ناصر لرستانی:

برخی از تحلیل گران بر این نظرند که مقاومت حاکمیت در مقابل مطالبات جنبش و نیز مقاومت جنبش در مقابل سرکوب و خشونت حاکمیت ترجمان گونه ای تناسب و تعادل قوا بین جنبش و حاکمیت است که هیچ کدام تا این لحظه نتوانسته اند خواست خود را به دیگری تحمیل کنند.

  در واقع، عدم عقب نشستن و مقاومت جنبش در مقابل حاکمیت و بر عکس، نشان از تناسب قوایی است بین جنبش و حاکمیت که وجهی سیاسی – اجتماعی دارد. در این نوشتار سعی بر آن است تا واقعیت این تناسب قوا و نتایج احتمالی آن را بررسی کنیم، و ببینیم که آیا تناسب و تعادل قوا واقعی است؟ و در صورت واقعی بودن خوب است یا بد؟ و در صورت وجود تناسب قوا بین حاکمیت و جنبش چه نتایجی برای جنبش محتمل است؟

 به منظور تعریف و تشخیص انواع تعادل قوا، از کتاب "عدالت اجتماعی" استفاده می کنیم. " در ذهن ها، وقتى دو كس يا دو گروه ، يا دو كشور توانائى هاى برابر در مقابله با يكديگر را دارند، آن دو كس ، دو گروه ، دو كشور را هم قوه يا هم زور مى‏گويند.

 ... دست كم، چهار نوع تعادل قوا داريم. « تعادل ضعف ها »  يكى از آنها است. فرقش با سه تعادل ديگر در اينست كه آن سه، در تحول خويش، به تعادل ضعف ها بدل مى‏شوند. در واقع، اين چهار تعادل از تعادل قواى يك طرفه پدید می ﺁیند و به تعادل ضعف ها مى‏انجامند:

  1 - تعادل قواى ساده: هر گاه صاحبان دو قوه در تعادل ساده با يكديگر قرار بگيرند، يعنى ميانشان تنها مسابقه در افزودن بر قوه وجود داشته باشد، بطور عموم، سه حالت پيش مى‏آيند:

  الف - يكى قوى تر و ديگرى نسبت به او ضعيف تر مى‏شود،  ب - دو طرف در جريان افزودن بر قوه خويش، هم قوه مى‏مانند،  ج - دو طرف، از راه حذف نيروهاى محركه، حالت نخستين را حفظ مى‏كنند.