امروز مردم عراق پای صندوقهای رأی می روند تا سرنوشت 325 کرسی پارلمان را رقم بزنند. پس از تغییر قانون انتخابات که با کش و قوسهای بسیاری همراه بود این اولین بار است که مردم مستقیما به افراد رأی می دهند ونه به لیستها. در این دوره 6200 کاندیدا در قالب احزاب و ائتلافهای بزرگ و کوچک بر سر تصاحب 325 کرسی مبارزه می کنند که سهم زنان از این 6200 کاندیدا فقط 82 کاندیداست. بيش از 19 میلیون نفر در سراسر عراق واجد شرایط شرکت در انتخابات هستند.

تدابیر شدید امنیتی، بستن مرزهای هوایی و زمینی، وحتی ممنوع شدن سفرهای بین استانی اقداماتی است که دولت عراق در راستای برگزاری آرام و بدون حرف و حدیث انتخابات پارلمانی اتخاذ کرده و امیدوار است با وجود 500 هزار نیروی نظامی و امنیتی انتخاباتی باشکوه و سالم  را برگزار کند.

جدای از تغییر قانون انتخابات مشخصه بارز این دوره تشکیل ائتلاف های جدیدی است که نسبت به انتخابات پیشین تحول محسوب می شود. ائتلاف ملی عراق به رهبری عمار حکیم،ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری المالکی،ائتلاف العراقیه به رهبری ایاد علاوی ،جبهه‌ التوافق عراق و ائتلاف کردها مهمترین و تأثیر گذارترین جریانهای موجود در انتخابات این دوره هستند. در این میان اتحاد  گروه تندرو مقتدی صدر و گروه عمار حکیم در قالب ائتلاف ملی عراق و همگرایی شیعیان لائیک به ریاست علاوی با سنی ها وتشکیل ائتلاف العراقیه شاید بارزترین تغییرات نسبت به انتخابات قبلی تلقی شود.

دموکراسی تحمیلی و نوپای عراق برای تبدیل به کشوری با ثبات و امن راه طولانی در پیش دارد و از این روست که عدم استقرار کامل دولت مرکزی دخالت کشورهای همسایه در امور داخلی این کشور را بیش از پیش تعیین کننده کرده است. یکی از خبرنگاران روزنامه «هه ولاتی»(هموطن) که در سلیمانیه منتشر می شود می گوید که در عراق هر کسی بخواهد نخست وزیر شود باید به کشورهای همسایه سفر کرده و دل آنها را بدست آورد. اینگونه است که موج سفرها و دیدار روسای ائتلاف ها و نمایندگان آنها به کشورهای همسایه از جمله ایران ، عربستان و سوریه در طول چند ماه گذشته بیش از پیش نمود داشته است.

انتخاب نخست وزیر یکی از اولین و مهمترین وظایف پارلمان پس از انتخابات خواهد بود و از این روست که سرازیر شدن دلارهای ایرانی و عربستانی و دخالت این دو کشور برای کسب آراء احزاب مورد حمایتشان تآثیر غیر قابل انکاری در نتیجه انتخابات و ترکیب نهایی پارلمان خواهد داشت.

گمانه زنی ها حکایت از رایزنی نوری المالکی با دیگر احزاب و گروهها از جمله کردها برای احراز دوباره نخست وزیری دارد. از آن طرف عمار حکیم رهبر ائتلاف ملی عراق که مورد حمایت ایران است تمام تلاش خود را برای جلوگیری از انتخاب مجدد نوری المالکی به کار بسته تا جایی که وی را به گفت و گو و توافق با ایاد علاوی و پشتیبانی از وی برای احراز این پست وا داشته است.

از طرف دیگر سفر ایاد علاوی به عربستان و زمزمه های حمایت این کشور از وی ، او را به جدی ترین رقیب نوری المالکی برای پست نخست وزیری تبدیل کرده است. با این همه و با وجود ترکیب آینده پارلمان عراق اتحاد و پشتیبانی هر یک از ائتلاف های غیر مدعی نخست وزیری از جمله کردها و سنی ها و نیز مسیحیان و ترکمن ها تعیین کننده تر از آن خواهد بود که انتظار می رود.

خط قرمز کردها بی شک کرکوک است. الحاق رسمی کرکوک به حکومت خودمختار کردستان و اجرای کامل ماده 140 قانون اساسی تنها راه بدست آوردن حمایت کردها برای هر یک از مدعیان نخست وزیری است. بطوریکه کردها اعلام کرده اند در صورت نرسیدن به یک توافق قطعی با نوری المالکی ، آنها با ائتلاف ملی عراق به رهبری عمار حکیم وارد مذاکره خواهند شد.

کردها در این دوره با ائتلاف بزرگ اتحاد برای کردستان متشکل از دو حزب قدرتمند اتحادیه میهنی به رهبری جلال طالبانی و حزب دموکرات کردستان به رهبری مسعود بارزانی و احزاب کوچک تری از جمله حزب زحمتکشان و حزب سوسیال دموکرات کردستان پای به عرصه رقابتها نهاده اند. جریان گوران(تغییر) به رهبری نوشیروان مصطفی که دو سال پیش از اتحادیه میهنی جدا شد و بعنوان اپوزسیونی قوی شناخته می شود و همچنین حزب جماعت اسلامی به رهبری علی باپیر وه تمان از دیگر احزابی هستند که بدون ائتلاف و مستقلا برای احراز کرسی های مجلس رقابت می کنند.

با این حال از چند روز پیش در نظر سنجی که در روزنامه ها منتشر شد پیش ببینی می شود که از مجموع 59 کرسی برای کردها احزاب اتحادیه میهنی و حزب دموکرات کردستان مشترکا 41 کرسی حزب گوران 12 کرسی و گروههای اسلامی مجموعا 6 کرسی  را به خود اختصاص دهند.

این دوره از انتخابات از آن رو اهمیت دوچندان یافته است که در آستانه خروج نیروهای آمریکایی آزمون بسیار تعیین کننده ای برای حکومت عراق است که آیا بدون نیروهای خارجی توانایی کنترل اوضاع و برگزاری چنین انتخاباتی را دارد یا نه؟ بی گمان برتری هر کدام از ائتلاف های موجود در کسب آراء و تشکیل دولت تآثیر بسزایی در آینده عراق، مناسبات منطقه و جهان خواهد داشت.

 *ديدگاه هاي وارده در یادداشت ها لزوما ديدگاه جرس نیست.