دست روس ها از آسمان ایران قطع می شود، از زمین و دریای ایران چطور؟ 

 

در حالی که آمارهای رسمی منتشر شده نشانگر پانزده سانحه هوایی کشور در دوران دولت احمدی نژاد از مجموع سی و چهار سانحه هوایی در سی و یک سال بعد از انقلاب و همچنین رکورد داری ایران در زمینه آمار سوانح (بویژه هوائی) در جهان است، با این وجود از چند ماه پیش حمیدرضا بهبهانی وزیر راه - همزمان با برکناری برخی مدیرانِ باسابقۀ کشور- رسانه ها را به "ایجاد خوف" در مردم متهم کرده و ادعا نموده بود "رسانه ها سوانح هوایی را همچون بمب مطرح کردند تا باعث بی اعتمادی مردم در استفاده از ناوگان هوایی شوند." وی خطاب به رسانه ها  و منتقدین هشدار داد "بار دیگر تکرار می کنم سیستم ایمنی حمل و نقل هوایی ایران از ایمن ترین سیستمها در جهان است."

 

با اینکه صدور حکم اخراج خلبانان روس، پس از وقوع سانحه برای هواپیمای «ایلوشنِ» شركت هواپیمایی آریا در فرودگاه هاشمی‌نژاد مشهد مطرح و جدی شده، اما نکته قابل توجه این است که در اکثر سوانح هوائی کشور، هواپیماهای روسی و خلبانان استیجاری آن کشور، مسبب اصلی قضیه بوده اند. این در حالیست که ایران از خلبانان بسیار متخصص و زبده تری برخوردار است و از قرار معلوم متصدیان امر، اکنون این مهم را دریافته و یکی از دلایل اخراج خلبانان روس را چنین اعلام کرده اند: "وقتی كشورمان خلبانان حرفه‌ای و متخصص فراوانی دارد، ضرورتی ندارد كه برای پروازهای خود از كشور‌های خارجی خلبان وارد كنیم. " البته وزیر راه حتی یک گام جلوتر رفته و متذکر شده "ایران به كشورهای دیگر نیز خلبان می‌فرستد و تأمل‌انگیز است كه ‌از خلبانان روسی استفاده می کنیم." 

 

 

بعد از سوانح هوائی ماههای اخیر و همزمان با زمزمۀ استیضاح وزیر راه، وی با برکناری ناگهانی خلبان رضا نخجوانی، رییس سازمان هواپیمایی کشوری سعی کرد مسئولیت ها را متوجه او کرده و خود را مبری نماید؛ چرا که ایدۀ اولیۀ "اولویت استفاده از خلبانان ایرانی به جای روسها"، از طرف نخجوانی مطرح گردید و بنا به گزارش آفتاب نیوز، اتفاقا وزیر راه با برکناری نخجوانی موفق شد "از خطر استیضاح و برکناری رهایی یابد و اکثریت نمایندگان خواهان استیضاح نیز، امضای خود را پس گرفتند." نخجوانی به عنوان بیستمین رییس سازمان هواپیمایی کشوری پس از انقلاب، در پنجمین ماه مدیریت خود، با مسائلی چون سانحه هواپیمای توپولف تابان و تحریف نام خلیج ‌فارس در مانیتورهای مقابل مسافران پرواز شرکت هواپیمایی کیش‌ایر مواجه شد تا زمینه برکناری وی فراهم گردد.

 

قبل از اینکه به چرائی و چگونگی اخراج روسها، یا صحت و سقم فنی یا سیاسی بودن این مسئله بپردازیم، بد نیست نیم نگاهی - هر چند کوتاه- به سوانح رخ داده در آسمان ایران بر اثر حضور هواپیماهای بی کیفیت روسیه (که خلبانان روس آنرا هدایت می کنند)  داشته باشیم.

 

قابل ذکر است بر اساس اطلاعات منتشرۀ شبكه ایمنی هوانوردی جهانی، ایران از رکورد داران تلفات بر اثر سوانح هوائی در جهان بوده و بنا به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، حدود ۲۳درصد از جان باختگان سوانح هوائی جهان طی هفت سال اخیر، مربوط به سوانح هوائی ایران بوده است.

ظهر روز چهارشنبه ۲۴تیرماه امسال یك فروند هواپیمای مسافربری توپولف متعلق به شركت هواپیمایی كاسپین كه عازم ارمنستان بود دقایقی پس از بلند شدن از فرودگاه امام در حوالی قزوین سقوط كرد كه منجر به كشته شدن تمامی ۱۶۹سرنشین (مسافر و خدمه) این هواپیما شد.

 

سوم بهمن امسال، توپولوف-۱۵۴پرواز آبادان به مشهد از هواپیمای شرکت هوایی تابان، هنگام فرود در باند فرودگاه هاشمی نژاد مشهد دچار سانحه و آتش سوزی شد و ۴۲ نفر زخمی شدند.

 

در۳۱شهریورامسال، همچنین یک فروند هواپیمای ایلیوشیندر جنوب قرچک در نزدیکی ورامین سقوط کرد که بر اثر این سانحه هفت نفر کشته شدند.

 

در دوم امرداد ماه امسال (۸۸)، پرواز شماره ۱۵۲۵هواپیمایی آریا تورکه از تهران به مشهد حرکت می‌کرد، در نتیجه باز نشدن چرخ جلو و همچنین اشکال در چرخ‌های عقب در هنگام فرود از باند خارج شد و به دیوار فرودگاه برخورد نمود. در این حادثه حداقل ۱۷ نفر (۳مسافر و ۱۴ خدمه پرواز) کشته و ۲۰نفر مجروح شدند. این هواپیما از نوع ایلیوشین-۶۲و مجموع مسافران و خدمه آن ۱۶۰ نفر بودند.خبرگزاری فارس، به نقل از سخنگوی سازمان هواپیمایی، سرعت بالای هواپیما را علت سانحه عنوان نموده بود.

 

 در ۶آذر ۱۳۸۵ (۲۷ نوامبر ۲۰۰۶)، یك فروند هواپیمای آنتونوف ۷۴ متعلق به سپاه پاسداران در فرودگاه مهرآباد سقوط كرد که ۳۶نفر كشته و ۲نفر زخمی شدند.

 

دهم شهریور ۱۳۸۵ (۱ سپتامبر ۲۰۰۶) سقوط هواپیمای توپولوف-۱۵۴شركت ایران ایرتوردر فرودگاه مشهد که در مسیر بندر عباس- مشهد در حال حركت بود. این هواپیما حامل ۱۴۸مسافر بود. در این حادثه ۲۸ نفر كشته و۵۰نفر زخمی شدند.

 

در ۳۰بهمن ۱۳۸۱ (۱۹فوریه ۲۰۰۳)، یك فروند ایلیوشین-۷۶متعلق به سپاه در جنوب شرقی ایران سقوط كرد و تمام ۲۷۶سرنشین آن جان باختند.

در تاریخ ۲۳بهمن ۱۳۸۰ (۱۲فوریه ۲۰۰۲)، هواپیمای توپولوف-۱۵۴شركت ایران ایرتور در نزدیكی خرم آباد با كوه برخورد كرد و ۱۱۹ نفر كشته شدند.

 

و ۱۹بهمن ۱۳۷۱ (۸فوریه ۱۹۹۳)، هواپیمای توپولوف-۱۵۴شركت ایران ایرتور با یك هواپیمای سوخو-۲۴متعلق به سپاه در نزدیكی تهران تصادف كرد که در آن حادثه ۱۳۴ نفر كشته شدند.

 

نکته قابل تامل اینکه در برخورد با سوانح کشور - بخصوص هواپیمایی - تاکنون اطلاعات جامعی از سوی مقامات ارائه نشده و بعضا بدلیل طولانی بودن یا سیاسی شدن فرآیند بررسی سوانح و همچنین مشكلات اداری حاكم درسیستم مدیریتی کشور، نتایج تحقیقات پیرامون این سوانح همچنان مبهم، اولیای دم جانباختگان کماکان ناراضی و افكار عمومی قانع نشده، باقی مانده اند.  

 

 

در واگویی و شرح مسئولیت و نقش مدیریت کلان کشوردر این سوانح، همین بس که حمید بهبهانی (وزیر راه و ترابری) با اشاره و دستورمستقیم - و ناگهانی-  محمود احمدی نژاد برای اخراج خلبانان روس برنامۀ زمان بندی شده مقرر کرده و همزمان صاحبنظران آنرا تحت تاثیر بازیهای سیاسی و مواضع اخیر روسها ارزیابی کرده اند؛ در این میان بی مناسبت نیست نگاهی به مواضع چند ماه اخیر روس ها داشته باشیم.

 

بعد از گرایش معنادار چند سال اخیر دولتمردان به روسیه، امتیاز دهی های خاص در زمینه امور دریائی و منابع  نفتی و گازی (مانند میدانهای بزرگ نفتی آذر و شنگول) به دولت و شرکت های روسی، موضع گیری های متعدد به سود روسیه در حوزۀ قفقاز و موارد دیگری که روسها را از برگ برندۀ ایران بهره مند کرد، آنها نیز متقابلا سعی کردند با وعده های مدت دار، بی پایه و بی سرانجام، تا جای ممکن با برگ ایران غرب و منطقه و حتی مقامات جمهوری اسلامی را بازی دهند.

 

اتمام و تحویل پروژۀ نیروگاه اتمی بوشهر، تحویل سامانه های موشکی اس – ۳۰۰ و عدم همراهی در پذیرش تحریم های جهانی، بخشی از این وعده ها بود که روسها میدان داری و بازی خود را زیرکانه ترتیب داده و باج های زیادی نیز از قِبَلِ آن نصیبشان شد. (روسها دلایل فنی و مالی را عامل تعویق نیروگاه بوشهر عنوان کرده اند، اما ساده انگاری خواهد بود اگر این را علت واقعی تصور کنیم و بازی سیاسی روسها در موضوع اتمی ایران را فراموش کنیم؛ چرا که بارها مقامات ارشد روس با تعیین تاریخ های دقیق، وعدۀ راه اندازی آن نیروگاه را داده بودند - مانند تابستان و پاییز امسال- اما در بازی سیاسی با غرب، آنرا به مُحاق بردند و در مورد تحویل سیتمهای موشکی فوق الذکر، کماکان در حال بازی هستند و همزمان از همراهی خود برای اعمال تحریم علیه تهران خبر دادند.)

 

البته هنوز مشخص نیست رئیس دولت و مقامات ذیربط، جهت انتقام کشی از خرس شمالی در سه بازی (موشکی، تحریم، نیروگاه بوشهر) آغاز به پیام دهی به روسها کرده اند، یا اینکه محمود احمدی نژاد سفرهای خود به کرملین و مذاکره با پوتین، مدودوف و لاوروف را با حسرت می نگرد.