به همین مناسبت گزارشگر جرس به جمع فعالان سیاسی که به اجبار کشور را ترک کرده اند و مجال این را یافته اند که از وضعیت برزخی خارج و به یکی از کشورهای اروپایی وارد شوند، رفته است تا در خصوص مشکلات و وضعیت آنها به گفتگو بنشیند.

عدم امنیت جانی دلیل اصلی مهاجرت

در طی ماههای اخیر محرک عمده مهاجرت این گروه از روزنامه نگاران و فعالان سیاسی حفظ جان خود یا دفاع از مسلک و عقیده سیاسی شان بوده است که اغلب در شرایط بسیار سخت و تحمل ناپذیر از کشور خارج شده اند و در بدو ورود به کشور جدید با موجی از مشکلات مواجه شده اند.

یکی از روزنامه نگاران برجسته کشور که ماهها را در زندان های جمهوری اسلامی تحت فشار و شکنجه سپری کرده و به تازگی توانسته از کشور خارج شود  در خصوص مشکلاتی که آنها در بدو ورود به کشور میزبان با آن مواجه شده اند به جرس گفت: "موج مهاجران دوره اخیر با مهاجرت کسانی که برای پیدا کردن یک زندگی مرفه و پردرآمد مهاجرت کردند بسیار متفاوت است. فعالان حقوق بشر و روزنامه نگارانی که در این مجموعه قرار می گیرند کاملا اجباری و فقط به منظور حفظ امنیت جانی خود تن به این مهاجرت دادند که بسیاری از آنها از بازداشت شدگان کهریزک هستند.

این موج مهاجرت با مهاجرت موج اول متفاوت است به جهت اینکه در موج اول اگر مشکل امنیت وجود داشت ولی مسئله اقتصادی و حقوقی نبود. به همین دلیل مهاجران موج اول به سادگی توانستند خود را با شرایط جامعه اروپا وفق دهند. اما مهاجران این دوره به علت اینکه بدون آمادگی اقتصادی و فرهنگی تن به این مهاجرت دادند برای سازگاری با جامعه میزبان همواره با مشکلاتی دست به گریبان بودند.

زندگی جدید در یک جامعه از حداقل هایی برخوردار است که این مهاجران اکثرا فاقدش هستند که می توان از مسائل پولی، محلی برای زندگی کردن، قوانین جدید، الگوهای فرهنگی جدید ، آشنایی با زبان کشور میزبان، مشکلات شغلی و امثال اینها نام برد. بدلیل فقدان این حداقل های لازم، بسیاری از این پناهندگان متوجه شدند که در تکاپو برای رفع مشکلات اولیه خود به نتیجه نمی رسند و به همین دلیل علاوه بر بحران مالی دچار مشکلات روحی هم می شوند که از جمله شایعترین این مشکلات می توان به افسردگی اشاره نمود."

وی در ادامه با تاکید بر لزوم همکاری سازمانهای مختلف برای برطرف کردن مشکلات پناهندگان افزود: "کمک به بچه های این مجموعه نیاز به سازمانی دارد که عملا این سازمان وجود ندارد و مجموعه گزارشگران بدون مرز وظیفه اصلی اشان کمک به ورود این فعالان و روزنامه نگاران به کشورهای اروپایی است تا آنها را از خطری که جانشان را تهدید می کند نجات دهند و حداقل امنیت آنها را تضمین کند. البته این کار را گزارشگران بدون مرز انجام داده است اما از این به بعد نیاز به سازمانی است که یا به صورت موقت یا دائمی وظیفه اخلاقی خودش را در رسیدگی به وضعیت بچه ها تعریف کند. اما متاسفانه چنین سازمانی وجود ندارد. هم اکنون بعضی از ایرانیان  مقیم خارج با امکانات شخصی اشان و به صورت فردی و خودجوش و از سر احساس مسئولیت نسبت به هموطنان خود در این دوره بخشی از درآمد خودشان را برای کمک به پناهندگان هزینه می کنند. کار آنها در این زمینه بسیار بزرگ و قابل تقدیر است اما در مقابل حجم گسترده نیازهایی که وجود دارد و وضعیت بحرانی پناهندگان این کمک بسیار بسیار اندک است و چه بسا گاهی صرف رسیدگی به یک یا دو خانواده آن هم در مقطع بسیار کوتاه بشود."

خطری برای امنیت ملی کشور

اغلب این روزنامه نگاران مهاجر اتهام "اقدام علیه امنیت ملی" را در پرونده های قضایی خود دارند. این در حالی است که در حقیقت عملکرد غیرقانونی مسئولین حکومتی در برخورد با این طبقه "روشنگر و آگاهی بخش" سبب به خطر انداختن امنیت ملی کشور می شود.

محمد یکی از فعالان حقوق بشر که به تازگی مجبور به ترک ایران شده است با تاکید بر اینکه عملکرد مسئولین حکومتی در برخورد با فعالان سیاسی، اثرات منفی برای نظام دربر خواهد داشت اظهار داشت: "جمهوری اسلامی تصور کرده است که با ایجاد فضای رعب و وحشت، بازداشت و اعدام می تواند شر همه اصحاب رسانه را از سرخودش بازکند. زیرا آنها را مقصر فضای خبری بعد از انتخابات می داند و فکر می کند روزنامه نگاران باعث شده اند تمام اعتراضات مردم و خشونت علیه آنها انعکاس بین المللی پیدا کند وگرنه نظام می توانست در پوشش بی خبری دنیا این اعتراضات را برای همیشه سرکوب کند. تحلیل نظام این بود که بخشی از روزنامه نگاران و فعالان سیاسی را به زندان انداخته و بقیه هم از ایران فرار می کنند و با مشکلاتی اقتصادی و روحی که در خارج از کشور پیدا می کنند خودبه خود در درازمدت نابود می شوند. اما این تصور یک اشتباه فاحش است زیرا مهاجرانی که الان دچار مشکل هستند تا مدتی صبر می کنند و اگر کسی به فریاد آنها نرسد و راهی برای خروج از بحران پیدا نکنند توانایی حرفه ای خود را برای رسانه هایی هزینه می کنند که نتایج منفی آن به هیچ وجه برای نظام قابل محاسبه نیست. و نظام با عملکرد خود نسبت به این فرزندان معترض، که امکان گفت و گو با آنها وجود داشته است به دشمنانی آسیب دیده و سرسخت تبدیل می کند."

مشکلات مهاجرین

بسیاری از کارشناسان بر این باوند که علاوه بر مشکلات عینی از جمله مسائل مالی و اقتصادی که مهاجر در بدو ورود به کشور میزبان با آن مواجه می شوند مشکلات انطباق شاید از همه مهمتر باشند . استرس و فشارهای ناشی از برخورد دو فرهنگ متفاوت و تلاش در انطباق و سازگاری با محیط جدید میتواند به بحران های روحی و روانی ختم شود.

یکی دیگر از این پناهندگان که سوابق ارزنده ای را در کارنامه فعالیت روزنامه نگاری خود دارد  در خصوص حمایت از آسیب دیدگان بعد از انتخابات به جرس می گوید: "ما باید رسیدگی به آسیب دیدگان بعد از انتخابات را از اولویتهای وظایف خود بدانیم و هر ایرانی که امکان مالی و حقوقی دارد باید در این بخش از تاریخ ایران "وظیفه" تاریخی خودش را انجام بدهد.

این آسیب دیدگان چند دسته هستند: دسته اول، خانواده های شهدای بعد از انتخابات. دسته دوم، آسیب دیدگان زندان ها و شکنجه گاهها. دسته سوم، خانواده های زندانیان خصوصا کسانی که نان آور خانواده هم اکنون در زندان هستند و اداره زندگیشان دچار اختلال شده است. و دسته چهارم کسانی که مجبور به ترک ایران شده اند و الان در کشورهای همسایه منتظر ورود به کشورهای مهاجرپذیر هستند و سخت ترین شرایط روحی و مالی را به ویژه در سرمای زمستان تحمل می کنند.

ایرانیان داخل و خارج از کشور هر یک به سهم خود می توانند این مجموعه آسیب دیده را چه به لحاظ عاطفی و روحی و چه به لحاظ اقتصادی تحت پوشش قرار دهند. به شرط اینکه باور کنند که یک فاجعه بزرگ، نخبگان مهاجر را تهدید می کند و می تواند به موقعیت های بغرنجی بیانجامد که ممکنست به از دست دادن تعادل روحی و حتی پیوندهای خانوادگی آنها منجر شود."

یک روز برمی گردیم

در پایان باید تاکید کرد که یکی از ویژگیهای این مهاجرت كه رسانه های دولتی آنرا فرار و رسانه های مستقل از آن به عنوان "تبعيد اجباري" یاد می کنند، این است که اکثریت مهاحرین اذعان می دارند به محض بهتر شدن شرايط و ایجاد فضای باز سیاسی در ایران بي ترديد به كشورشان باز مي گردند.

ادامه دارد