چهارشنبه سوری امسال حال و هوای دیگری دارد. نظام با تضییع رای مردم و تنفیذ تقلب و کشتن جوانان و به زندان افکندن چهره های شاخص سیاسی و فرهنگی، تعطیل مطبوعات، باز کردن سگ ها و بستن سنگ ها؛ عدم امکان برگزاری تظاهرات ملی با اتکا و استناد به قانون اساسی، از هر گونه فرصت حضور مردم می هراسد. و البته خبر تظاهرات مردم علیه برلوسکونی و دولت تایلند را هم با آب و تاب نشان می دهد!
وقتی نظام تمامی فرصت های منطقی و قانونی برای نشان دادن اعتراض را از مردم می گیرد، بدیهی است که سنت های فرهنگی و آئینی تبدیل به نماد مقاومت می شود.
نظام با بازدید های عید مردم چه می کند؟ بدیهی ست که در بیشتر دید و بازدید ها مساله روز کشور یعنی حاکمیت دولت مبتنی بر تقلب و خرافه سخن اصلی مردم خواهد بود.
چند سال پیش مهمان موری موتو راهب بودایی معبد بزرگ شهر کیوتو بودم. موری موتو می گفت: در کیوتو جشنی هر ساله برگزار می شود به نام" جشن آتش"، جشن آتش کوراما، این یک جشن ایرانی است که در کیوتو باقی و زنده مانده است. ایرانیان پیش از اسلام به کیوتو آمدند و شیوه های نوین آبیاری کشاورزی را به مردم یاد دادند. هنوز هم نشانه هایش بر جاست.
چهارشنبه سوری یک سنت فرهنگی است که از نیاکان ما بر جای مانده است. ایرانیان برای روشنایی و نماد های آن نور و آتش حرمت قائل بودند. هم نور و هم آتش در قرآن مجید تقدیس شده است. خداوند نور آسمان ها و زمین است.( آیه 36 سوره نور). تجلی خداوند بر موسی نیز به روایت قرآن مجید در بوته ای است که آتش گرفته است. موسی به سوی بوته آتش گرفته رفت تا پاره ای از آتش برای زن و فرزندانش بیاورد:" انی آنست نارا لعلی اتیکم منها به قبس" ( سوره طه /10)
به تعبیر حافظ: زآتش وادی ایمن نه منم خرم و بس موسی اینجا به امید قبسی می آید
در باب سوم سفر خروج در کتاب مقدس به تفصیل در این باره صحبت شده است. در کلام و اندیشه یهودی-مسیحی نیز " بوته آتش گرفته" یا " بوته سوزان" نماد تجلی خداوند است. بعدا در متون فقهی ما هم آتش از زمره مطهرات تلقی شده است....
تمامی این نشانه ها حاکی ست که چهارشنبه سوری را بایست در چارچوب یک سنت فرهنگی تفسیر کرد. کسانی که می گویند این سنت مبنای شرعی ندارد! گویی گمان می کنند که بایستی برای هر سنتی مبنای شرعی یافت. قوانینی هم که در جمهوری اسلامی به تایید شورای نگهبان می رسد، کافی است که مغایر شریعت نباشد و نه موافق آن.
اصلا ضرورت ندارد که برای یک سنت ملی و آئینی کهن در جستجوی یافتن مبنای شرعی آن باشیم. ایران و اسلام مثل دو رشته در هم تابیده اند. نمی توان از هیچ یک به نفع دیگری صرف نظر کرد.
آتش نماد مبارزه با سرما و زمستان است. و نیز نشانه مبارزه با تاریکی.
واقعیت این است که فضای جمهوری اسلامی از آغاز تا به امروز هیچگاه این چنین سرما زده و تاریک نبوده است. چهارشنبه سوری نشانه ای است که یک ملت بزرگ، به ویژه جوانان در برابر تاریکی و ستم- ظلم و ظلمت از هم می رویند و ریشه می گیرند. در هر محله و در هر پس کوچه...استبداد دینی می خواهد که مردم و جوانان خاموش و خمود بمانند. می خواهد فرزندان ملت ایران که مدت مدیدی است در زندان باقی مانده اند، در برابر ستم تعظیم کنند. سیمای خندان و روشن مصطفی تاجزاده، و وقار و شکوه سیمای دکتر یزدی و ...می گوید در سینه ملت ما آتشی افروخته است که با نهیب استبداد نمی میرد... آتشی نامیرا، که چهارشنبه سوری-جشن آتش- نشانه کوچکی از آن آتش بزرگ است
*ديدگاه هاي وارده در یادداشت ها لزوما ديدگاه جرس نیست.




