چهارشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۳ -
- 22 Oct 2014
27 ذو الحجة 1435 آخرین به روز رسانی : ساعت ۰۱:۱۶ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
انجمن حجتیه؛ از انحلال تا درخواست مجوز جدید فعالیت
جرس: روزنامه اصولگرای رسالت چندی پیش نوشته بود که  " پس از مدارای نهادهای امنیتی و اطلاعاتی در مورد سیاست های فعلی انجمن حجتیه، این موضوع باعث شده تا برخی اعضای فعال این انجمن جهت تائید مجوز فعالیت خود به مراجع قانونی مراجعه نمایند." این مجوز هنوز به انجمن حجتیه داده نشده است.

 

 انجمن حجتیه، شکل گیری

 

انجمن حجتیه که نام کامل آن "انجمن خیریه حجتیه مهدویه" است پس از کودتای 28 مرداد 1332 شکل گرفت.

مؤسس این گروه شیخ‌محمود ذاكرزادة تولایی بود كه به نام شیخ محمود حلبی شناخته می شد. در آن سالها حلبی در مشهد زندگی می کرد و درس می خواند.

سال 1332 اوج فعالیت بهائیان در ایران بود و آنها با نماد و آزادانه دین خود را تبلیغ می کردند. حلبی نیز توسط فردی بهایی به  پذیرش بهاییت دعوت شد.

شاید این جرقه ای بود برای آنکه محمود حلبی دست به تاسیس گروهی برای مبارزه و مباحثه با بهائیان بزند.حجتیه ها تنها گروهی بودند برای مبارزه با این بهاییان که دست به تحقیق و مطالعه زدند و سعی کردند تا از طریق مباحثه این این افراد را راضی کنند تا به دین اسلام بازگردند.

از سال تاسیس این گروه تا به حال آنها فراز و فرودهای بسیاری را طی کرده اند. حجتیه ایها زمانی بسیار پر کار بودند و در روزگاری دیگر بعد از ورود آیت الله خمینی به ایران فعالیت های خود را پایان یافته اعلام کردند.

 

 هاشمی رفسنجانی در خصوص وضعیت انجمن حجتیه قبل از انقلاب می گوید: " قبل از پیروزی انقلاب این‌ها داعیه‌های خاص اسلامی نداشتند، اختلافی که با ما داشتند این بود که  مبارزه را بد می‌دانستند، معتقد بودند که حکومت اسلامی خالص در زمان امام زمان می‌تواند شکل پیدا کند و چون حالا نمی‌شود، پس نتیجه می‌گرفتند که خوب است که مبارزه نکنیم و با رژیم و با آن‌ها بسازیم، وارد شویم توی جریانات و خدمت بکنیم ... منجمله‌کاری که می‌خواستند بکنند این بود که مثلاً جلوی بهایی‌ها را بگیرند. این همت آن‌ها بود ... و چون آن کار بی‌خطر بود، خیلی‌ها استقبال می‌کردند. یعنی جوانانی بودند که داخل وجودشان تمایل به خدمات دینی بود، اما چون آن میدان باز بود، می‌رفتند آن ‌جا و استقبال خطر نمی‌کردند."

 

محمد مهاجری به نقل از آیت الله خزعلی درمطلبی در روز 4 مرداد می نویسد: شخصا دو بار از آیت الله ابوالقاسم خزعلی که مدتی نمایندگی حضرت امام (ره) را داشتند تا به بررسی وضع انجمن حجتیه بپردازند ( و البته پس از مدتی نمایندگی شان را پس گرفتند) شنیدم که: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مطالبی در باره اتجمن حجتیه مطرح شد که صحت نداشت و مطالبی به این انجمن نسبت داده می شد که درست نبود. من این موضوع را با شهید مطهری در میان گذاشتم و از ایشان خواستم موضوع را در جلسه ای در محضر امام(ره) مطرح کنیم. مرحوم شهید مطهری سخنان من را تایید کرد و قرارگذاشتیم از امام وقت بگیریم. متاسفانه ایشان توسط گروهک فرقان به شهادت رسید و من هم بعد از آن به دلیل فضای سنگینی که علیه انجمن حجتیه وجود داشت ، موضوع را با امام در میان نگذاشتم.

 

با این فراز و نشیبها، خبرها حاکی از آنست که انجمن حجتیه به دنبال آن است که برای فعالیت های خود مجوز رسمی از وزارت کشور دریافت کند.

 

حجتیه ها چه می خواهند؟

 
برخی  مهمترین سر خط فکری این گروه را این می دانند که"فساد باید جامعه را فراگیرد تا مقدمات ظهور امام زمان(عج) فراهم شود."

این اعتقاد از آنجایی آمد که آیت الله خمینی در سخنان خود در21 تیرماه 62 گفت : " یک دسته دیگر هم که تزشان این است که بگذارید که معصیت زیاد بشود تا حضرت صاحب بیاید. حضرت صاحب مگر برای چی می‌آید؟ حضرت صاحب می‌آید که معصیت را بردارد.ما معصیت کنیم که او بیاید؟ این اعوجاجات را بردارید...."

بسیاری از سیاستمداران در آن زمان این سخنان را خطاب به گروه حجتیه دانستند .

این گروه نیز در همان زمان بیانیه ای صادر کرد و در این خصوص توضیح داد.

انجمن حجتیه در بیانیه خود آورد: " در پی این فرمایش، شایع شد که طرف خطاب و امر مبارک این انجمن است. اگر چه به هیچ وجه افراد انجمن را مصداق مقدمه بیان فوق نیافته و نمی‌یابیم و در ایام گذشته، به خصوص از زمانی که حضرت ایشان با صدور اجازه مصرف انجمن از سهم امام علیه‌السلام، این خدمات دینی و فرهنگی را تأیید فرموده بودند، هیچ دلیل روشن و شاهد مسلمی که دلالت بر صلاحدید معظم‌له به تعطیل انجمن نماید، در دست نبود مع‌ذلک در مقام استسفار برآمدیم؛ البته تماس مستقیم میسر نگشت لکن با تحقیق از مجاری ممکنه و شخصیت‌های محترمه موثقه و بنا به قرائن کافیه، محرز شد که مخاطب امر معظم‌له، این انجمن می‌باشد.

لذا موضوع به عرض موسس معظم و استاد مکرم حضرت حجت‌الاسلام و‌المسلمین آْقای [محمود]حلبی دامت برکاته رسید. فرمودند: "در چنین حالتی وظیفه شرعی در ادامه فعالیت نیست. کلیه جلسه‌ها و برنامه‌ها باید تعطیل شود."

آنها در بیانیه خود تاکید کردند که تمام فعالیت های این گروه متوقف شده است. در این بیانیه آمده بود : " همان گونه که بارها کتباً و شفاهاً تصریح کرده بودیم، بر اساس عقیده دینی و تکلیف شرعی خود، تبعیت از مقام معظم رهبری و مرجعیت و حفظ وحدت و یکپارچگی امت و رعایت مصالح عالیه مملکت و ممانعت از سوء‌استفاده دستگاه‌های تبلیغاتی بیگانه و دفع غرض ورزی دشمنان اسلام را برای ادامه خدمت و فعالیت مقدم دانسته، اعلام می‌داریم که از این تاریخ، تمامی جلسات و خدمات انجمن تعطیل می‌باشد و هیچ‌کس، مجاز نیست تحت عنوان این انجمن کوچک‌ترین فعالیتی کند و اظهار نظر یا عملی مغایر تعطیل، نماید که یقیناً در پیشگاه خدای متعال و امام زمان سلام‌الله علیه مسئول خواهد بود. "
 

چه کسانی حجتیه بودند ؟


انجمن حجتیه گروهی بودند که هر چند شالوده اصلی آنها را در ابتدا بازاریان و متخصصین مذهبی تشکیل می دادند اما بنا به نوشته محمود صدری در دانشنامه ایرانیکا این گروه توانست در ادامه فعالیتش نسل جوان را نیز به خود جذب کند . نسل دوم این گروه به دانشگاه ها راه پیدا کرد و توان مدیریتی این انجمن را به حد استاندارد رساند.

حجتیه ها در چهار گروه مبارز، سخنران، مدرس و محقق فعالیت می کردند .


دانش آموختگان حجتیه

 

شاید بارزترین نشانه آمورش اسلام شیعی در مدارس مجتمع تحصیلی علوی باشد که آقای حلبی به همراه علامه کرباسچیان آن را راه اندازی کرد.

دانش آموحتگان مدارس حجتیه نیز در خصوص عقاید این گروه نظری متفاوت با برخی سیاسیون ایران دارند.

آنها معتقدند تفکر گروه حجتیه بر انتظار است و نه بر بیشتر شدن فساد در جامعه. آن طور که سعید حجاریان در مقاله‌ی "از انجمن حجتیه تا گروه‌های مادون انجمن" خود به آن اشاره می کند " از نظر آن‌ها ظهور یک پروسه است و نه یک پروژه.

یعنی نیازی به زمینه‌سازی برای ظهور نیست و مقدمات ظهور خود به خود فراهم می‌شود.

از نظر حجاریان نیز " افراد حجتیه عموماً انسان‌های تحصیل کرده، از طبقه‌ی متوسط به بالا و خوش برخوردند و با گروه جدید که بنیادگرا، ارتجاعی و به شدت دشمن‌خو هستند، متفاوت‌اند."

در ایران البته تمام منتقدان نیزاز انجمن حجتیه به عنوان یک تشکل مذهبی یاد می کنند که در سالیان ۳۲ تا ۶۲ تنها تشکل دین مداری بوده است .

 

درخواست مجوز

محمد جواد اكبرين، روزنامه نگار و پژوهشگر دينى در پاريس نیز معتقد است كه اگر اين خبر درست باشد كه انجمن حجتيه به فكر گرفتن مجوز و فعاليت قانونى خودش افتاده، از لحاظ تحليل سياسى اتفاق خيلى روشنى است.

او در گفتگو با رادیو فردا می گوید : " به عنوان اينكه جمعى از شهروندان ايرانى هستند و حق دارند كه تقاضاى مجوز كنند و انجمن خاص خودشان را داشته باشند. من فكر مى كنم اگر در روزگارى به دليل اقتضائات زمان جنگ اين محدوديت ايجاد شد، دليلى ندارد الان اين محدوديت وجود داشته باشد و انجمن حجتيه و اعضاى آن حق دارند به عنوان شهروندان ايران فعاليت فكرى و سياسى خودشان را داشته باشند."

 

منابع

 

 

 

 

 


 

ارسال به :