« آزادی یعنی به رسمیت شناختن کرامت انسان وخوشگمانی نسبت به انسان، در حالی که نبود آزادی یعنی بدگمانی نسبت به انسان و کاستن از کرامت او. تنها، کسی میتواند آزادی را محدود کند که به فطرت انسانی کافر باشد فطرتی که پیامبر باطنی و درونی انسان است » سید موسی صدر
غروب دلگیر نهم شهریور ، یادآور یکی از تلخترین خاطرات جامعه روشنفکری سالروز سفر بی بازگشت سید موسی صدر ، رهبر آزادی خواه و روشنفکر آزاد اندیش ایران است . 32 سال پیش در شهریور 1357 سید موسی صدر به همراه چند تن از یارانش برای دیدار و گفتگو با عمر قذافی دیکتاتور لیبی عازم این کشور شد و تا امروز هنوز از آن سفر طولانی بازنگشته است .
پیگیری مسئله ربوده شدن سید موسی صدر در ایران پس از انقلاب فراز و نشیبهایی را پشت سر گذاشته که شرح آن را کتابها لازم است ، اما آنچه که امروز مشهود است همچنان بی خبری مطلق از وضعیت این روشنفکر برجسته ایرانی را حکایت میکند ، مسئولین جمهوری اسلامی در همه دولتهای پس از انقلاب هیچ اقدام موثر و نتیجه بخشی در جهت پیگیری سرنوشت امام صدر انجام نداده اند و حتی هرگاه گروهی از علاقمندان و پیروان امام صدر در گوشه ای از این سرزمین خواستار اقدام موثر در اینباره شده اند یا بی توجهی دیده اند یا تذکر های امنیتی پاسخ آنان بوده و یا خشم و عقاب مسئولین و چهره های به اصطلاح حوزوی گریبان آنان را گرفته است .
همه افرادی که آشنایی نزدیک با امام موسی صدر داشته یا اندیشه های ایشان را به خوبی میشناسند ، یکی از خصوصیات بارز شخصیت او را عشق به وحدت و همدلی مردم برای سازندگی و تعالی بیان کرده و ایشان را منادی صلح و آزادی میدانند . از اینرو کوتاهی مسئولین جمهوری اسلامی در پیگیری این مسئله را میتوان عدم اعتقاد به روش و شیوه روشنفکرانه سید موسی صدر دانست. زیرا با نگاهی گذرا به زندگی، آثار و تفکرات ایشان و همچنین روابط صمیمانه وی با روشنفکرانی نظیر علی شریعتی ، مصطفی چمران ، مهدی بازرگان ، محمود طالقانی و... میتوان دریافت که اندیشه های صدر با شیوه عملکرد و تفکرات امروز مسئولین و ارکان نظام جمهوری اسلامی فاصله ای بنیادین دارد و شاید به همین دلیل است که روابط دیپلماتیک نظام با دولت رباینده یعنی لیبی در دولتهای نهم و پس از نهم شکلی دوستانه و همدلانه به خود گرفته و مسئولین ارشد این دولتها که در برخورد با روشنفکران شیوه ای واحد اتخاذ کرده اند دوستانه یکدیگر را در آغوش گرفته و دست برادری میفشارند. در واقع این امر نشان میدهد که ترس مشترک دیکتاتورها از آزادی و منادیان آن قلبهای آنان را به هم نزدیک میکند تا اقدام به حذف و ربایش و زندانی نموندن روشنفکرانی نمایند که بیان حقیقت آزادی از زبان آنان بنیانهای سست کاخ ستمگران را فرو میریزد.
اما همواره آنچه که باقی و جاوید است ، اندیشه های زنده و پویای موسی صدر و ساید روشنفکران و اندیشمندان آزاد اندیش است که در تداوم نسلها تکرار میگردد و پی در پی ندای نیل به سعادت و کمال از درگاه آزادی و آزادگی را فریاد میکند ، اگر چه امروز بیش از 3 دهه از غیبت سید موسی صدر میگذرد اما راه و سیره و اندیشه های اوست که همچون چراغی روشن در تاریکی های جهل، بانگ آگاهی ، آزادی و ظلم ستیزی را طنین انداز میکند .
این رسم همیشه تاریخ است که هرگز ماه در پس ابر باقی نمیماند و به زودی با رخ نمودن ، نور آگاهی و آزاد اندیشی را بر دلهای خفته و قلبهای جدا افتاده و برادران در مقابل هم قرار گرفته می تاباند .
*نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.
