همه چیز از آنجایی شروع شد که عده ای برنامه  از قبل طراحی شده حذف اصلاح طلبان از صحنه سیاسی ایران را پایه ریزی کردند. ماجرا تا آنجائی پیش رفت که حتی عده ای بغض فروخورده چند ساله از رفتار اصلاح طلبان از زمان مجلس ششم را به تسویه حسابهای پس از انتخابات 88 موکول کردند و فعالان سیاسی دستگیر شده اصلاح طلب تاوان حمایت از دانشجویان در غائله 18 تیر 78 یا تحصن و نامه نگاری مجلس ششمی ها را پس از 22 خرداد 88 پرداختند.

و اینک با گذشت 15 ماه از انتخابات ریاست جمهوری سال 88 زمزمه های درخواست برای بازگرداندن اصلاح طلبان به عرصه رقابت های سیاسی آینده به صورت جسته و گریخته شنیده می شود.

رمیده ها باز گردند

نقطه شروع این درخواست اظهارات آقای خامنه ای مبنی بر جذب حد اکثری و دفع حد اقلی بود. رهبری جمهوری اسلامی در این راستا نشان داد که تمایل دارد نیروهای مخالف گفتمان اصولگرا هم به نحوی در بازی قدرت آینده سهیم باشند تا روند بازی خیلی یکطرفه و یکدست نباشد.

متعاقب همین اظهارات بود که خطیب جمعه در تهران که معمولا اظهاراتش با دفتر ائمه جماعات زیر نظر بیت رهبری هماهنگ می شود عبارت بازگرداندن  رمیده ها را به کار برد.

کاظم صدبقی در دومین خطبه نماز جمعه ماه رمضان در تهران گفت که ضروری است به سراغ کسانی که با ما نبوده اند برویم تا ببینیم دردشان چیست.

اظهارات وی که همزمان شده بود با موج وسیع اختلافات درونی اصولگرایان بازتاب زیادی در میان محافل سیاسی کشور به همراه داشت به خصوص که وی با مد نظر قرار دادن رفتار پیامبر اسلام (ص) در همان خطبه گفته بود اگر ما نتوانیم همدیگر را تحمل کنیم آیا باید انتظار داشته باشیم مسیحیان و یهودیان ما را تحمل کنند؟

به دنبال اظهارات کاظم صدیقی ، واکنشها در جبهه اصولگرایان آغاز شد و مخالفان سرسخت اصلاح طلبان تا جائی پیش رفتند که تفسیر خطیب جمعه از اظهارات آقای خامنه ای را ناکافی دانستند.

در این میان یک روزنامه اصولگرا در سرمقاله خود نوشت که صدیقی نتوانست تعریف مانع و جامعی از مقصود مورد نظر خویش را ارائه دهد.

برخی دیگر از اصولگرایان نیز در تائید مواضع این روزنامه اصولگرا گفتند باید مرز بندی روشنی بین کسانی که از نظام جدا شده اند، کسانی که آزرده شده و کسانی که رمیده اند با کسانی که راه را گم کرده و والضالین شده اند قائل شد . اشاره این دسته از اصولگرایان به رهبران جنبش سبز بود و بنا بر این با این اظهار مواضع تفسیر تمایل بالاترین رکن نظام به دعوت از دگراندیشان سیاسی برای ورود به بازی قدرت در گام نخست با تشتت و اختلاف نظر میان اصولگرایان روبرو شد.

با این حال بخشی از بدنه اصولگرا نیز با حمایت از حضور اصلاح طلبان در عرصه بازی سیاسی آینده کوشیدند زمینه را برای موجه نشان دادن جست و خیز اصلاح طلبان در عرصه سیاسی آینده  مساعد جلوه دهند.

بازگرداندن از دست رفته ها به مسیر بازی

محمد خوش چهره نماینده اصولگرای مجلس هفتم از جمله کسانی بود که به دفاع صریح از بازگشت اصلاح طلبان به فضای سیاسی پرداخت. وی با استقبال از پیش قدم شدن اصولگرایان برای بازگرداندن اصلاح طلبان به عرصه قدرت گفت: هر نوع همگرایی که به انسجام بینجامد و به بازتولید یک سرمایه اجتماعی سیاسی منجر شود امری مغتنم است.

وی حرکت به سمت مشترکات و پرهیز از اختلافات را در مسیر بازگرداندن اصلاح طلبان به فضا بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت:  اجتناب و دوری از افتراق که ریشه در سلیقه های سیاسی و تمامیت خواهی سیاسی دارد، می تواند برای حرکت به سمت افزایش سرمایه سیاسی کشور مفید باشد.

خوش چهره  با نگاهی خوش بینانه به ارزیابی مشترکات اصولگرایان و اصلاح طلبان می پردازد و می گوید: پای بندی به ارزشهای انقلاب و استکبار ستیزی از مخرج  مشترکهای موجود میان اصلاح طلبان دلسوز و اصولگرایان است که باید به آنها توجه شود.

دیگر چهره شاخص اصولگرا که به حمایت از بازگشت اصلاح طلبان به عرصه سیاسی پرداخت حسن غفوری فرد بود. این عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس سند حمایت خود از بازگرداندن اصلاح طلبان به فضای سیاسی را اظهارات آقای خامنه ای  عنوان و تصریح کرد: رهبری گفته اند اگر برخی افراد دلخوری و نگرانی هایی دارند باید در چارچوب اصول برای جذب آنها تلاش کرد.

غفوری فرد حتی به نقل از آقای حامنه ای به دادن این چراغ سبز مبادرت کرد که یکی از مخالفان نظام نخست وزیر آقای خامنه ای و دیگری رییس مجلس در نظام جمهوری اسلامی بوده  و اگر این افراد اشتباهات سال گذشته خود را جبران کنند و در مسیر رهنمود های رهبری قرار بگیرند ، می توانند به عرصه فعالیت های سیاسی کشور بازگردند.

وی به اصولگراها توصیه کرد با مذاکره و صحبت زمینه جذب اصلاح طلبان را فراهم آورند.

عماد افروغ از دیگر افراد شاخص جریان اصولگرایی است که پا را از مرزبندی های موجود فراتر گذاشته و معتقد است مرزبندی اصولگرا و اصلاح طلب چندان محل اعتنا نیست بلکه مهم زنده شدن گفتمان انقلاب است. وی معتقد است باید انقلاب به دست انسانهای اصیل بیفتد که اظهارات وی نشان می دهد در شرایط فعلی انسانهای اصیل انقلابی داعیه دار انقلاب نیستند.

حجت الاسلام محسن غرویان عضو هئیت علمی موسسه آموزشی امام خمینی که از چهره های اصولگراست توصیه می کند که در فضای سیاسی با دیگر جریانها با تساهل و تسامح برخورد شود. وی می گوید باید روحیه مدارا را ترویج داد زیرا چاره ای جز پذیرش نوعی مسامحه در برخورد با مخالفین نیست.

ترس ازجریان احمدی نژادی و دعوت از اصلاح طلب ها

خطر جریان احمدی نژاد  و اصولگرایی منحصر به فرد آن در دعوت از اصلاح طلبان برای ورود به عرصه قدرت چندان بی تاثیر نبوده است.آش جریان اصولگرایی احمدی نژادی به قدری شور شده که اصولگرایان از این وضع احساس خطر کرده اند تا جایی که بادامچیان جریان احمدی نژاد را به بی اعتقادی به ولایت فقیه و مرجعیت متهم می کند و می گوید این جریان به دیگر طیف ها فشار می آورند که یا احمدی نژادی باشید  یا خارج از نظام تلقی می شوید.

اصولگرایان غیر احمدی نژادی که از ماجرای مشایی به این سو به دولت و اهداف اصولگرایانه اش بد بین شده اند، اکنون بیش از بیش تلاش دارند تا جریان فکری احمدی نژاد را غیر ولایتی و مخالف مرجعیت نشان دهند. با این حال پس از مطرح شدن این ادعا ها بود که آقای خامنه ای در مراسم افطاری بیت رهبری یک بار دیگر به دفاع قاطع از دولت پرداخت و آب پاکی را بر روی دستان دیگر اصولگرایان ریخت.

در این میان موتلفه ای ها بیشتر از دیگر جریانهای اصولگرا در پی ایجاد قطب بندی جدید در عرصه سیاسی کشور بر آمده اند. وحشت از پا گرفتن جریان اصولگرایی احمدی نژادی باعث شده که این حزبدر قیاس با قبل زبانی نسبتا نرم و  مداراجویانه را  درقطب بندی جدید سیاسی  کشور اتخاذ کند.

محمد نبی حبیبی در این باره از تعامل حزبی با جریانهای اصلاح طلب سخن می گوید ودر این باره می افزاید: از بعد از انتخابات تا کنون با خاتمی، هاشمی، کروبی ، موسوی و رضایی مذاکراتی داشته ایم.

وی می گوید: کروبی و موسوی باید جایی که می بینند دشمنان از حرفهایشان استقبال می کنند به مرز بندی ها توجه داشته باشند.

وحدت صوری و دعوت تاکتیکی

در این بین به نظر می رسد احتمال دومی غیر از تلاش بی غل و غش برای بازگرداندن اصلاح طلبان به عرصه قدرت مطرح باشد و آن ایجاد وحدت صوری مصلحتی برای خالی نبودن عرصه رقابت از وجود حریف در صحنه انتخابات های آینده است.

عماد افروغ با تیز بینی این نکته را کشف کرده و می گوید اگر وحدت طلبی اصولگرایان صوری باشد ، این داستان راه به جایی نمی برد.

وی می گوید: مسائل باید مقداری شفاف تر مورد بررسی قرار بگیرد چرا باید اصل بر اختلاف آن هم اختلاف صوری و کاذب باشد.

افروغ  در گفتگو با خبر آنلاین می گوید:  اختلاف و دوئیت مبهم و تار باعث می شود که عده ای سوار بر موج اختلافات صوری به قدرت برسند و عده ای از طریق فایده بردن از اختلافات صوری به منابع کمیاب برسند.

افروغ می افزاید: ما از کثرت سلیقه و تنوع دیدگاهها استقبال می کنیم به شرطی که این اختلاف سلیقه ها حقیقی باشد نه کاذب چرا که اختلافات صوری و بی ریشه مراد ما نیست زیرا تلاش برای رسیدن به یک وحدت صوری عواقب خانمانسوزی در بر دارد.