دوشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۶ -
- 11 Dec 2017
22 ربيع الأول 1439 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
هدف: اقامت رهبر در قم!

 

سکونت رهبر در قم، در ابتدا به نظر طرحی سنجیده‌ می‌رسد.  هرچند ولی‌فقیه بگفته خود توانسته بعد‌از اتفاقات سال گذشته، نظام را واکسینه کند، اما تردیدی دراین نیست که از تضعیف نظام، ایجاد یاس و تفرقه، و ناوفاداری‌ها رنجور شده‌است.  او از این که بعضی خواص بی‌بصیرت شده‌اند، از این که بسیاری مسئولین از کشتی نظام جا مانده‌اند، و از این که مردم تحمل شکنجه، سرکوب و کشتار را برای حفظ نظام ندارند، دل‌شکسته شده‌است.

 

تنها معدودی از خواص بابصیرت هستند که این همه فشار را بر ولی‌فقیه درک می‌کنند. آقای مصباح یزدی دراین باره می‌گوید: «در حالی كه ما هنوز عمق اين فتنه را به‌درستی درك نكرده‌ايم، و آن اندازه هم كه درك كرديم نمی‌توانيم بيان كنيم و اگر هم بيان كنيم، هنوز بسياري از مردم درست باور نمی‌كنند، اما مقام رهبری همه اين مشكلات را با تدبيری بسيار حكيمانه كه واقعاً نزديك به تدبير معصوم است، و با سعه صدری اعجازگونه كه آن هم جز در معصومين كمتر يافت می‌شود، حل كردند. تحمل، صبر و سعه صدر ايشان در بعضی مسائل و نسبت به برخی كسان نگفتنی است.»

 

بعضی خواص دیگر نیز به کنایه می‌گویند که این همه دخالت در جزئیات امور توسط ولی‌فقیه بجهت تجربه‌های مدیریتی و سن کمتر زمامداری وی نسبت به آقای خمینی است. حال آن‌که کبر سن آیت‌الله خمینی باعث می‌شد ایشان در جزییات وارد نشود.  اکنون طرح اقامت در قم و اشتغال به مسایل مرجعیت، موجب اندکی فاصله از جزییات، فراق بال و التیام خاطر ولی‌فقیه، و نیز تحکیم و ثبات در مشروعیت وی خواهد شد.

 

سکونت در قم مزایای دیگر زیادی دارد. از جمله به تثبیت مرجعیت آقای خامنه‌ای کمک خواهد کرد. شاهد آن این که مردم قم در جریان سفر رسمی رهبر - طبق برنامه - از وی خواستند تا رساله خود را در داخل کشور نیز منتشر کند.  به این ترتیب مهمترین خللی که در مسئله مشروعیت و اعتبار ولایت فقیه وارد شده‌است، برطرف خواهد شد. از مزایای دیگر سکونت در قم این است که آقای خامنه‌ای را به مقدار زیادی از خط مقدم تهدیدات، دور و از هجمه «دشمن» و تضعیف ولایت مصون نگاه خواهد داشت. همچنین وی را در مرکز تشریعی شیعه  قرار داده، شکاف میان روحانیت و حکومت را پر خواهد کرد، و یک جبهه حمایتی مذهبی در اطراف وی بوجود خواهد آورد.

 

اگرچه بسیاری از خواص در فراز و نشیب‌های اخیر نظام مردود شدند، آقای مصباح یزدی کارنامه بسیار خوبی فراهم کرده‌است. او نشان داده که در توجیه سرکوب‌ها و تحکیم نظری سیاست‌های ولی‌فقیه خبره بوده، در تربیت طلاب چماقدار و پرورش نیروهای ذوب در ولایت موفق بوده، و در موارد نیاز به حضور خیابانی گروه فشار، برای بسیج اوباش قم و هماهنگی‌ میدانی با نیروهای امنیتی مهارت‌های لازم را کسب کرده‌است. بنابراین وی می‌تواند لوازم کار را برای اقامت رهبر در قم به خوبی مهیا گرداند.

 

از سوی دیگر، درطول چند سال اخیر فرزندان رهبر ثابت کرده‌اند که در مدیریت بحران از تبحر زیادی برخوردار بوده و درایت کافی را برای اداره امور و ارتباط و هماهنگی با نهادهای دیگر کشور از جمله سپاه و دستگاه امنیتی ولایت، اکتساب کرده‌اند. آنان توانسته‌اند اعتماد پدر را بدست بیاورند. بنابراین اصلح این است که مقداری از مسئولیت‌ها در تهران به آقایان مجتبی و مسعود خامنه‌ای واگذار شود و دخالت در جزییات امور بیشتر به عهده آنان باشد تا خود ولی‌فقیه.

 

به این ترتیب آن‌چه نزد عامه شایع شده که سفر رهبر برای تثبیت جانشینی آقای مجتبی خامنه‌ای در بین روحانیون قم بوده، معتبر نیست.  آنانی که به این فرض دامن می‌زنند، از آگاهی ناچیزی در مورد روحانیت برخوردارند. اصولا در سیره روحانیت هرگز رسم نبوده که فقیهی برای خود جانشین تعیین کند، چه رسد به این که جانشین، فرزند خود آن فقیه باشد. پس اگر هم نظر آقای خامنه‌ای بر فرزند خود باشد، تحمیل آن به روحانیت باری بسیار سخت‌تر از تحمیل آن به مردم است.  اما انتصاب فرزند به ریاست دفتر و تصدی بیت، البته در میان روحانیت همواره رواج داشته‌است و پرواضح است که تصدی امور بیت ولی‌فقیه خود یک حکومت‌داری تمام عیار است.

 

موضوع دخالت‌های آقای مجتبی خامنه‌ای - همان‌طور که آقای کروبی نیز به آن اشاره کرده بود - اگرچه محرز است، لیکن بحث جانشینی وی در این موقعیت صرفا زاییده توهمات یکی دو تحلیل‌گر کم ‌مایه در خارج از کشور است و جز ابهام‌زایی در فهم سیاست ایران، ارمغان دیگری نخواهد داشت. در نقل قول‌های موجود درباره صحبت‌های رهبر با شیوخ قم نیز از قرار هیچ جا سخنی از آقای مجتبی خامنه‌ای در میان نبوده‌است. اما سه سفر اخیر رهبر نشان داد که علیرغم عزم وی و تدارکات زیاد، پیاده کردن چنین طرحی با دشواری‌های زیادی روبروست.

 

یکی از موانع عمده وجود اساتید و فضلایی است که می‌خواهند استقلال حوزه را حفظ کنند.  ولایت‌مداران ابتدا تصور می‌کردند که حضور مستمر ولی‌فقیه در قم، حوزه و اساتید آن را تحت‌الشعاع قرارخواهدداد. این تصور  در مورد مراجع حکومتی از قبیل آقای ناصر مکارم درست‌ است.  او البته از همسایگی با ولی‌فقیه خوشحال نخواهد شد. چراکه اگر خود ادعا کرده که ولایت از مرجعیت بالاتر است، حال که ولی‌فقیه همجوار می‌شود، چرا کسی در خانه وی را بکوبد؟  اما این قاعده برای مراجع و اساتید مستقل صدق نمی‌کند.  احتمالا اطرافیان آقای خامنه‌ای تا پیش از سفر تخمین درستی از میزان اعتبار و نیز استحکام و استقلال رای مراجع سنتی از جمله آیت‌الله وحید خراسانی به وی نداده بودند.

 

افزون بر این، دخالت و شتاب ناسنجیده آقای خامنه‌ای برای مطرح کردن تغییرات اساسی در ساختار و مدیریت حوزه و تصحیح کتب درسی، وضع را بدتر کرده و مقاومت استقلال طلبان حوزه را بهمراه داشته‌است.  طرح این تغییرات به خصوص وقتی با ملاقات‌های مکرر و خصوصی ولی‌فقیه با عوامل خود در حوزه از جمله جامعه مدرسین توام شد، شرایط را پیچیده‌تر کرده‌ و به گمانه‌زنی‌ها دامن زده‌است. در نتیجه برخلاف آن‌چه ابتدا تصور می‌شد، قم آمادگی کامل و مطلوب را برای اقامت رهبر نداشته، تمهیدات بیشتری ضروری می‌نماید و ممکن است اجرای این طرح مورد بازنگری و یا تاخیر قرار بگیرد.

 

    *نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.