بنا به نطرات کارشناسان، وقوع هرگونه سانحه اي یا ناشی از نقص فني است یا خطای انسانی و به همین سبب تا میزان محدودی سوانح غیرقابل پیش بینی و پیشگیری هستند. اما افزايش رو به رشد  سوانح هواپي و زمینی به ميزان خارج از حد متعارف را نه تنها بايد ناشي از دو عامل نقص فنی و خطای انسانی دانست بلكه به دليل بارز مسائل مديريتي در اين صنعت حمل و نقل می باشد.

متاسفانه در طول سال هاي اخیر در برخورد با سوانح بخصوص هواپيمايي، اطلاعات جامع ارائه نشده است و به دليل طولاني بودن فرآيند بررسي سوانح و مشكلات اداري حاكم درسیستم مدیریتی جامعه، افكار عمومي  اقناع نشده و به نظر نمي رسد علل واقعي چند سانحه اخيرهواپيمايي نيز با سرعت در حد انتظار به طور شفاف اعلام شود؛ در حالی که آسيب شناسي و تعيين علت هرگونه سانحه ای مي تواند موجب پيشگيري از حوادث مشابه در آينده شود  بعلاوه با مدیريت قوي و کارشناسانه، نظارت و بازرسي و  شايسته سالاري در مديريت می توان از بروز حوادث اسفبار جلوگیری بعمل آورد.
   
واقعيت اين است كه حوادث زميني و هوايي در كشور ما از حد استانداردهاي حرفه اي فراتر رفته است و متاسفانه به جای راهکارهای جامع وکارشناسانه برای کاهش بروز این حوادث، دست اندرکاران این صنعت وارد جنجال ها و درگیری های سیاسی شده اند.

اما در این راستا مسئله ای که مسئولین باید به آن توجه کنند این است که حوادث و سوانح هواپيمايي و زمینی ناشی ازمشكلات چه فنی و چه مدیریتی، امنيت رواني مردم جامعه را بر هم مي‌زند و ترس و اضطراب شديدي را تا مدتي درسطح جامعه ایجاد می کند. بنا به نظر کارشناسان در این زمینه اثرات سوء حوادث مدتها در ذهن کوتاه مدت افراد باقی می ماند و افزایش حوادث زمینی و هوایی باعث می شود عدم تامین امنیت در اذهان مردم تا بلند مدت باقی بماند و سلامت جامعه را با بحران مواجه سازد.

در حالی که تدابیر به موقع مسئولین واطلاع رساني رسانه‌ها در خصوص رشد و دستاوردهای صنعت حمل و نقل موجب كاهش استرس و ايجاد امنيت رواني در بين مردم مي‌شود. وهمچنين مديريت صحيح موجب اعتماد مردم مي‌شود.

افزایش تصادفات جاده ای، يك فاجعه ملي

آمارتصادفات و تلفات جاده ای در ایران بسیار بالا است تا جایی که برخی از کارشناسان معتقدند ایران یکی از بالاترین رتبه ها در زمینه حوادث مرگبار جاده ای را در سطح جهان داراست و جاده های ایران با بیش ازچهارصد هزار تصادف در سال مرگبارترین جاده های جهان هستند.

در همین زمینه مقايسه آمار مربوط به ايران و ساير كشور هاي جهان متاسفانه مايوس و نگران كننده مي باشد. ميزان تلفات تصادفات رانندگي در ايران بیست و پنج برابر ژاپن مي باشد. متاسفانه ميزان تصادفات و مرگ و مير ناشي از آن در ايران با رشد حدود ده درصد رو به افزايش سرسام آوري مي باشد كه در آينده اي نه چندان دور تبديل به يك فاجعه ملي خواهد شد.

چندی پیش سرهنگ اسماعیلی رئیس پلیس راهور ناجا در بخشنامه ای به بخش های مختلف این پلیس، اعلام کرده اخبار مربوط به حوادث رانندگی، تعداد کشته ها و زخمی ها به دلیل تشویش اذهان عمومی و مغایرت با آمار پزشکی قانونی نباید منتشر شود.

از سوی دیگر کارشناسان حمل ونقل، جامعه شناسان و روانپزشکان با ابراز تعجب از تصمیم رئیس پلیس راهور ناجا، صدور این بخشنامه را مغایر تمامی اصول اطلاع رسانی، آموزش و پیشگیری از حوادث مرگبار می دانند و معتقدند این بخشنامه میزان قربانیان جاده ای در کشور را بالا خواهد برد.

در همین زمینه دکتر غلامحسین معتمدی، روانپزشک با تاکید بر اینکه حرکت رئیس پلیس راهور شگفت آور است، می گوید : "در کشور های توسعه یافته که میزان مرگ و میر جاده ای سه نفر در مقابل هر هزار نفر است، اطلاع رسانی دقیق و شفاف انجام می شود اما در ایران که به گفته متخصصان حمل ونقل بالاترین آمار مرگ و میر جاده ای اتفاق می افتد، حرکت رئیس پلیس راهور شگفت آور است."

وی در ادامه افزود: "به نظر می رسد پلیس راهور با این کار قصد پاک کردن صورت مساله را دارد اما متوجه نیستند با انتشار این خبر چه پیام هولناکی به جامعه داده اند. این نیرو به جای آنکه با شفاف سازی، اطلاع رسانی و آموزش مناسب راه حل مناسبی برای مشکل ایجاد شده پیدا کند با برخورد نامناسب با معضل تصادفات آن را ناخودآگاه افزایش می دهد."

همچنین حسین احمدی زاده کارشناس حمل ونقل می گوید: "آگاهی بخشی و اطلاع رسانی نه تنها تشویش اذهان عمومی نیست بلکه ضرورتی اجتناب ناپذیر است. پلیس در صداوسیما و اتوبان های کشور با ساخت برنامه های مختلف و نصب تابلوهای مختلف سعی دارد میزان آگاهی مردم را افزایش دهد، اما با صدور این بخشنامه تمام زحمات چندین ساله خود را ویران کرد و سبب ساز افزایش سرسام آور قربانیان جاده ای خواهد شد."

گفتنی است مرگ ناشى از تصادفهاى رانندگى، چهارمين علت مرگ و مير در جهان است ولى در ايران دومين مرگ و ميرهاست.

ایران رکورد دار سوانح هوایی

ازسوی دیگربنا به خبرگزاری ایسنا، طی هفت سال گذشته سه هزار و ۴۹۶ نفر در جهان بر اثر سوانح هوائی کشته شده‌اند که ۷۹۵ نفر آن‌ها در سوانح هوائی ایران جان باخته‌اند؛ بدین معنا که حدود ۲۳ درصد از کشته‌شدگان سوانح هوائی جهان در هفت سال اخیر مربوط به سوانح هوائی ایران است.

پیشتردر پی افزایش رو به رشد سوانح هوایی حمیدرضا بهبهانی رسانه ها را متهم به بروز ترس در مردم کرده و شروع به برکناری مدیران باسابقه در این حوزه کرده و گفته است: "رسانه ها سوانح هوایی را همچون بمب مطرح کردند که باعث دودلی و بی اعتمادی مردم در استفاده از ناوگان هوایی شده است، در حالی که رسانه ها موظف هستند مردم را آرام کنند تا ما در جهت افزایش ایمنی و نوسازی ناوگان حرکت کنیم."

در حالی که بنا به آمارهای رسمی منتشر شده مبنی بر سیزده سانحه هوایی در دوره چهار ساله دولت احمدی نژاد و در مجموع سی و دو سانحه هوایی در سی سال بعد از انقلاب اسلامی، ایران رکورد دار سوانح هوایی بوده است که نشان از عمق فاجعه دارد بهبهاني وزير راه و ترابري می گوید: "بار ديگر تکرار مي کنم سيستم ايمني حمل و نقل هوايي ايران از ايمن ترين سيستمها در جهان است."
   
بهبهاني همچنین می گوید: "حوادث هوايي در صنعت هواپيمايي ما ريشه در سال هاي خيلي گذشته دارد يعني اين گونه نبوده كه سهل انگاري از ما باشد، بلكه بايد با نگرش در دوره سی ساله هوايي عوامل آن را بررسي كرد."