مژگان مدرس علوم

امام خمینی: "اگر قرار است بين دخترها و پسرها ديوار بكشيد، ‌دانشگاه‌را تعطيل كنيد."


البته اگرچه از نگاه برخی صاحب نظران طرح چنین موضوعاتی درشرایط سیاسی فعلی، به منظور به حاشیه راندن مسائل اصلی جامعه است اما بحث وگفتگو در این زمینه علاوه برضرورت توجه به مسائل زنان، سبب ارتقاء سطح آگاهی افراد جامعه خواهد شد. جامعه ایرانی جامعه ای جوان ودارای پتانسیل های فراوان درجهت رشد و توسعه در سطوح جهانی است و اساسا طرح تک جنسیتی دانشگاهها حکایت از نگاه غلط به جوانان این مرز و بوم دارد. در همین راستا ارائه طرح هایی به منظورافزایش موفقیت جوانان نیاز به یک نگاه کارشناسانه ومطالعات میدانی و جامعه شناسانه را فارغ از مسائل سیاسی می طلبد. و نمی توان با ارائه آمار و ارقام غیرواقعی فقط بر اساس نگاه و تجربیات شخصی جامعه جوان ایران را به بن بست های فرهنگی و اجتماعی کشاند.

طی چند دهه اخیر حضور گسترده و پرشتاب زنان و دختران در تمامی عرصه های جامعه همواره موجب نگرانی هایی از سوی مسئولین حکومتی شده است. و مردم شاهد تلاشهایی از سوی مسئولین در جهت به حاشیه راندن این بخش عظیم و تاثیرگذارجامعه بوده اند که همواره با مقاومت و مبارزه زنان مواجه بوده است. بعنوان نمونه می توان به اعتراضات گسترده فعالان جنبش زنان به لایحه چند همسری اشاره داشت که به سبب تلاش زنان، مجلس را واداشت تا دو ماده مورد اعتراض را از لایحه دولت حذف کند.   

جداسازی جنسیتی در سال ۸۷ بعد از اعتراضات گسترده به این طرح، از سوی برخی از مقام های دولتی مورد تاکید قرار گرفت و برخی از وزارتخانه ها از جمله وزارتخانه های بهداشت و درمان، آموزش و پرورش و آموزش عالی از جمله پیشگامان به اجرا درآوردن این طرح بودند. تا جاییکه حتی طرح تفکیک کتاب های درسی دانش آموزان دختر و پسر از یکدیگر نیز در دستور کار قرار گرفت. و از محدود کردن آموزش دختران به عرصه هایی چون خانه داری، آشپزی، خیاطی و کودک یاری ودور کردن  زنان از فعالیت در عرصه های اجتماعی، علمی، سیاسی و اقتصادی بعنوان دستاوردهای چنین طرحی می توان نام برد.

گفتنی است که در فروردین ۸۷ هفتصد تن ازفعالان زن و دانشجویان طی نامه ای سرگشاده خطاب به مسئولین دولتی به "سهمیه بندی جنسیتی" اعتراض کردند.


جداسازی جنسیتی توهین به هدف "مقدس" جوانان

در این زمینه خانم ظهوری کارشناس و مشاور مسائل خانواده و جوانان در گفتگو با جرس، با تاکید بر لزوم خودآگاهی وارزشهای معنوی دختران و پسران اظهار داشت: "نگاه جنسیتی به زن به عنوان یک وسیله تمتع برای مرد و تسخیر جسم و روح او از دیرباز در جوامع عقب افتاده مانع از آن شده که از جایگاه رفیع زن به عنوان بنیان خانواده و وظیفه تربیت فرزندان و مکان اجتماعیش آنطورکه شایسته است تعریف شود. تجربه نشان داده در جوامعی که برای هر دو جنس ارزش یکسان تربیتی قائل بوده و مربیان، جوانان رادر جهت خودآگاهی و ارزشهای معنوی هدایت نموده اند جوانان از افکار جاهلانه و منحط دور شده و با توجه به جایگاه اجتماعی خود کمتر به غرائز جنسی توجه نموده اند."

وی در ادامه با عجولانه خواندن طرحها و تصمیمات اتخاذ شده از سوی مسئولین امر افزود: "حضور بیش از انتظار دختران در دانشگاهها حتی در دانشگاهی مثل شریف که قبل از انقلاب جمعیت غالب با  پسران بود چنان شگفت آور بود که مسئولین را به فکر سهمیه بندی جنسیتی سوق داد. اما جداسازی دختران و پسران جوان به صورت تصمیمی عجولانه، جز بار سنگین مالی بر دوش دانشگاهها و معاشرتهای پنهانی کوچه و خیابان جوانانی که هویت اصلی خود را به دست نیاورده و با مسئولیتهای فردی خود آشنا نشده اند بار مثبت دیگری نخواهد داشت."

خانم ظهوری که تجربه خدمت درمدارس پسرانه و دختران را در کارنامه همکاری خود با وزارت آموزش و پرورش  کشوردارد بیان داشت: "من به عنوان یک معلم و مشاورامورجوانان درحوزه های آموزشی به این نتیجه رسیده ام که حضور دختران و پسران در مدارس راهنمائی و دبیرستان معقول نبوده و می تواند معضلات اجتماعی به بار آورد ولی در دانشگاه که جوان به بلوغ فکری رسیده حضور آنها در کنار هم در محیط علمی و تجربه  اجتماعی باعث شناخت و آشنایی با افکار و روحیه  یکدیگر شده و جوانان را برای کارهای مشترک اداری و اجتماعی آینده آماده می سازد. چنانچه به جای جداسازی نیرو و بودجه  خود را در جهت خودآگاهی جوانان و مسئولیت پذیری و سالم سازی روح و روان در محیط معنوی دانشگاه و آشنایی جوانان با مسئولیتهای زندگی پس از ازدواج و توجه به استحکام و بنیان خانواده و احترام به نظرات و شخصیت یکدیگر مصروف دارند از نتایج بهتری در جریانات اجتماعی و پیشرفتهای علمی و اخلاقی بهره مند خواهیم شد."

این مشاور امورتربیتی و پرورشی در پایان به جرس گفت: "امید است که مسئولین امر توجه داشته باشند که زن و مرد در کنار هم می توانند  به سوی کمال  گام بردارند و باعث پیشرفت جامعه شوند ، مساله ی حجاب که امری است اسلامی برای جامعه ای آمده که زن و مرد در کنار هم چرخه  زندگی و جامعه را به گردش در می آورند  و اگر قرار بود از هم دور باشند نیازی به این امر نبود و زنان در پشت پرده قرار می گرفتند. آنها در محیط دانشگاه با آشنایی به روحیه  همدیگر می توانند وارد عرصه های اجتماعی شده و می توانند کارهای اداری را با همیاری یکدیگر به انجام برسانند. دانشجویی که با کوششهای شبانه روزی خود و بیدارخوابیهای بسیار، خود را به مرحله  دانشگاهی رسانده هدفش ایجاد فساد نبوده است و این جداسازی توهینی است به هدف مقدس آن."


لزوم دخالت زنان در مقدرات "اساسي" كشور

فاطمه راکعي دبير کل جمعيت زنان مسلمان نوانديش با انتقاد از طرح تک جنسيتي دردانشگاه ها می گوید: " در زمان حيات حضرت امام نيز مسائل اينچنيني مطرح بود که امام شديداً با تفکيک جنسيتي در دانشگاه ها مخالفت کردند و اجازه ندادند اين اقدام در دانشگاه ها عملي شود. حتي اگر به صدر اسلام نيز توجه شود پيامبر اکرم اصلاً به جداسازي جنسيتي قائل نبوده و زنان دوشادوش مردان در عرصه هاي مختلف اجتماعي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي حضور داشتند."

او افزود: " ‌حضرت امام نيز معتقد بودند كه زنان بايد در مقدرات اساسي كشور دخالت داشته باشند و در عرصه‌هاي مختلف فرهنگي و اجتماعي حضور يابند زيرا زنان نيمي از جمعيت كشور هستند و بدون اين نيمه جمعيت، ايران پيشرفت نمي‌كند. آنچه براي امام اهميت و ارزش داشت شرافت انسان‌ها بود و به دنبال آن بود كه انسان‌ها با اعتماد به نفس راه فكري و اعتقادي خود را انتخاب كنند و مسائلي كه امروز برخي افراد در ارتباط با تفكيك‌جنسيتي مطرح مي‌كنند براي امام موضوعيت نداشته است."

راكعي در ادامه خطاب به موافقان جداسازي جنسيتي در دانشگاه‌ها بیان داشت: "كاري نكنيد كه كساني كه اسلام را قبول دارند و به فرهنگ اسلامي و ايراني پايبند هستند با شنيدن سخنان شما ،خداي ناكرده قيد مذهب و اسلام را بزنند."

دبير کل جمعيت زنان مسلمان نوانديش با بیان اینکه طرح تک جنسیتی در حوزه آموزشی توهین به شخصیت زن و مرد مسلمان است تصریح کرد: "بايد کساني که حضور دختر و پسر در دانشگاه ها را به کنار هم بودن آتش و پنبه تشبيه مي کنند يا معتقدند کنار هم تحصيل کردن دخترها و پسرها مانند اين است که گوشت را جلو گربه انداخته باشي به گونه اي ديگر فکر کنند زيرا با اين صحبت ها در واقع به جامعه فرهيخته ايران توهين مي کنند اما متاسفانه در رابطه با اين مسائل مدعي العموم وجود ندارد."


عدم امکان "جدایی" مرد و زن در محیط اجتماعی

همچنین محسن موسوي تبريزي عضو اسبق مجلس خبرگان رهبري با انتقاد از این طرح در دانشگاه ها گفت: "آن چيزي که بايد مورد توجه قرار گيرد و در جامعه ترويج شود فرهنگ اسلامي است وگرنه اختلاط که فقط در دانشگاه ها نيست بلکه در هر طبقه اي اختلاط وجود دارد که نمي توانيم و نمي خواهيم جداسازي جنسيتي انجام دهيم. او ادامه داد؛ اختلاط در مراسم ختم، در مساجد، مهماني ها و حتي خيابان ها نيز وجود دارد.نمي شود که خيابان ها را خط کشي کرد و گفت خانم ها از آن طرف حرکت کنند و آقايان از اين طرف."

موسوی تبریزی با تصریح این موضوع که اختلاط دو جنس مخالف غيرعقلاني نيست و عقلاً نيز منع نشده است افزود: "اگر در اختلاط خلاف شرعي انجام نگيرد هيچ گونه مشکل شرعي، عقلي، عرفي و انساني ندارد و هيچ لطمه اي به جامعه وارد نمي کند. اگر اختلاط اشکال داشته باشد، در مراسم روضه خواني که زنان هم حضور دارند روضه خوان مرد نبايد حضور پيدا کند چون آن وقت اشکال پيدا مي کند."

عضو اسبق مجلس خبرگان رهبري با ابراز مخالفت با این طرح ادامه داد: " در بسياري از كنفرانس‌ها و كنگره‌ها و سخنراني‌ها و بسياري از قسمت‌هاي اجتماعي، زنان و مردان با هم حضور دارند و به فعاليت اجتماعي مي‌پردازند وهيچ‌گونه مشكلي نيز پيش نمي‌آيد و عقل و عرف نيز اين موضوع را تائيد مي‌كند و در بسياري از كلاس‌هاي درس نيز دانشجويان با حواس جمع در حال علم‌آموزي هستند و مشكلي در تحصيل آنها پيش نيامده است."


انتقاد از عملکرد صدا و سیما

در حالی که مسئله تک جنسیتی دانشگاهها به موضوع بحث برانگیز این روزها درآمده و لزوم یک نگاه کارشناسانه وعلمی، پرهیز از ارائه آمار و ارقام غیرواقعی را می طلبد، حجت‌الاسلام فضل‌علي نماينده ولي‌فقيه در دانشگاه خواجه‌‌نصرالدين‌طوسي با اشاره به اینکه دختر و پسر جوان در كنار يكديگر مثل پنبه و آتش هستند می گوید: " بالاي 90 درصد دخترها و پسرهاي جوان چه مذهبي و چه غير مذهبي در دانشگاه‌ها با هم دوست هستند و اين خطر جدي است. دختران و پسران جوان داراي غريزه، غضب و شهوت هستند بنابراين هيچ وقت روابط آنها عادي نمي‌شود."

فضل‌علي که ابداع‌كننده راه‌اندازي مراكز همسريابي در دانشگاه‌ها بوده با نگاه و تجربه شخصی به این مسئله پرداخته و با مقایسه دانشگاه و حوزه علمیه افزود: " من خود در حوزه علميه تحصيل كرده‌ام و رفت و آمد زيادي به حوزه‌ها دارم و از طرفي در دانشگاه‌ها نيز بسيار حضور داشته‌ام و خود مشاهده كرده‌ام كه فضاي حوزه‌هاي علميه بسيار سالم است. تحصيل دانشجويان دختر و پسر به صورت مختلط در دانشگاه‌ها باعث به وجود آمدن دوستي‌هايي مي‌شود كه عوارض خطرناكي به دنبال دارد و البته اين عوارض اجتناب‌ناپذير است زيرا اگر گوشت را جلوي گربه بيندازي غيرممكن است كه گربه گوشت را نخورد."

وی همچنين با اشاره به نوع روابطي كه در فيلم‌ها و سريال‌هاي تلويزيوني است، ازعملكرد صدا و سيما انتقاد كرد و گفت: "دراين برنامه‌ها روابطي ترويج مي‌شود كه با سيستم فرهنگي كشور هماهنگ نيست و ما با خيلي از اين برنامه‌ها مخالف هستيم و اعلام كرده‌ايم كه اين برنامه‌ها عوارض دارد و دردسرساز است."

گفتنی است  آیت الله مکارم شیرازی نیز به‌تازگی اعلام کرده است که طرح جداسازی دختران و پسران در دانشگاه‌ها موجب پیشرفت علمی و اخلاقی دانشجویان خواهد شد.

مريم بهروزي دبیرکل جامعه زینب نیز با اشاره به اینکه بحث تفكيك جنسيتي در دانشگاه‌ها دو سال پیش توسط جامعه زينب مطرح شده، این طرح را مثبت ارزیابی کرد.

وی با بیان اینکه در دانشگاهها دليلي وجود ندارد كه دختر و پسر در كنار هم تحصيل كنند می گوید: "اما اگر در جايي جداسازي جنسيتي امكان‌پذير نباشد، اختلاط جنسي بلامانع است. مثلا در مجلس شوراي اسلامي،‌زنان و مردان نماينده را نمي‌توان از هم تفكيك كرد و نمايندگان بايد در كميسيون‌ها و جلسات مشترك حضور داشته باشند و يا در هيات‌دولت وزيران و معاونان زن و مرد بايد با هم نشست‌هايي داشته باشند و در كنار هم فعاليت كنند كه اين بلا اشكال است."


مقایسه دانشگاه امام صادق با دانشگاه الزهرا 

حبيب محمدنژاد معاون پژوهشي نهاد نمايندگي رهبري نیز با مقایسه دانشگاه امام صادق با دانشگاه الزهرا  می گوید: "دردانشگاه امام صادق كه جداسازي جنسيتي صورت گرفته است، ميزان موفقيت دانشجوها بالا است. اما در دانشگاهي مانند دانشگاه الزهرا كه تك‌جنسيتي است شاهد موفق نبودن دانشجوها هستيم كه اين موضوع در اذهان تداعي‌كننده اين است كه تفكيك جنسيتي علت بروز عدم موفقيت دانشجويان است در حالي كه اين موضوع صحيح نيست و مساله اين است كه دانشگاه الزهرا دانشگاه ضعيفي است."

او که یکی از متولیان جشن‌هاي ازدواج دانشجويي است در ادامه افزود: "جوان‌هاي ما در سنيني كه مي‌توانند بدون هيچ تحريك‌كننده‌اي در فضاهاي علمي با هم ارتباط داشته باشند يعني در دوره ابتدايي تا دبيرستان از هم جدا هستند و مهارت‌هاي با هم بودن را فرا نگرفته‌اند اما در سيستم دانشگاهي زماني كه تحريك‌كننده‌هاي جنسي بسيار زيادي براي يك جوان وجود دارد، دختران و پسران را با هم مختلط مي‌كنيم و در يك فضاي آموزشي قرار مي‌دهيم بنابراين به طور طبيعي شاهد افت تحصيلي دانشجويان مجرد هستيم."

محمدنژاد با تاکید بر ازدواج های سنتی می گوید: " جوان‌ها هر چقدر آشنايي‌شان به شكل سنتي انجام شود و از مراحل اوليه آشنايي خانواده‌ها حضور داشته باشند ازدواج موفق‌تر و محكم‌تر است. ازدواج‌هايي كه بر اساس دوستي‌هاي يك ترم دانشگاهي انجام مي‌شود و همچنين در محيط كار صورت مي‌گيرد در بيشتر موارد به طلاق منجر مي‌شود، چون محيط علم و محيط كار فضاي مناسبي براي يافتن همسر نيست."