یکی از دستاوردهای این روز، موضع گیری صریح رسانه های عربی است که در میان آنها تحلیل "علی حماده" روزنامه نگار مشهور لبنانی در روزنامه النهار، به عنوان صریح ترین موضع رسانه ای، جلب توجه می کند؛ او می گوید:
"حاکمان ایران در برابر دو انتخاب محال قرار دارند: کنار رفتن از قدرت یا غرق کردن کشور در حمام خون؛ که هر دو نابودی آنها را در پی دارد".
روزنامه ها
جهان عرب با روزنامه های متعدد و رنگارنگ خود بخش قابل توجهی از اخبار خود در صبح سه شنبه را به شانزدهم آذر اختصاص داد.
روزنامه الشرق الاوسط که همزمان در لندن، بیروت و ریاض چاپ می شود صفحه نخست خود را به شکل کامل به تصویری از انبوه جمعیت در یکی از مناطق تهران اختصاص داده و تمامی عناوین خود را نیز در مورد حوادث ایران نوشت.
این روزنامه در عنوان نخست خود نوشت: "پلیس با گلوله با ایرانی هایی که بار دیگر به خیابان ریختند مقابله کرد".
تیتر دیگر الشرق الاوسط جزئی تر بود: "برخوردهای خونین در تهران و بازداشت اصلاح طلبان در تظاهرات روز دانشجو".
الشرق الاوسط همچنین در توصیف حوادث تهران نوشت: "اپوزیسیون ایران بار دیگر به خیابان ها ریخته و بدین ترتیب ممنوعیت تظاهرات از طرف دولت در روز دانشجو را به چالش کشید. علیرغم تدابیر امنیتی بسیار فشرده و درگیری های خونین، جمعیت قابل توجهی در خیابان ها حاضر بودند، به طوری که هزاران نفر در اطراف دانشگاه تهران حضور داشتند که این امر درگیری های شدید و بازداشت های زیادی را در پی داشت که در میان بازداشتی ها چند زن هم وجود داشتند".
الحیات، دیگر روزنامه فرامنطقه ای عرب نیز به همین شکل عمل کرده و تصویر بسیار بزرگی از یک تجمع مردمی انبوه را در صفحه نخست خود چاپ کرده و در کنار تصویر، شعار مرگ بر دیکتاتور که توسط یکی از تظاهرکنندگان حمل می شد را برجسته کرده است.
الحیات در عنوان نخست خود نوشت: "روز دانشجوی پر سر و صدا در تهران: درگیری میان هزاران اصلاح طلب و نیروهای بسیج".
الحیات در کنار این عنوان، سخنان دیمتری مدویدوف رییس جمهور روسیه را ذکر کرده و نوشته: "مدویدوف با نام بردن از ایران، با گسترش باشگاه کشورهای هسته ای مخالفت کرد".
اخبار دیگر الحیات در صفحه نخست نیز هر کدام به گونه ای انتخاب شده اند که بیانگر دخالت های ایران در کشورهای عربی بوده تا بدین ترتیب بیشترین تاثیر را بر خواننده بگذارد.
دو خبر دیگر و البته کوچک صفحه نخست الحیات به درگیری های یمن و تنش در سودان پرداخته است.
در لبنان به عنوان کشوری که بیشترین آزادی مطبوعات در منطقه را دارد نیز روزنامه ها به حوادث روز دوشنبه پرداختند.
روزنامه النهار از قدیمی ترین و موثرترین روزنامه های لبنان که بیشتر طبقه روشنفکر و تحصیلکرده آن را مطالعه می کنند در عنوان صفحه نخست خود نوشت: "روز دانشجو در ایران تبدیل به روز درگیری با بسیج شد".
النهار در خبر خود نوشت: "هزاران نفر از هواداران اپوزیسیون از بیرون دانشگاه ها به حمایت از دانشجویانی آمدند که فریاد مرگ بر دیکتاتور سر داده بودند و نیروهای شبهنظامی بسیج سعی در متفرق کردن آنها داشته و بر سر و صورت آنها ضربه میزدند، اما روند تظاهرات تغییر کرده و مردم به طرف بسیجیان سنگ پرتاب کردند".
النهار بخش مهمی از خبر خود را به درگیری ها در دانشگاه امیرکبیر اختصاص داده و نوشت: "در حالی که دو هزار نفر دانشجوی بسیجی دو روز قبل مراسم عید غدیر را در دانشگاه جشن گرفته بودند، نیروهای بسیجی مراسم دانشجویی برگزار شده توسط دانشجویان اصلاح طلب را قلع و قمع کردند. بسیجیان درهای دانشگاه را شکسته و وارد صحن دانشگاه شده و تلاش کردند تا در فضایی سرشار از تنش، به تجمع دانشجویی خاتمه دهند".
النهار از معدود روزنامه هایی بود که بخشی از اخبار خود را به واکنش های خارجی نسبت به تظاهرات روز دانشجو اختصاص داد.
جالب توجه ترین موضعگیری خارجی از سوی بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسراییل بود که گفت: "حاکمیت ایران، مصداقیّت خود را در ایران و منطقه از دست داده و اسراییل از این امر استفاده های زیادی به سود خود کرده است".
در عین حال روزنامه های دیگری نیز وجود داشتند که اخبار خود را به نقل از بخش عربی سایت ایرنا منتشر کرده اند.
روزنامه ملی گرای السفیر در عین اینکه به درگیری ها در تهران اشاره کرد، در عنوان خود نوشت: "روز دانشجو در ایران با رویارویی و دعوت به آشتی همراه بود".
السفیر خبر خود در مورد حوادث روز دانشجو را به نقل از خبرگزاری جمهوری اسلامی آورده و نوشت: "نیروهای امنیتی با گروهی از خرابکاران که قصد ورود به دانشگاه را داشتند مقابله کردند. پنجاه نفر از هواداران میرحسین موسوی قصد داشتند وارد دانشگاه تهران شده و مراسم دانشجویان هوادار دولت را به مناسبت روز دانشجو را به هم بزنند که پلیس مانع از ورود آنها به دانشگاه شد".
رسانه های تصویری
در بین رسانه های تصویری، بیشترین بازتاب وقایع روز شانزدهم آذر توسط شبکه العربیه پوشش داده شد. این شبکه در اکثر ساعات روز با برنامه ها و اخبار فوری به گونه ای اخبار تظاهرات و درگیری در نقاط مختلف را پوشش میداد که گویی مشغول پوشش مهم ترین خبر در جهان است.
گزارش های لحظه به لحظه العربیه، مخاطب را از مراجعه به اینترنت تا اندازه زیادی بی نیاز می کرد.
در همین حال، شبکه الجزیره به عنوان رقیب العربیه و معتبرترین شبکه خبری جهان عرب نیز آنچه در تهران و برخی شهرهای مهم دیگر می گذشت را پوشش داده و گاهی از میهمان هایی نیز برای تحلیل آنچه می گذرد استفاده کرد.
اما در این میان رسانه هایی مانند المنار ارگان تصویری حزب الله لبنان نیز هستند که به گونه ای اخبار را نقل کردند که گویی هیچ اتفاقی در ایران نیافتاده است. المنار در هیچیک از برنامه های خبری خود اشاره ای به تظاهرات مردمی و برخوردهای خشن صورت گرفته با دانشجویان نکرده و تنها در چند زیرنویس به وجود درگیری در مناطق محدودی از تهران اشاره کرد.
تحلیل ها
علی حماده در روزنامه النهار در مقاله ای با عنوان "ایران، باز هم ایران" نوشت: "هر روزی که از انتخابات می گذرد، بیشتر مطمئن می شویم که جنبشی که به خاطر بازی با رای مردم ایران شروع شده بود، تبدیل به یک انتفاضه گسترده شده... و به نظر نمیرسد که این مخالفتها رو به کاهش دارد، بلکه روز به روز شاهد افزایش آن خواهیم بود. دو دستگی در ایران دیگر امری مخفی نیست و دولت با نزدیک شدن به موعد تحریم دیگر نمی تواند حتی از برنامه هسته ای برای جمع کردن مردم به دور خود استفاده کند. بحران داخلی رو به افزایش است".
حماده افزود: "مهم ترین نکته در جنبش اعتراضی مردم ایران، تبدیل تدریجی آن به یک انتفاضه است که حاکمیت را در برابر دو انتخاب محال قرار میدهد: کنار رفتن از قدرت که نابودی به همراه دارد و غرق کردن کشور در حمام خون که باز هم نابودی در پی دارد. پاسخ این سوال که آیا نظام ایران در حال دگرگونی یا سقوط است را تنها جنبش سبز میتواند بدهد".
الشرقالاوسط نیز در تحلیلی نوشت: "مشکل ایران که برای همه عیان شده این است که سطح اعتراض ها از انتخابات و نتیجه آن بالاتر رفته و دامن سید علی خامنهای رهبر ایران را گرفته است. مشکل ایران بسیار بزرگ بوده و نیاز به راه حل فوری دارد، چرا که مردم را دیگر پس از این نمی توان آرام نگاه داشت و با مسائل مختلفی حتی در سطح جنگ، آنها را از خواسته شان غافل کرد".
