یکشنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۸ -
- 15 Dec 2019
16 ربيع الثاني 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
فعالیت‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از قانون تا عمل
مسئولین سپاه پاسخ دهند آیا این قدرت عظیم ، میل به سوء استفاده ایجاد نمی کند؟ 


دراصل ۱۵۰ قانون اساسی آمده است . . . سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی تشکیل شد برای ادامه نقش خود در نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن پابرجا می ماند . . .

 


در ماده ۱ اساسنامه سپاه نیزمی خوانیم « سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نهادی است تحت فرماندهی عالی مقام رهبری که هدف آن نگهبانی از انقلاب اسلامی ایران و دستاوردهای‌آن و کوشش مستمر در راه تحقق آرمانهای الهی و گسترش حاکمیت قانون خدا طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران و تقویت کامل بنیه دفاعی جمهوری‌اسلامی از طریق همکاری با سایر نیروهای مسلح و آموزش نظامی و سازماندهی نیروهای مردمی می‌باشد»


قبل از پرداختن به فعالیت‌های سپاه لازم به یاد آوری است که اصل ۱۵۰ قانون اساسی در فصل مربوط به قوه مجریه تبیین گردیده و این بدان معناست که سپاه پاسداران همچون ارتش و نیروی انتظامی ، زیر مجموعه اجرایی کشور بوده و نمی تواند برای خود شانی فراتر از آنها قائل باشد. بارها دیده شده است که اقدامات و فعالیت‌های سپاه با هدف نگهبانی از انقلاب ، توجیه گردیده و فرماندهان سپاه با نیروی خاص دانستن خود ، راه نقد عملکرد سپاه را مسدود نگه می دارند.


فعالیت‌های سیاسی سپاه
درماده ۴۷ اساسنامه سپاه آمده است: « سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران از نظر سیاسی و عقیدتی تابع ولایت فقیه بوده و از کلیه احزاب و گروههای سیاسی مستقل می‌باشد‌ و خود نیز هرگز نباید در جامعه شخصیت حزبی پیدا کرده به صورت یک حزب یا سازمان سیاسی عمل نماید»
اگرچه مکرراً اعلام می شود که سپاه در فعالیت‌های سیاسی نقشی ندارد و از هیچ حزبی حمایت نمی کند لیکن بارها دیده شده است این نهاد که ازنظارت‌های قانونی نیز معاف است نه تنها در انتخابات‌های گذشته جریان ساز بوده ، بلکه نیروهای خود را در حمایت ازحزب یا کاندیداهای خاص بسیج نموده است. این امر حتی در اظهارات بعضی از سپاهیان نیزکاملاً مشهود می باشد چندی قبل شنیدیم که نماینده آقای خامنه‌ای در سپاه ( جناب حجت الاسلام سعیدی که متاسفانه تحصیکرده رشته حقوق نیزمی باشند ) مدیریت معقول و منطقی انتخابات را از وظایف سپاه دانسته است. البته در سنوات اخیر بسیاری دیگر از سپاهیان نیز به دخالت سپاه در انتخابات صریحاً اعتراف کرده و حتی آن را از افتخارات خود بر می شمارند. این در حالی است که:


اولاً : ورود نیروهای نظامی در عرصه فعالیت‌های سیاسی ، آزادی‌های سیاسی هر جامعه‌ای را سلب می کند. دخالت نظامیان درامور سیاسی ، جامعه را تحت الشعاع خشونت‌های نظامی قرار می دهد و به همین سبب ، قانون ، دخالت سپاه پاسداران را همچون ارتش در فعالیت‌های سیاسی ، حزبی و جناحی مجاز ندانسته است.


ثانیاٌ : همانگونه که در مقدمه بحث آمد سپاه یک دستگاه مجری بوده و نه یک دستگاه تصمیم گیر. بنابراین تشخیص مصادیق پاسداری از انقلاب با فرماندهان سپاه نخواهد بود بلکه سپاه همچون سایر دستگاه‌های نظامی و انتظامی می باید در خدمت حاکمیت باشد. و حال آنکه متاسفانه سپاه با تشکیل یک سازمان عریض و طویل ، در مواقعی خود مستقیماً و در اغلب اوقات نیزبا نام بسیج ، حزب الله یا نیروهای مردمی در ریزترین مسائل سیاسی کشور دخالت نموده و فراخور وضعیت، تصمیم گیری کرده و در مواردی نیز واکنش عملی نشان می دهد. البته همه این اقدامات سپاه به بهانه پاسداری از انقلاب و ارزش‌های انقلابی انجام می پذیرد.


ثالثاً : نه علاقه مندی به سیاست و کارهای سیاسی و نه وابستگی‌های حزبی و گروهی و نه حتی میل به کسب قدرت سیاسی ، هیچکدام خلاف قانون و شرع نیست اما ماندن در سپاه و بهره بردن ازقدرت نظامی برای اهداف جناحی و حزبی با اصول قانون اساسی و منطق حقوقی حکومت‌های مردمسالار در تضاد کامل است. به همین جهت شاهد بوده ایم که پس از جنگ ، به وفورسپاهیانی که به فعالیتهای سیاسی علاقه مند بوده اند از سپاه خارج شده و هم اکنون در حوزه‌های سیاسی فعا ل شده اند. رابعاً: علاقه مندی دیرینه و مفرط رهبر فعلی کشور به جهت گیر ی‌های سیاسی و حزبی ، باعث گردیده که سپاه پاسداران عملکرد خود در حوزه سیاست را در پناه انجام منویات ایشان توجیه نماید و شاید منطقی است که به پشتوانه ماده ۴۷ اساسنامه سپاه ، مسئولیت عمده فعالیت سیاسی و جناحی سپاه را برعهده شخص آقای خامنه‌ای دانست زیرا ماده مذکور سپاه را از نظر عقیدتی و سیاسی تابع ولی فقیه دانسته و از آنجا که ایشان نتوانسته خود را به عنوان یک رهبر غیر جناحی و غیر حزبی معرفی نماید لذا سپاه بر خود فرض می داند که با تکیه به قدرت نظامی خود ، اهداف حزبی ایشان را دنبال نماید.

 


فعالیت اقتصادی سپاه

نه قانون اساسی کشور، نه اساسنامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هیچکدام مجوزی برای فعالیت‌های اقتصادی سپاه صادر ننموده است. البته سپاه تنها می تواند وفق ماده ۱۰ اساسنامه مذکور، درخدمات عمومی دولتی آن هم به درخواست دولت ، فعال شود . فعالیت اقتصادی سپاه پاسداران ناموجه می باشد زیرا :


اولاً : قدرت نظامی و زور اسلحه حتی اگر مورد استفاده نیز قرار نگیرد ، طرف مقابل را در موضع ضعف خواهد برد بطوریکه شرایط قرارداد از طریق سازمان نظامی قدرتمند به کارفرما تحمیل گردیده و عملاً رقیب از گردونه رقابت خارج می شود. نگاهی گذرا به قراردادهای دولتی در چند سال اخیر ، این امر را اثبات می نماید که دستگاه‌های دولتی تحت تاثیر قدرت نظامی سپاه ، تن به انعقاد قرارداد‌های بزرگ با ارقام نجومی می دهند.


ثانیاً : سپاه علاوه برصلاحیت نظامی ، وفق مواد ۵ و ۶ اساسنامه ، ازصلاحیت‌های انتظامی نیز برخوردار است. چنانچه ورود نیروهای نظامی در فعالیت‌های اقتصادی منطقاً ممنوع باشد به طریق اولی دستگاه‌های انتظامی نیز می بایست این اصل را رعایت نمایند زیرا دستگاه انتظامی می تواند با توجیه ضرورت امنیت داخلی کشور، در خیلی از حوزه‌ها ورود نماید و این امر، راه سوء استفاده‌های اقتصادی را برای نیروهای انتظامی می گشاید.


ثالثاً : عدم وجود هرگونه نظارتی بر فعالیت اقتصادی ، خود دلیل محکمی برای غیر منطقی و غیر مشروع بودن آن است. متاسفانه سپاه علاوه بر اینکه ازبودجه دولتی و محرمانه بهره می برد بطور گسترده‌ای نیز در حوزه‌های مختلف اقتصادی فعال می باشد واین در حالی است که هیچگونه نظارت قانونی در خصوص عملکرد اقتصادی سپاه وجود ندارد.


رابعاً : دستگاهی که درست یا نادرست از سازمان اطلاعاتی بزرگی بهره می برد و هیچ حد و حصری برای فعالیت‌های اطلاعاتی خود قائل نبوده و هیچگونه نظارتی را نیز برنمی تابد با ورود نا مبارکش در حوزه اقتصاد ، آثار مخرب و جبران ناپذیری را بجا می گذارد که اهم آنها به شرح زیر می باشند: از بین بردن رقابت عادلانه و سالم - قبضه کردن همه فعالیت‌های بزرگ اقتصادی - وابسته کردن اقتصاد کشور به دستگاه‌های خاص نظامی واطلاعاتی - تشویق بخش خصوصی برای رو آوردن به قاچاق و سایر فعایت‌های اقتصادی غیر مجاز- بدبینی مردم نسبت به سپاه که خود را مولود و پاسدارانقلاب اسلامی می داند.


خامساً : ‌ورود غیر موجه سپاه در بخش اقتصادی از دولت موسوم به سازندگی و با هدف باز سازی آثار جنگ آغازو به بهانه تحریم‌ها ادامه یافته است. اما باید دید که آیا سپاه در این سال‌ها ، در امرسازندگی کشورموفقتربوده یا در امرسرمایه سازی برای خود؟ اگر سپاه تنها به فکر سازندگی بوده و می باشد چرا با تشکیل صدها شرکت خصوصی وبعضاً پنهان ، عرصه فعالیت‌های اقتصادی ، صنعتی ، بازرگانی را برسایر رقبا ی مجرب و متخصص خود تنگ نموده و در مواردی نیزحداقل مسبب تاخیرو تطویل پروژه‌ها شده است؟ اگر باور کنیم که سپاه صرفاً رسالت سازندگی دارد پس فعالیت‌های اقصادی آن سوی مرزهای سپاه چگونه توجیه می شود ؟ درآمدهای حاصل از پروژه‌ها ی دولتی و خصوصی یا پروژه‌های بین المللی به کجا واریز شده و در چه زمینه هایی هزینه می شود؟ به هر صورت حال که سپاه اساساً خود را متبحر در کارها و ماموریت‌های سخت می داند این سئوال مطرح می شود که چرا در امر مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر فعال نمی شود؟ آمارها گویای این مطلب است که ترانزیت یکسال مواد مخدر از ایران ، حدوداً معادل نصف درآمد نفتی یکسال این کشوراست. آیا اهمیت این امر ناچیز است یا به قول بعضی‌ها مصلحت هایی در کار است!؟ البته حوزه‌های دیگر انتظامی در کشور وجود دارد که محتاج امکانات وسیع سپاه می باشد سئوال این است چرا سپاه در این حوزه‌ها ورود نمی کند؟!

 


فعالیت اطلاعاتی سپاه

درماده ۸ اساسنامه سپاه در مقام بر شمردن وظایف این نهاد آمده است« همکاری با ارگان اطلاعاتی کل کشور طبق قانونی که به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید»
سپاه پاسداران حق ندارد به فعالیتهای مستقل اطلاعاتی بپردازد زیرا :


اولاً: هیچ قانونی وجود ندارد که به اتکاء آن سپاه به کارهای اطلاعاتی مستقلانه بپردازد و حال آنکه سپاه ، بی‌اعتناء به رسالت اصلی خود ، مستقلاً به کارهای اطلاعاتی مشغول است. سپاه باید بپذیرد ادامه این روند تنها ترویج بی‌احترامی به قانون است.


ثانیاً : اقدامات موازی با دستگاه عریض و طویل اطلاعات علاوه بر ایرادات فراوان ، رقابت نا میمونی را بین یک دستگاه اطلاعاتی پاسخگو ( وزارت اطلاعات برابر قانون باید پاسخگو باشد ) و یک دستگاه اطلاعاتی غیر پاسخگو( اطلاعات سپاه که تکلیف قانونی برای پاسخگویی ندارد) ایجاد می نماید. این امر دیر یا زود به مبارزه‌ای آشکار مبدل می گردد که قطعاً خسارت آن متوجه مردم عادی خواهد شد. ثالثاً : فعالیت اطلاعاتی دستگاهی که کار اقتصادی می کند ، یعنی زیر پا گذاشتن قواعد عدالت در رقابت اقتصادی.


رابعاً : فعالیت اطلاعاتی دستگاهی که کار سیاسی می کند یعنی پایبند نبودن به اصول فعالیت‌های سیاسی و سوء استفاده از اطلاعات برای خارج کردن رقیب از میدان رقابت سیاسی.


خامساً : فعالیت اطلاعاتی غیر قانونی و خود سر یک دستگاه نظامی ، این دستگاه را از یک دستگاه نظامی اجرایی به یک دستگاه نظامی تصمیم گیر در کشور تبدیل می کند و این امربا فرمانبرداری دستگاه نظامی منافات کامل دارد.


فعالیت برون مرزی سپاه

یکبار دیگر به وظایف قانونی سپاه نظری بیندازیم و ببینیم که آیا اساساً سپاه در زمان صلح وظایف قانونی فرامرزی دارد. در هیچ کجای قانون اساسی و حتی اساسنامه سپاه چنین وظیفه‌ای برای سپاه تعریف نشده ، پس این وظیفه از کجا پیدا شده است؟ یا دمان نرود که فلسفه ایجاد سپاه قدس ( شاخه برون مرزی سپاه پاسداران ) چه بوده است؟ مگر هدف از تشکیل سپاه قدس ، انجام فعالیت درخاک عراق (کشور متخاصم در آن زمان) نبوده است؟ پس چگونه و با چه ضرورتی سپاه قدس باقی مانده و متاسفانه این شایعه را تقویت می کند که در آنسوی مرزها و در کشورهایی چون عراق ، لبنان ، سوریه ، افغانستان ، عربستان ، بحرین ، آسیای میانه ، آسیای شرقی ، آفریقا و حتی اروپا و آمریکا مشغول فعالیت‌های پیدا و پنهان است و هر روزبرای ایران هزینه‌های جدید مادی و غیر مادی در سطوح داخلی و بین المللی ایجاد می نماید.

البته اگرچه متاسفانه با توجه به مفهوم مخالف اصل ۱۴۵ قانون اساسی ، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برخلاف ارتش و نیروی انتظامی ، منعی برای جذب افراد غیر ایرانی برای عضویت در سپاه و بسیج ندارد اما این امر نیز نمی تواند توجیهی برای فعالیت‌های برون مرزی سپاه باشد.

***

مسئولین سپاه پاسخ دهند آیا این قدرت عظیم ، میل به سوء استفاده ایجاد نمی کند؟ آیا کودتای سپاه به بهانه‌های انقلابی قابل تصورنیست؟ آیا شعار اسلامی بودن سپاه و ولایت مدار دانستن آن توجیهی برای حکومت نظامی نخواهد بود؟ آیا مدل سپاه پاسداران فعلی خودمان را برای سازمان‌های نظامی سایر کشورها نیز می پسندیم؟ . . .

 


*وکیل دادگستری 

 

نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.


ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.