جمعه ۰۱ شهریور ۱۳۹۸ -
- 23 Aug 2019
21 ذو الحجة 1440 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
دو اصل مهم برای دو طرف مذاکره
جرس: گفت‌وگو درباره‌ی برنامه‌ی اتمی ایران در وین ادامه دارد. از مدت‌ها پیش هیچ‌گاه آمادگی برای رسیدن به راه‌حل تا این میزان زیاد نبوده است. تهران می‌خواهد در آینده در سطح وزیران خارجه گفت‌وگو کند.

پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان بعد از ده سال مذاکرات بی‌نتیجه، دور جدیدی از گفت‌وگو را با ایران در ژنو آغاز می‌کنند. این اولین دور مذاکره از زمان آغاز به کار حسن روحانی، رییس‌جمهور جدید ایران است. محمد جواد ظریف، وزیر خارجه‌ی ایران دوشنبه اعلام کرد که کشورش می‌خواهد تا در آینده درئسطح وزیران خارجه گفت‌وگو کند.

هر دو طرف امید دارند که شروع تازه در سیاست جمهوری اسلامی بتواند به پیشرفت در گفت‌وگوهای اتمی منجر شود. رییس‌جمهور ایران در دیدارش از سازمان ملل در نیویورک، با باراک اوباما، رییس‌جمهور آمریکا گفت‌وگوی تلفنی انجام داده و آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر ایران اجازه‌ی تماس مستقیم با دشمن قسم‌خورده آمریکا را داده است. البته روحانی زیر فشار است که ظرف شش ماه نتایجی را ارایه کند که به لغو تحریم‌ها منجر شود.

حسین موسویان که از سال ۲۰۰۳ تا انتخاب محمود احمدی نژاد به ریاست جمهوری در سال ۲۰۰۵، سخن‌گوی هیات مذاکره‌کننده‌ی ایران در گفت‌وگوهای اتمی بود امکان دستیابی به پیشرفت را در مذاکرات می‌بیند، مشروط بر این‌که، دو طرف، روز سه‌شنبه ابتدا روی چهار اصل توافق کنند که در مذاکرات آینده در بسته‌ها و گام‌های کوچک و بر اساس داد و ستد عمل خواهند کرد. موسویان می‌گوید بدین منظور هر طرف فهرستی از اقدام‌های عملی را ارایه می‌کند.

ایران در گفت‌وگوهای اخیر آلمانی در آوریل ۲۰۱۳ این پیشنهاد را رد کرده بود که شفافیت کامل ایجاد کند و از غنی‌سازی اورانیوم تا غلظ بیست درصد دست بکشد و در مقابل، تنها چشم‌پوشی غرب را از تحریم‌های بیشتر دریافت کند. موسویان در آن زمان در مصاحبه‌ای با سی‌ان‌ان انتقاد کرده بود که به ایران در مقابل مروارید تنها بادام ارایه شده است. مذاکرات به دلیل نبودِ داد و ستد ناکام ماند. اکنون قرار است در ژنو هریک از طرف‌ها خود را به دو اصل متعهد کنند. به تعبیر موسویان چهار اصل با هم وضعیت نهایی را ایجاد می‌کند که هر دو طرف در آن جهت تلاش می‌کنند. موسویان که تا سال ۲۰۰۵ در شورای عالی امنیت ملی رییس کمیسیون سیاست خارجی بود، می‌گوید اگر بر روی این اصول توافق شود هر دو طرف با خیال راحت‌تر دست به اجرایی کردن آن می‌زنند و به این ترتیب دسترسی به راه‌حل ظرف شش ماه ممکن است.

از هیچ کشور خواسته‌ی بیشتری وجود ندارد

موسویان می‌گوید ایران را می‌توان متعهد کرد با دو اصلِ شفافیت حداکثر و همچنین اقدام‌های اعتمادساز تضمین کند که برنامه‌ی اتمی‌اش هیچ‌گاه به برنامه‌ی نظامی تبدیل نمی‌شود و برای همیشه کشوری عاری ازسلاح اتمی می‌ماند. به تعبیر او، در مقابل باید پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان لغو تحریم‌ها را تضمین دهند و همچنین حق ایران را در استفاده‌ی صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای در چهارچوب پیمان جلوگیری از گسترش سلاح‌های اتمی به رسمیت بشناسند که غنی‌سازی اورانیوم را برای مقاصد صلح‌آمیز در برمی‌گیرد. موسویان می‌گوید تاکنون این راه‌کار را نیازموده‌اند.

او با اطمینان می‌گوید: «اگر ما بر مبنای این اصول مذاکره کنیم به پیشرفت دست می‌یابیم و همه‌ی طرف‌های وضعیت، نهایت امر را خواهند دید.» زیرا به نظر موسویان «تمام طرف‌ها می‌خواهند نتیجه‌ی گفت‌وگوها را در دیدرس داشته باشند. پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان می‌خواهند ایران، سلاح اتمی نداشته باشد و ایرانی‌ها می‌خواهند مطمئن شوند که در این صورت وقتی در شفاف کردن برنامه‌ی اتمی خود و عدم انحراف‌اش به سمت تولید اسلحه همکاری کنند، لغو مجازات‌ها و شناسایی حقوق مشروع‌شان در پایان نمایان است.» به تعبیر موسویان اگر این اتفاق رخ دهد و حق ایران در استفاده‌ی صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای به رسمیت شناخته شودة جمهوری اسلامی به صورت کامل و طبق خواسته‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شفاف خواهد بود و تضمین می‌دهد که هیچ‌گاه در پی دسترسی به سلاح اتمی نباشد. موسویان می‌گوید که در گذشته، طرف‌های مذاکره‌ در مورد این چهار اصل به تفاهم نرسیده بودند.

این دو خواسته‌ی «شفافیت کامل» و «عدم انحراف در جهت تولید سلاح» خواسته‌های اساسی پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان از ایران است. برای ممکن ساختن شفافیت کامل طبق تصورات آژانس و در نتیجه بازرسی آزادانه‌ی بازرسان، ایران باید قرارداد الحاقی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را که در سال ۲۰۰۳ پذیرفت اجرا و قرارداد «مقررات نظارتی اضافی» را امضا کند. این دو ساز و کار به همراه هم بالاترین میزان از شفافیت است که آژانس می‌تواند ایجاد کند. از هیچ کشوری که پیمان جلوگیری از سلاح اتمی را امضا کرده خواسته‌ی بیشتری وجود ندارد.

اوباما به کنگره نیاز دارد

در چهارچوب اصل دوم، ایران باید اقدام‌های اعتمادساز را بپذیرد که برداشتن بخشی از اورانیوم غنی‌سازی شده را به منظور استفاده در بمب اتمی منتفی می‌کند. برای جلوگیری از استفاده‌ی غیرمجاز از اورانیوم غنی‌سازی شده، تعیین سقف غنی‌سازی تا پنج درصد و محدودیت نگهداری تا اندازه‌ی مصرف واقعی، مورد بحث قرار می‌گیرد. از آن‌جا که ایران یک رآکتور پژوهشی برای اهداف پزشکی دارد باید پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان اورانیوم لازم را که تا بیست درصد غنی شده در اختیار بگذارند. به عنوان راه‌حلِ جانشین، ایران می‌تواند منحصرا مقدار لازم را خود تولید کند. اورانیوم غنی‌سازی شده، فوری به میله‌های سوختی تبدیل می‌شود، به گونه‌ای که میزان مازاد به وجود نمی‌آید. برای سال‌ها ایران به اندازه‌ی کافی اورانیوم با غلظت بیست درصد دارد.

به عنوان «معامله‌ی پایاپای» پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان در سال ۲۰۰۹ به ایران پیشنهاد کرده بودند که هشتاد درصد موجودی اورانیوم غنی‌سازی شده‌ی خود را در مقابل دریافت میله‌های سوختی تحویل دهد. سعید جلیلی، مذاکره‌کننده‌ی ارشد ایران در آن زمان این پیشنهاد را رد کرد. این پیشنهاد توقف کامل غنی‌سازی تا پنج درصد را دربرنداشت، تنها توقف غنی‌سازی بیست درصد و چشم‌پوشی از موجودی اورانیوم غنی‌سازی شده مطرح بود. ایران برای نیروگاه اتمی بوشهر که مشغول کار است و روسیه میله‌های سوختی آن را تحویل می‌دهد، طبق ارزیابی‌ها ۶۰هزار سانتریفوژ نیاز دارد که یک سال تمام اورانیوم را تا پنج درصد غنی‌سازی کند. در حال حاضر ایران ۱۸ هزار سانتریفوژ درحالِ کار دارد.

موسویان می‌گوید: «مهم است که ابتدا بر سر وضعیت آخر، توافق شود؛ یعنی با کمک این چهار اصل، قبل از این‌که وارد جزییات شوند. او بر این باور است که ایران چنین معامله‌ای را بر اساس این اصول می‌پذیرد و آن را انجام می‌دهد: »من اما تردید دارم که آیا رییس‌جمهور آمریکا نیز بتواند این کار را بکند.» دولت اوباما علاقه‌مند به انجام این کار است اما ـ به دلیل مخالفت در کنگره ـ اختیار ندارد. به تعبیر موسویان روسیه و چین و اتحادیه‌ی اروپا آمادگی دارند: «مانعی که معامله بر اثر آن می‌تواند ناکام بماند، کنگره‌ی آمریکاست.» فقط کنگره می‌تواند تحریم‌ها را لغو کند. با این وجود در هر دو طرف، برخلاف ده سال گذشته آمادگی زیادی برای رسیدن به راه‌حل مشاهده می‌شود.

منبع: ایران در جهان
منبع اصلی: فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ آنلاین

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.