شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۸ -
- 21 Sep 2019
21 محرم 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
تاثیر افزایش صادرات نفت بر توافق نهایی
جرس: کاهش تحریم‌های تهران طبق توافق موقت هسته‌ای به مثابه تیری بود بر پیکر محدودیت‌های اعمال شده بر اقتصاد ایران و به افزایش صادرات نفت خام این کشور در ماه ژانویه منجر شد.  

این موضوع ممکن است رغبت ایران به انجام یک توافق نهایی جامع را کاهش دهد و دورنمای مذاکرات را دچار تردید کند.


از آنجایی که نفت خون جاری در رگ‌های اقتصاد ایران است، دولت اوباما و متحدانش سال‌ها کوشیدند با اعمال فشار بر صنعت نفت این کشور، تهران را به مذاکره بر سر برنامه هسته‌ای جنجالی خود وادار کنند.
آژانس جهانی انرژی در گزارش ماهیانه خود افزایش صادرات نفت ایران در ماه ژانویه را یک صد هزار بشکه در روز تخمین زده است. این افزایش، صادرات نفت خام ایران را به کمی بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز می‌رساند که با توجه به قیمت کنونی نفت درآمد ماهیانه ۴ میلیارد دلاری برای ایران به همراه دارد.


افزایش درآمد نفتی ایران یکی از نشانه‌های خروج اقتصاد این کشور از روزهای سیاه تورم گسترده و سقوط ارزش پول ملی است. یعنی آن تنگنای اقتصادی، که به گفته دیپلمات‌های امریکایی عامل ورود ایران به مذاکرات جدی شد رو به زوال است. هفته گذشته صندوق بین المللی پول (۳) اعلام کرد که «سرعت انقباض اقتصادی [ایران] کاهش یافته است.» این گزارش دستاویز جدیدی برای مخالفان توافق موقت کاخ سفید با ایران در امریکا شده است. آن‌ها معتقدند توافق اخیر امتیازات اقتصادی بیش از حدی برای ایران به ارمغان آورده است.


مارک کرک (۴)، نماینده جمهوری خواه ایلینوی در سنا به فارین پالیسی گفت «باید از خود بپرسیم که این سیاست مماشات تاکنون چه اثری بر ایران داشته است؟ رشد اقتصادی، افزایش صادرات نفت، آزمایش موشک‌های دور برد و وعده ارسال ناوهای جنگی به آبهای ایالات متحده پاسخ سوال فوق است، همینطور اعلام اینکه ایران هیچگاه زیرساخت‌های هسته‌ای خود را از بین نخواهد برد.» کرک تدوین کننده لایحه افزایش تحریم‌های ایران و از منتقدان اصلی دولت اوباما در مورد توافق هسته‌ای با ایران است.


صادرات نفت خام منبع مهم درآمد دولت ایران است، اما به دلیل اعمال تحریم‌های اتحادیه اروپا و ایالات متحده هر ساله کاهش یافته است. صادرات نفت خام ایران قبل از آغاز تحریم‌های نفتی در سال ۲۰۱۲ روزانه حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه بود، پس از اجرای تحریم‌ها این مقدار تا جایی کاهش یافت که در پاییز گذشته به ۷۶۰ هزار بشکه در روز رسید.
طبق توافق شش ماهه‌ای که در نوامبر اعلام و در ماه ژانویه نهایی شد، کشور‌های غربی تلاش‌های خود در جهت فشار بر صادرات نفتی ایران را کاهش دادند. به گفته مقامات رسمی ایالات متحده با وجود این کاهش موقت تحریم‌ها، صادرات نفت خام ایران در حدود یک میلیون بشکه در روز باقی می‌ماند این در حالی است که هم اکنون ایران به میزان قابل توجهی بیشتر از این مقدار نفت صادر می‌کند.


هفته گذشته مجلس ایران کلیات بودجه پیشنهادی رئیس جمهور روحانی را تصویب کرد که بر مبنای صادرات نفتی یک و نیم میلیون بشکه در روز بسته شده بود. حکومت مذهبی ایران با اجرای سیاست‌های رفاهی سخاوتمندانه سعی در حفظ اندک پشتیبانی مردمی خود دارد.
سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده مری هارف (۵) با اعلام اینکه مقامات امریکایی همچنان مشغول بررسی آخرین آمار صادرات نفت هستند، تصریح کرد که طبق قرارداد موقت ایران نمی‌تواند سطح صادرات نفتی خود را افزایش دهد.


منتقدان پس از انجام توافق موقت با ایران در نوامبر گذشته به بهانه ترک برداشتن ساختار تحریم‌ها، که به نظر تنها سیاست موثر بر ایران بود، به دولت اوباما حمله ور شدند. در مقابل اما مقامات دولتی مجبور به رد ادعاهای مبنی بر بهبود وضعیت تورم در ایران و اشتیاق بیش از اندازه [بین المللی] به انجام قراردادهای تجاری با این کشور شدند.
هفته گذشته رئیس جمهور اوباما از کنفرانس خبری مشترک با همتای فرانسوی خود فرانسوا اولاند استفاده کرد تا هشدار دهد که ایالات متحده «مانند یک تن آجر» بر سر نقض کنندگان تحریم‌های ایران آوار می‌شود. این گفته واکنشی بود به سفر یک هیئت تجاری خصوصی فرانسوی به ایران در اوایل ماه جاری که خشم مقامات کاخ سفید را به همراه داشت. بیش از صد نفر از فعالان تجاری به تهران رفتند تا با مقامات رسمی درباره فرصت‌های اقتصادی کنونی و آتی گفتگو کنند. در این گروه که بزرگ‌ترین هیئت اروپایی بود که طی سی سال اخیر به ایران سفر می‌کرد، نمایندگان توتال (۶) غول انرژی، خودروسازی رنو (۷) و شرکت مهندسی آلستوم (۸) حضور داشتند.


نشانه‌های متعدد حاکی از بازیابی اقتصاد ایران از پیامد‌های تحریم‌ها، دلیلی بود برای منتقدان توافقنامه در کنگره تا نسبت به کاهش تدریجی نفوذ ایالات متحده و هم پیمانانش بر تهران هشدار دهند. هفته گذشته در یک جلسه پاسخگویی در کمیته سیاست خارجی سنا، باب کورکر (۹) سناتور جمهوری خواه ایالت تنسی از دیوید کوهن (۱۰) مسئول تحریم‌ها در وزارت خزانه داری پرسید «آیا شما قبول دارید که از زمان آغاز این مذاکرات نرخ تورم ایران به شدت کاهش یافته، ارزش پول آن بالا آمده و پیشبینی‌ها از وضع اقتصادی این کشور بهتر شده است؟ و اینکه افراد زیادی از تمام جهان خواهان داد و ستد با ایران شده‌اند؟» کوهن در پاسخ با رد تاثیر توافق هسته‌ای بر تثبیت پول ملی ایران گفت ارزش ریال در پی انتخاب روحانی تثبیت شده بود.


چهارشنبه گذشته صندوق بین المللی پول اعلام کرد که اقتصاد ایران در مجموع ضعیف باقی مانده است و به اصلاحات اساسی نیاز دارد. اما چشم انداز این اقتصاد به دلیل انجام توافق موقت هسته‌ای رو به بهبود است. این توافق که از ماه ژانویه اجرایی شده است می‌تواند راه را برای لغو کامل تحریم‌ها هموار کند. صندوق بین المللی پول می‌گوید که در سال ۲۰۱۵ - ۲۰۱۴ اقتصاد ایران می‌تواند ثابت شود و حتی یک تا دو درصد هم رشد کند، اما این موضوع به شدت نامشخص است. این نظرات به دنبال سفر نمایندگان صندوق بین المللی پول به ایران مطرح شد که اولین بازدید نمایندگان صندوق بین المللی پول از ایران پس از ویران شدن اقتصاد این کشور و سقوط ارزش پول ملی آن به دلیل تحریم‌های جهانی بود. انتظار می‌رود که گزارش صندوق بین المللی پول در اواخر ماه مارس آماده شود.


بعضی از اقتصاددانان اخطار می‌دهند که اگر توافق نهایی با غرب و به دنبال آن لغو تحریم‌های وسیعی که همچنان پا برجا هستند انجام نگیرد، بهتر شدن چشم انداز اقتصاد معنای چندانی نخواهد داشت. جواد صالحی اصفهانی، اقتصاددان ایرانی و استاد دانشگاه ویرجینیا تک گفت «اگر توافقی صورت نگیرد، فکر می‌کنم که یک تا دو درصد رشد اقتصادی بیش از حد خوشبینانه باشد.»


با این وجود عده‌ای در واشنگتن از پیامدهای این توافق موقت نگرانند. درآمد حاصل از صادرات نفت ایران طبق ساختار کنونی تحریم‌ها در حساب‌های سپرده خارج از این کشور ذخیره می‌شود، که روی کاغذ دریافت‌های ارزی ایران را محدود می‌کند. اما قبلا ایران ثابت کرده که می‌تواند تحریم‌های بانکی را دور بزند، به طور مشخص در معاملاتش با ترکیه. در نتیجه منتقدان دولت دموکرات از این نگرانند که مبادا افزایش صادرات نفتی ایران به قدرتمند شدن اقتصاد این کشور بیانجامد.


مارک دابویتس (۱۱) مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسی (۱۲) به فارین پالیسی گفت «در مذاکرات آتی ایران دست بالا را نصیب خود خواهد کرد، ولی در نقطه مقابل اهرام‌های چانه زنی ایالات متحده در حال کاهش است.» او که از جمله طرفداران اعمال تحریم‌های بیشتر بر ایران است، در ماههای گذشته همواره از منفعت زیاد اقتصادی ایران از توافق موقت اتمی انتقاد کرده است. به گفته دابویتس، ایران از کاهش موقتی تحریم‌ها چیزی نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار سود می‌برد، این درحالی است که کاخ سفید این رقم را حداکثر ۷ میلیارد دلار اعلام می‌کند.
دابویتس در پایان ادعا کرد که «این [امتیازات اقتصادی] از آینده خوبی برای حل و فصل دیپلماتیک مساله هسته‌ای ایران خبر نمی‌دهد.»
(۱) Keith Johnson
(۲) Jamila Trindle
(۳) International Monetary Fund
(۴) Mark Kirk
(۵) Marie Harf
(۶) Total
(۷) Renault
(۸) Alstrom
(۹) Bob Corker
(۱۰) David Cohen
(۱۱) Mark Dubowitz
(۱۲) Foundation for Defense of Democracies

منبع: فارین پالیسی
مترجم: شهرام صادقی 

 

 

 

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.