دوشنبه ۰۱ آبان ۱۳۹۶ -
- 23 Oct 2017
02 صفر 1439 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
هیچ کس راضی نیست
هیچ کس راضی نیست
جرس: امریکا، عربستان سعودی و قطر در یک آشفتگی کم سابقه و پیچیده دیپلماتیک قرار گرفته اند.  


باراک اوباما اواخر این ماه با دستور کاری بلند و حساس از عربستان سعودی دیدار خواهد کرد. ۶۹ سال از امضای پیمان اتحاد دو کشور در یک کشتی امریکایی در کانال سوئز توسط فرانکلین روزولت و بنیانگذار کشور عربستان، سلطان عبدالعزیز بن سعود می‌گذرد. این در حالی است که تضاد بر سر مسائل جدیدی مثل امنیت کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس، جنگ داخلی سوریه و بحران‌های پس از انقلاب مصر، به مشکلات همیشگی این دو کشور در مورد اسرائیل و حقوق بشر اضافه شده است.


اقدام اخیر عربستان این اتحاد را با یک دردسر جدید مواجه کرد. این پادشاهی در اقدامی مشترک با متحدان نزدیکش، بحرین و امارات متحده عربی، در روز پنجم مارس سفیر خود را از قطر فراخواند. شیخ نشین کوچک قطر روی نقشه مثل شست نحیفی است که از مشت بزرگ عربستان بیرون آمده. این کشور نه تنها یکی از اعضای شورای همکاری خلیج (۱) [فارس] که یکی از شش کشور پادشاهی نفت خیز عربی است. علاوه بر این قطر میزبان یکی از مراکز فرماندهی تلفیقی هوافضا (۲) و همینطور مهم‌ترین پایگاه نظامی امریکا در منطقه است که در مجموع ۳۵ هزار نیروی امریکایی در این دو مرکز مشغول خدمت هستند. کشور‌های شورای همکاری خلیج [فارس]، پایگاه‌های امریکایی مستقر در قطر را محافظی می‌دانند در برابر خطر رقیب مشترکشان؛ ایران.


این ناسازگاری دیپلماتیک می‌تواند برای مدتی ادامه پیدا کند. می‌دانیم که عربستان سعودی در دهه نود به علت ناراحتی از سرنگونی امیر نزدیک به خود به دست پسرش، شیخ حمد آل ثانی [پدر امیر کنونی، شیخ تمیم بن حمد] روابط خود با این کشور را چندین سال به حالت تعلیق درآورد. اما در مورد اخیر قطر با ملایمت واکنش نشان داده است و با «تاسف و تعجب» اعلام کرده که فرستادگانش در پایتخت این کشورهای «برادر» باقی خواهند ماند.


اوضاع چند وقتی است که خراب شده و می‌تواند از این هم بد‌تر شود. شایعات حاکی است که سعودی‌ها در خفا قطر را به بستن غریب الوقوع مرز دو کشور، تنها ارتباط زمینی این شیخ نشین با جهان خارج، و همچنین بستن حریم هوایی عربستان به روی پروازهای قطر تهدید کرده‌اند. امریکا که هماهنگی تمام فعالیت‌های هوایی نظامی خود در منطقه [از سوریه تا افغانستان] را از مقر خود در قطر انجام می‌دهد، از این تهدیدات سعودی شدیدا نگران است.


دلایل خشم عربستان واضح است. همه چیز از راه اندازی شبکه ماهواره‌ای الجزیره قطر در سال ۱۹۹۶ شروع شد. عملکرد آزادانه این شبکه قطری و فرصت دادن به دگراندیشان سیاسی عرب [البته بجز مخالفان حاکمان قطر] همسایه مستبد این شیخ نشین را آزرده است. این خشم پس از آغاز بهار عربی در سال ۲۰۱۱ دوچندان شد. سعودی‌ها و دیگر استبدادهای عربی این قیام را تهدیدی برای خود می‌دانستند و از حمایت سخاوتمندانه و تمام و کمال قطر از ظهور مجدد اخوان المسلمین (۳) در کل منطقه، از لیبی و تونس گرفته تا مصر و سوریه، ناراحت بودند. عربستان و [حتی بیشتر از آن] امارات متحده مدت هاست که اخوان را به دلیل ساختار سلول مانند مخفی‌اش و ایدئولوژی خاص اسلامگرایانه، خطر محتمل برانداز خود ارزیابی می‌کنند.


زمانی که در سال ۲۰۱۲ اخوان در انتخابات مصر پیروز شد، پول‌های قطر در حمایت از هم پیمان خود، رئیس جمهور محمد مرسی، به سمت مصر سرازیر شد. در شرایطی که کمک‌های مالی به مراتب بیشتری پس از سرنگونی دولت مرسی به دست ژنرال‌ها توسط سعودی‌ها، کویتی‌ها و دیگر متحدانشان به مصر اعطا می‌شد، قطر به پناهگاه فراریان مصری، از جهادگرایان افراطی گرفته تا سیاستمداران کت شلوار پوش اخوان، تبدیل شده بود. شبکه‌های عربی الجزیره که امروز به تنها تریبون باقی مانده اخوان تبدیل شده‌اند، در مصر به قدری مورد هجمه قرار گرفتند که کارکنان دستگیر شده بخش مجزای انگلیسی زبان آن به اتهام‌های تروریستی محاکمه می‌شوند. خطیب معروف الجزیره، یوسف القرضاوی، رژیم‌های عرب را شریک جرم رهبران نظامی مصر خطاب می‌کند. آقای قرضاوی که از منتقدان اصلی حکومت‌های عربی منطقه است از زندگی راحت و آسوده‌ای در قطر برخوردار است.


عربستان، بحرین و امارات متحده عربی در بیانیه مشترکی که در مورد فراخوان سفرایشان منتشر شد، قطر را به نقض تعهد ماه نوامبر گذشته شیخ تمیم مبنی بر کاهش این انتقادات و «پایبندی به اصول عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشور‌ها» متهم کرده‌اند. منابع غیر رسمی می‌گویند که آن‌ها خواستار اخراج یا استرداد اسلامگرایان تبعیدی ساکن قطر هم هستند. در ادامه مجموعه پرونده‌های قضائی که شبکه‌های اخوان المسلمین را هدف گرفته‌اند، در سوم مارس دادگاهی در امارات یک پزشک قطری را به اتهام توطئه برای سرنگونی حکومت به هفت سال حبس محکوم کرد. در همین راستا، عربستان عرضه کارهای اخوان در نمایشگاه کتاب ریاض را ممنوع اعلام کرده و خطبای مشکوک به عضویت در این گروه را از سخنرانی در مساجد باز داشته است.


آقای اوباما باید با احتیاط گام بردارد. او باید به ایران ثابت کند که هم پیمانی امریکا با کشور‌های حاشیه خلیج فارس به قوت خود باقی است. در عین حال باید به کشور‌های عرب منطقه ثابت کند که علیرغم کاهش نیرو‌های خود در منطقه و تلاش برای رسیدن به توافق اتمی با ایران، همچنان امنیت هم پیمانان عرب حاشیه خلیج [در برابر خطر بالقوه ایران از نگاه این کشور‌ها] را مد نظر دارد. او همچنین باید عدم تمایل خود به حمایت از شورشیان سوریه و ژنرال‌های مصری را نیز برای اعراب تبیین کند، حتی اگر متحدانش در حاشیه خلیج فارس او را برای تعهد بیشتر به این گروه‌ها تحت فشار بگذارند. اگر شرایط را مقایسه کنیم متوجه می‌شویم که مدیریت روابط با اعراب در زمان روزولت زیاد هم سخت نبوده است.


منبع: اکونومیست

۱ Gulf Co-operation Council
۲ Combined Air and Space Operations Center
نوعی مرکز فرماندهی متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده که علاوه بر عملیات های هوایی اختصاصی ارتش امریکا، نیروهای هوایی متحدان یا ائتلاف های ایالات متحده در منطقه تحت پوشش خود را رهبری می کند. تعداد انگشت شماری از این مراکز فرماندهی وجود دارد. تنها مرکز فرماندهی عملیات های هوایی امریکا در خاورمیانه در قطر مستقر است.
۳ جماعة الإخوان المسلمين
سازمان سیاسی چند ملیتی سنی مذهب به رهبری محمد بدیع که پس از کودتای سال گذشته فعالیت آن در مصر غیر قانونی اعلام شد. این جنبش اجتماعی اسلامگرا در سال 1928 توسط حسن البنا محقق و مدرس مصری در اسماعیلیه پایه گذاری شد، تا پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵حدودا دو میلیون نفر به اخوان المسلمین پیوستند. مدل ترکیب فعالیت های سیاسی با امور خیریه و مددکاری که برای اولین بار توسط این گروه بکار گرفته شد، در میان احزاب اسلامگرا در کل منطقه باب شده است.


هدف رسمی اخوان رجوع به قرآن و سنت به عنوان بالاترین منبع مراجعه در تمام امور فردی، اجتماعی و سیاسی است. منابع مالی اخوان از طریق کمک های اعضا و حامیان آن در کشور های مختلف اسلامی تامین می شود. تقریبا در تمام کشور های مسلمان منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا شاخه ها و همکاران اخوان المسلمین فعالیت دارند. حتی در ایران شیعه مذهب هم افرادی مثل نواب صفوی به شدت تحت تاثیر اخوان بوده اند.
اخوان المسلمین در تمام وقایع تاریخی معاصر مصر نقش آفرینی داشته و از نفوذ بسیار زیادی در کل منطقه برخوردار است. محمد مرسی آخرین رئیس جمهور مصر در پی کودتای نظامیان علیه دولت اخوانی ها از سوم جولای ۲۰۱۳ تحت بازداشت است. در پی اعلام یک ماه وضعیت اضطراری در ۱۴ اگوست ۲۰۱۳ توسط ارتش مصر، خشونت علیه اعضای این حزب شدت گرفت. از جمله این خشونت ها می توان به کشتار رابعه عدویه، بزرگترین قتل عام تاریخ معاصر مصر، اشاره کرد؛ طبق آمار وزارت بهداشت مصر این خشونت ها بیش از ۶۰۰ تن کشته و حدود ۴ هزار  نفر زخمی برجا گذاشت. رهبر این سازمان در تاریخ ۲۰ اگوست بازداشت شد.
البته اخوان منتقدان فراوانی از تمام طیف ها دارد و ترور ها و خرابکاری های زیادی در طول تاریخ به آنها نسبت داده شده است؛ مثلا انفجار یک مجتمع امنیتی در المنصورة در ۲۴ دسامبر گذشته که در پی آن نخست وزیر مصر اخوان المسلمین را یک گروه تروریستی اعلام کرد.

 

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.