سه‌شنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۸ -
- 22 Oct 2019
22 صفر 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
مهاجران غیر قانونی روی پل پر ازدحام آسیای جنوب شرقی
جرس: کشورهای جنوب شرق آسیا برای اکثر مهاجران غیر قانونی قسمتی از مسیر هستند و نه مقصد.  


برای پوریا نورمحمدی و سید محمدرضا دلاور پرواز شش ساعته کوالالامپور به پکن تنها مرحله دوم از سفری غیر مستقیم و غیرقانونی به مقصد‌های مورد نظرشان، فرانکفورت و کپنهاگ بود. این دو با گذرنامه‌های معتبر ایرانی به کوالالامپور وارد شدند ولی از مدارک مسروقه برای سوار شدن به پرواز نگون بخت ۳۷۰ هواپیمایی مالزی استفاده کردند. پس از ناپدید شدن هواپیما در مسیر چین، وقتی مشخص شد که در میان مسافرین دو نفر با استفاده از گذرنامه‌های جعلی سوار هواپیما شده بودند، ترس فراگیری ایجاد شد که مبادا مفقود شدن هواپیما نتیجه یک حمله تروریستی باشد.


پس از مشخص شدن هویت هر دو نفر این ترس از بین رفت. اما در پس زمینه این بحران، مساله سهل انگاری در کنترل امنیتی فرودگاه‌ها و بازار ظاهرا داغ مدارک سفر مسروقه در شرق آسیا نمایان شد.
دیوید نایت (۱) رئیس بخش مهاجرت و مدیریت مرزی در سازمان جهانی مهاجران (۲) گفت «ده‌ها سال است که از کشور‌های جنوب شرقی آسیا به عنوان مسیری برای مهاجرت‌های غیر قانونی استفاده می‌شود.» دسترسی گسترده به گذرنامه‌های جعلی در تایلند به همراه مرزبانی ضعیف و فساد گسترده اداری در جاهایی مثل مالزی عامل جذب انواع مهاجران غیر قانونی و سندیکاهای قاچاق انسان به این منطقه شده است. گروه‌های قاچاقی که برای مهاجران از مدارک شناسایی مسروقه تا بلیط هواپیما و تمام چیز‌های مورد نیاز دیگر را فراهم می‌کنند.


آلیس فارمر (۳) یک دیدبان حقوق بشر و از محققان مساله مهاجرت است. طبق تخمین او دست کم چند صد هزار نفر سالانه به صورت غیر قانونی از مرزهای بین المللی عبور می‌کنند. او گفت «سفر مخفیانه رایج‌تر از آن چیزی است که ما فکر می‌کنیم. بیشتر مردم متوجه نیستند که تهیه مدارک قانونی برای برخی افراد تا چه حد مشکل، و تعداد کسانی که به صورت غیر قانونی سفر می‌کنند چقدر زیاد است.»
تعیین میزان واقعی مهاجران غیر قانونی در کشورهای جنوب شرق آسیا بسیار سخت است. با این حال اطلاعات موجود افزایش شدید جابجایی‌ها [قانونی و غیر قانونی] در این منطقه طی چند دهه اخیر را نشان می‌دهد. برای مثال طبق آمار موسسه سیاست مهاجرتی (۴) تعداد مهاجران بین المللی ساکن تایلند از یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۰۰ به سه میلیون و ۷۰۰ هزار نفر در سال گذشته رسیده و در مدت مشابه مالزی شاهد افزایش تعداد مهاجران خارجی خود از یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به دو میلیون و ۵۰۰ هزار نفر بوده است. دمیتریوس پاپادمتریو (۵) مدیر موسسه سیاست مهاجرتی با ذکر اینکه این مهاجران از جاهای مختلفی آمده‌اند گفت «مخلوطی از انسان‌هایی که بعضا واقعا پناهجو هستند، کسانی که می‌خواهند با رساندن خود به یکی از حدودا ۲۰ کشوری که این امکان را در اختیار آن‌ها می‌گذارند از حمایت‌های بشر دوستانه (۶) بهره‌مند شوند و البته تعداد بسیار زیادی جوان جویای شرایط بهتر اقتصادی، همگی از این مسیر برای رسیدن به مقصدشان استفاده می‌کنند.»


زمانی که مشخص شد مسافران مرموز پرواز‌ام اچ ۳۷۰ دو ایرانی بودند که می‌خواستند به اروپا برسند، چیزی که توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد کشور مبدا این دو و مسیر ظاهرا عجیب سفرشان بود. اما مهاجرت ایرانیان به مالزی با اینکه هیچ وقت فراگیر نبوده، خیلی هم غیر معمول نیست. کشور عمدتا مسلمان مالزی میزبان ۶۰ تا ۱۰۰ هزار مهاجر ایرانی است که خیلی از آن‌ها در زمان اعتراضات سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ از ایران به آنجا آمده‌اند. هرچند مسافرین خاورمیانه و افریقا مسیر جنوب شرق آسیا را به ندرت برای رسیدن به اروپا انتخاب می‌کنند، به گفته خانم فارمر استفاده از این مسیر طی چند ماه گذشته افزایش یافته است. وال استریت ژورنال چند روز پیش گزارش کرد «تعداد فزاینده‌ای از اتباع سوریه با استفاده از گذرنامه‌های مسروقه یا دستکاری شده از کشورشان که درگیر جنگ داخلی است می‌گریزند و از طریق تایلند و کشورهای دیگر خود را به اتحادیه اروپا می‌رسانند.»

تعداد زیادی از مهاجرانی که می‌خواهند به کشورهای مرفه‌تر برسند، در آسیای جنوب شرقی گیر می‌کنند و به دلیل کمبود منابع [مالی] قادر به ترک آنجا نیستند. به عنوان مثال اندونزی با هجوم مهاجران افغان و مهاجران [مسلمان] قوم روهینگیا (۷) می‌انمار که اکثرا می‌خواهند با قایق خود را به استرالیا برسانند [البته کمتر می‌توانند به مقصدشان برسند] مواجه بوده و هست. خانم فارمر با اشاره به نمونه‌های فوق افزود «اتباع این کشور‌ها نمی‌توانند از طریق معمول روادید دریافت و با هواپیما به مقصد مورد نظرشان سفر کنند، درنتیجه آن‌ها با استفاده از شبکه‌های قاچاق خود را به جاهای مختلف جهان می‌رسانند.» 

هر وقت مسئولین اداره مهاجرت و نیروهای مرزبانی کشورهای مختلف یکی از مسیرهای جابجایی غیر قانونی جنوب شرق آسیا را مسدود کنند، مهاجران مسیر خود را عوض می‌کنند. در نتیجه سفرشان بسیار دشوار و خطرناک‌تر می‌شود. آقای نایت گفت «در ده سال گذشته پیچیدگی و ماهیت جهانی شبکه‌های قاچاق انسان تکامل پیدا کرده است تا حدی که یک عملیات پیچیده قاچاق می‌تواند عبور از چند قاره و کشورهای متعدد و استفاده از انواع مدارک جعلی همچون گذرنامه، روادید و دیگر مجوزهای مربوطه را شامل شود.»


سفرهای هوایی به علت وجود لایه‌های مختلف امنیتی برای این مهاجران سخت‌تر است. اعمال فشار بر حاملان مهاجران غیر قانونی توسط کشورهایی همچون ایالات متحده و کشورهای عضو اتحادیه اروپا از دیگر مسائل پیچیده کننده این سفرهاست؛ کشورهای فوق شرکت‌های هواپیمایی حامل مسافرین فاقد مدارک شناسایی معتبر به فرودگاه‌های خود را [علیرغم اعطای پناهندگی در بعضی موارد به این افراد] جریمه می‌کنند. این مساله انگیزه شرکت‌های هواپیمایی برای بررسی دقیق هویت مسافرین را بیشتر می‌کند. در عین حال پلیس بین الملل، اینترپل اطلاعاتی را که از بیش از چهل میلیون گذرنامه مفقود و یا دزدیده شده در اختیار دارد بدون هیچ هزینه‌ای در دسترس دفا‌تر شرکت‌های هواپیمایی قرار می‌دهد.


ولی شرکت‌های هوایی متعددی، از جمله هواپیمایی مالزی، به شکل نظاممندی گذرنامه‌ها را بررسی نمی‌کنند. که این خود روزنه‌ای است برای کسانی که می‌خواهند بدون تشخیص هویتشان سفر کنند. آقای نایت گفت «با وجود تمام تلاش‌هایی که در فرودگاه‌ها برای کاهش استفاده از گذرنامه‌های جعلی صورت می‌گیرد، هنوز هم به وضوح امکان سوار شدن چنین مسافرانی به هواپیما وجود دارد.» او در پایان افزود «این افراد می‌توانند پس از سوار شدن به هواپیما گذرنامه‌های خود را پاره کنند و دست‌های خود را برای پناهندگی بالا ببرند. مساله این مهاجران تنها سوار شدن به هواپیما است.»

نوشته: کا‌ترین تریویک (۸)


منبع: فارین پالیسی
۱- David Knight
۲- International Organization for Migrants
۳- Alice Farmer
۴- Migration Policy Institute
۵- Demetrios Papademetriou
۶- Humanitarian Protections
نوعی گواهی پناهندگی که از طرف برخی کشور‌ها به دلیل وجود خطرات احتمالی پس از بازگشت به پناهجویان اعطا می‌شود.
۷- Rohingya
۸- Catherine A. Traywick
خانم تریویک یک گزارشگر ساکن واشنگتن است. گزارش‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی او از کشورهای جنوب شرق آسیا و ایالات متحده در نیویورک تایمز، مجله تایم، واشنگتن پست و فارین پالیس چاپ شده‌اند. وی مدرک تخصص رشته روزنامه نگاری خود را با گرایش گزارش‌های تحقیقی از دانشگاه برکلی کالیفرنیا دریافت کرده است. 

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.