دوشنبه ۰۴ شهریور ۱۳۹۸ -
- 26 Aug 2019
24 ذو الحجة 1440 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
مارکز محبوب در ایران، در قلب جنبش سبز
جرس: علیرغم اینکه ۸۷ سال از عمرش می‌گذشت، مرگ او بسیار ناراحت کننده بود. 

چرا که برای ایرانیان مارکز بالا‌تر از یک نویسنده محبوب است.
 خبر مرگ گابریل گارسیا مارکز نویسنده مشهور آمریکای جنوبی، بسیاری از ایرانیان عاشق او و نوشته‌هایش را تحت تاثیر قرار داد. محبوبیت او در ایران نه به سادگی فقط به خاطر رئالیسم جادویی‌اش، بلکه به سیاست هم مربوط است.
در ایران تقریبا تمام رمان‌های مهم مارکز شناخته شده است. حدود چهل سال پیش بود که بهمن فرزانه، مترجم شهیر ایرانی با برگردان «صد سال تنهایی»، پادشاه ادبیات کلمبیا را به جامعه ایران معرفی کرد.
علیرضا در شعبه مرکزی شهر کتاب در خیابان شریعتی گفت «آدم فکر می‌کند که بعضی از افراد نباید هیچ وقت بمیرند... برای من، مارکز یکی از این افراد است. او تقریبا ۹۰ سال داشت، ولی با این حال خبر مرگش تکان دهنده بود.» علیرضا هم مثل دیگر طرفداران مارکز در ایران بیشتر کتاب‌های او را خوانده و اعتقاد دارد که آثار او «شخصیت و نگاه من به جهان را عمیقا تحت تاثیر قرار داده است.»


یک منتقد ادبی در تهران به المانیتور گفت «فکر نمی‌کنم که هیچ نویسنده معاصری به اندازه مارکز در ایران محبوب باشد.» او خاطر نشان کرد که «من به عنوان کسی که از طرفداران مارکز نیست، این را می‌گویم.» او گفت آنچه که مارکز به یک جامعه با گذشته‌ای غم آنگیز و جنگ زده در دهه ۱۹۸۰ ارائه می‌کند، علت رجوع ایرانیان به آثار این نویسنده است.


یک نویسنده داستان‌های کوتاه به المانیتور گفت «مارکز نه به خاطر رئالیسم جادویی‌اش، که به علت ارتباط ناگسستنی خود با فرهنگ و تاریخ دیوانه وار و غم انگیز امریکای لاتین، همچنین به دلیل فضاسازی‌هایی که ما را به یاد تجربیات زندگی خودمان می‌اندازد در ایران محبوب شده است.» او گفت مارکز در سراسر خاورمیانه پرطرفدار است و در میان «شهروندان جهان سوم» به شکلی دیگر مورد قدردانی قرار می‌گیرد.
او ادامه داد «جهان او مثل ماست؛ سرشار از راز آلودگی و اسراری که با دوران استکبار جدید گره خورده و پر از شخصیت‌هایی است که جایی بین دون کیشوت و چه گوارا قرار می‌گیرند.» این نویسنده که می‌خواست از او نام برده نشود، افزود «به واسطه مشاهداتی که از اروپا و تصوراتی که از جهان سوم داشت، مارکز به ما خیلی نزدیک بود؛ یا بهتر است بگویم که ما به او خیلی نزدیک بودیم.»


البته در ایران کارهای مارکز همواره با سانسور مواجه بوده‌اند. «عشق در سال‌های وبا» تنها پس از حذف توصیف‌های اروتیک آن منتشر شد. آخرین رمان او «خاطرات روسپیان سودازده من» هم به شدت جنجال برانگیز شد. برای اقناع مسئولین تندروی اصولگرا در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمان محمود احمدی‌نژاد، ریاست جمهوری سابق، ناشر مجبور شد که برای انتشار اثر عنوان کتاب را به «خاطره دلبرکان غمگین من» تغییر دهد.
حتی این هم کافی نبود. [پس از انتشار اثر] تنها بعد از چند هفته، وزارت ارشاد کتاب را ممنوع اعلام کرد و دستور داد که نسخ موجود از کتاب فروشی‌ها جمع آوری و نابود شوند.
محمد حسین صفار هرندی، وزیر ارشاد وقت و مشاور کنونی فرمانده سپاه پاسداران، در آن زمان گفت «شخص مسئول این اشتباه (یعنی انتشار کتاب) برکنار شده است.» او همچنین گفت که این کتاب توهین آمیز است و تاکید کرد «انتشاراتی که این کتاب را به چاپ رسانده است، از محتوای آن آگاه بوده و باید پاسخگو باشد.»


انتشارات نیلوفر، ناشر کتاب، پنج هزار و پانصد نسخه از کتاب را روانه بازار کرده بود. کتاب از روز اول در لیست پرفروش‌ترین‌ها قرار گرفت و ناشر خود را برای چاپ دوم آماده می‌کرد.
پیش از این هم بار‌ها نام مارکز خبر ساز شده بود، مخصوصا زمانی که او اعلام کرد که قصد سفر به ایران را دارد. روزنامه اصلاح طلب اعتماد در نوامبر ۲۰۰۶ نوشت «نویسنده ۷۸ ساله کلمبیایی در شرایطی که سال‌ها با خبرنگاران مصاحبه نکرده و به سفر نرفته و تنها برای ملاقات با دوستان قدیمی خود، کسانی همچون فیدل کاسترو از لاک خود بیرون آمده است، اکنون می‌خواهد از ایران دیدن کند.» با این وجود بعدا مارکز به دلایل شرایط شکننده جسمانی، سفر خود به ایران را لغو کرد.


در سال ۲۰۱۱ نام مارکز در ایران بر سر زبان‌ها افتاد. میرحسین موسوی، از رهبران جنبش سبز، در حالی که در حصر خانگی به سر می‌برد خواندن یکی از کتاب‌های او را توصیه کرد. در جریان اولین دیداری که [پس از آغاز حصر] با سه دختر خود داشت، آقای موسوی گفت «اگر می‌خواهید شرایط مرا درک کنید، کتاب گزارشی از یک آدم ربایی مارکز را بخوانید.»
زمانی که طرفداران جنبش سبز از گفته آقای موسوی خبردار شدند، برای اطلاع از شرایط زندگی رهبرشان به کتاب فروشی‌ها سرازیر شده و تمام نسخ موجود «گزارشی از یک آدم ربایی» را خریدند. طی چند روز کتاب نایاب و نسخه پی دی اف کتاب بیش از ده هزار مرتبه دانلود شد. در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۱ صفحه رسمی آقای مارکز در فیس بوک هم گفته آقای موسوی را به زبان انگلیسی منتشر کرد.


یک فعال جنبش سبز که از اعضای جبهه مشارکت ایران اسلامی نیز هست، به المانیتور گفت «مارکز حتی قبل از این پست فیس بوکی خود، با نوشته‌هایش قلب ایرانیان را تسخیر کرده بود. اما به واسطه این حمایت از موسوی حالا او به بخشی از تاریخ سیاسی ما تبدیل شده است.»

نوشته: مجتبی موسوی (۱)
منبع: المانیتور
۱- مجتبی موسوی
آقای موسوی روزنامه نگار ساکن تهران، موسس و سردبیر سایت نگاه ایران و همچنین تحلیلگر سیاست خارجی خبرگزاری تسنیم است. گزارش‌های او همواره در مجلات و روزنامه‌های ایران چاپ می‌شوند.

 

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.