سه‌شنبه ۰۱ مرداد ۱۳۹۸ -
- 23 Jul 2019
20 ذو القعدة 1440 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
مهندس سحابی؛ بزرگ مردی که نگران سرنوشت ایران و ایرانی بود
مهندس سحابی پدیدار شناسانه به وقایع می نگریست  


در یادداشتی با این حجم اندک به دشواری می توان عمق وگستره نگرانی های مرحوم مهندس سحابی را نسبت به ستم و تخریبی که بر سرزمین و مردم ایران رفته و میرود، هر چند به اشاره و فهرست وار، به تصویر کشید وآن گونه که او مایل بود وجدان عمومی را از مدیران وکارگزاران تا افراد عادی، به مخاطراتی جلب نمود که با سرعت کم سابقه یی ظرف و مظروف را از درون و برون ،به سوی اضمحلال سوق می دهند. روندی که اگر در همین لحظه متوقف گردد و همگان از فرادستان تا فرو دستان جامعه به سهم خود تغییر رویه در رفتار دهند وبه اصطلاح و جبران برخیزند سال ها باید صبر توام با تلاش پیشه کنند تا ضایعات وارده برخی از مهم ترین منابع حیاتی ترمیم و تعادل وسلامت خود را بازیابند.


علاقه و تاکید مهندس سحابی بر ایران نه صرفا از روی دلبستگی خام و کودکانه بر خاک و وطن بلکه در کنار عواطفی که نسبت به بستر زیست و رشد و عناصر پیرامون خود مرتبط می سازد، ناشی از درک عمیق و آگاهی از اهمیت بستروظرف حفظ موجویت و حیات و رشد و دوام یک ملت دارد. .اگر خاک سالم و مستعد و پاک از بیماری و افت نباشد ؛ بذر های زندگی از درون آن نمی جوشند و شاخ و برگ و ثمر نمی دهند. نزد وی ایران شامل سرزمین منابع طبیعی و انسانی و فرهنگ و تاریخ آن است.

ظرفی هست که همزیستی و همکاری دراز مدت میان افراد و اقوام و پیروان مذاهب و فرهنگ های گوناگون را درفراهم کردن شرایط زندگی و تولید و توسعه فرهنگی و تمدنی امکان پذیر است ساخته است. موجودیت وبقای این دو – سرزمین و ملت- به قدری بهم وابسته است که هر آسیبی بر سلامت و موجودیت یکی حمایت و بقای دیگری را به نابودی تهدید می کند و از بد حادثه او هر دو را گرفتار آسیب ها و مخاطرات جدی می دید به طوری که نمی توانست لحطه ای از اندیشیدن و نگرانی نسبت به فرجام تلخ این آسیب ها فراغت حاصل کند.


اشراف برحوادث تاریخ معاصرایران، به مهندس سحابی اجازه می داد تا مسائل جامعه وتهدید ها و فرصت های پیش روی مردم را نه به صورتی مقطعی و انتزاعی، بلکه در متن زمینه تاریخی وشرائط عینی وذهنی حاکم برآنها شناسائی وتحلیل کند. وی به تحول تکاملی تاریخ باورداشت، وبراین مبنا به ارتباط وپیوند میان وقایع گذشته وووضعیت کنونی واقف بود وباحزم ودوراندیشی، آثار ونتائج تصمیمات واقدامات کنونی رابر آینده ایران وسرنوشت نسل های بعدی ازنظر دورنمی داشت. میراث تجربی ونظری جنبش های رهائی بخش ملی مردم ایران را درریشه یابی مشکلات وموانع موجود برسرراه توسعه پایدار ودرون زا بکارمی گرفت و با نگرشی انتقادی به وضعیت موجود حقایق پنهان درزیر انبوهی از آگاهیهای کاذب و ظواهر فریبنده بیرون کشیده دربرابر وجدان مردم قرارمی داد.


به زبانی دیگر مهندس سحابی پدیدار شناسانه به وقایع می نگریست و این گونه بود که درخلال بررسی و فهم تاریخ ایران بر اهمیت حفظ استقلال سرزمین سلامت و ایمنی منابع طبیعی و انسانی تاکید می کرد ،استقلالی که پیوسته از بیرون و درون مرزهای کشور تهدید شده و می شود. وی با اصالت دادن به عوامل درونی بر این باور بود که زمانی تهدید ها و تهاجمات اقوام برتوسعه و سلطه طلب خارجی به استقلال وتمامیت ارضی کشور و آزادی و امنیت ملت آسیب رسانده اند که در اثررواج فساد و نا امنی و بی عدالتی حصار همبستگی ملی و اعتماد مقابل اقوام و گروه ها و میان ملت و حکومت ها ترک برداشته و شکاف و نزاع مردم را از یکدیگر جدا و دولت و ملت را به جان هم انداخته است . وضعیتی که با تشدید نا امنی و بی اعتمادی و خصومت، امکان فعالیت های خلاق، تعامل و همکاری صلح آمیز و توسعه و پیشرفت ما دی را از مردم سلب و به جای آن تقابل و ستیز و خشونت را بر روابط حاکم کرده، باعث رواج غلبه و بی عدالتی و گریز و مهاجرت جمعی از کشور یا تن دادن به فساد وغارت و دزدی می گردد. وضعیتی که تضعیف همبستگی و وحدت ملی واحساس علاقه و مسولیت به سرزمین و منافع ملی و خیر عموم را در پی داشته و دارد.


معمولا در چنین شرایطی است که تخریب منافع طبیعی وغارت و ثروت های ملی شتاب می گیرد جنگل ها ومراتع و منابع آب و خاک نابود و بیمار و فاسد و عرصه بر زندگی و تولید و تجدید حیات در طبیعت و در جامعه تنگ می شود.

دریافت مهندس سحابی از تاریخ پر حادثه ایران یکی این بود که تجاوزات به سرزمین و مردم از خارج و یا از سوی قدرت های توسعه طلب داخلی با تهدید استقلال و سلامت سرزمین و «آزادی و رفاه» در درجه اول امنیت حیاتی و همه جانبه را که شرط اصلی ادامه همکاری صلح آمیز و توسعه و پیشرفت است ازبین می برد. زمانی که در اثر تشدید نا امنی در همه وجوه اقتصادی و معیشتی فکری و فرهنگی سیاسی و روانی اعتماد میان افراد ذایل و همکاری درفعالیت های مولد و وفاداری به ارزش ها و میثاق ها و قوانین ناممکن یا با محرومیت ملازم گردد؛ بخش بیشتری از مردم در هماهنگی با رویه های غالب راه تجاوز به حقوق یکدیگر و حدود وقوانین را پیش می گیرند وبه فعالیت های مخرب همچون دلالی و غارت منابع وثروت های ملی وسوء استفاده ازاموال عمومی روی می آورند و اگر زورشان نرسید یا نتوانستند خود ر ا با این شیوه های مخرب و ضد اخلاق و مغایر با مصالح میهن وفق دهند در آرزوی اندکی امنیت و آزادی و آسودگی ترک وطن می کنند. به این ترتیب سرمایه انسانی به طورکیفی و کمی آسیب جدی می بینید ومهم ترین عامل توسعه از حیز انتفاع خارج می شود و دور باطل نا امنی و توسعه نیافتگی نشدید شده ادامه می یابد.


وی هرگز دچار این بدبینی نشدکه کنش ها و رفتار مبتنی بر زور و خشونت و فساد و تخریب با دروغ گوئی وفریب کاری و غارت و دلالی و تنبلی و مفت خوری را ذاتی مردم ایران بداند و شور بختی حاصل از قرنها استبدادزدگی، ناامنی وتوسعه نایافتگی تقدیر وسرنوشت محتوم ملت ایران تلقی کند. به عکس به توانمندی های ملت ایران در آفرینش های مادی ،فکری و عملی باور داشت.مهندس سحابی به ادواری از تاریخ ایران اشاره می کرد که مردم در سایه امنیت و استقلال و آزادی و عدالت (هرچند نسبی و محدود) ولی تا حدودی پایدارنتوانسته اند با همکاری و همبستگی آثار پر ارزش تمدنی و همبستگی پدید آورند. به زعم وی در صدر عواملی که جامعه متذکر ایران یعنی اعضای اقوام و پیروان مذاهب مختلف و خرده فرهنگ ها را در چارچوب یک ملیت متحد و همکاری و دوستی میان ها را میسر نموده است از یک سو هویت واحد ایرانی و تعلق به یک سرزمین تاریخی و تجربه های تلخ وشیرین مشترک و دیگری پایبندی به ارزش های اخلاقی و انسانی مشترکی بوده و هست که همگی خاستگاه دینی (توحیدی) داشته اند.


سلامت نفس و اعتماد و همبستگی میان مردم زمانی آسیب می دید که گروهی با غلبه وزور ویا از راه خدعه و نیرنگ زمام امورجامعه را به دست گرفته ،ارزش های ملی ومیهنی یا دینی و اخلاقی را مستمسک تجاوز و غارت و سلطه قرار داده منابع و سرزمین موسسات وبنیان های تولیدی واخلاقی را ویران کرده اند .در آن حال نا امنی برحیات مادی و معنوی مردم چیره می گردد ودراثرآن بسیاری مجبور می شوند برای زنده ماندن به همان روش های مخرب توصل جویند.


مهندس سحابی در تایید نظر خود به تخریب گسترده فضای سبزو آلودگی به منابع آب و خاک و محیط زیست درشهرها و پیرامون شهر ها اشاره می کرد. بارها در گفت وگوی های خود با مثال و نمونه به وضعیت اسفناک محیط زندگی در شهر تهران اشاره می کرد وبه آسیبی که سیاست های ویرانگر ساخت وساز بی رویه بر این کلان شهرزده است وآنهاراجبران ناپذیر توصیف می نمود. با تلخی از مسدود شدن از کانال مجاری تنفسی شهر توسط برج ها ومجتمع مسکونی در باغ ها و تپه ها و دامنه ها ی ارتفاعات شمال وغرب یادمی کرد واین که ساخت وسازهای لجام گسیخته چگونه مانند سرطان پیش روند ه ای یک نقطه سالم و آزاد و بازدرشهر وتپه ها وارتفاعات پیرامون آن باقی نگذاشته است ومردم درلابلای برج های سر به فلک کشیده، معابرتنگ، دیوار های بلند ، انبوه اتومبیل ها گرفتارآمده امید به داشتن هوای سالم ، آفتاب درخشان و آسمان آبی و پر ستاره راازدست داده اند. تهران از شهری که به برکت با غ های مصفا و دامنه سبز و پر آب ارتفاعات بلند وزیبای البرز کوه می توانست یکی از زیبا ترین شهر های جذاب جهان باشد، تبدیل به هیولایی بد قواره و جهنمی سوزان و پر ازدحام و آلوده گشته است.


بی اعتنائی به قوانین ومنافع عمومی وسلامت سرزمین، برای بسیاری از مدیران و برنامه ریزان به صورت یک رویه وعادت درآمده است. به طوری که هشدارهای دل سوزان و آگاهان نسبت به عواقب فاجعه بار ادامه این سیاست ها بکلی ناشنیده می ماند. بااین همه مهندس سحابی نسبت به قابلیت های ملت ایران برای غلبه براین مشکلات وترمیم آسیب ها امیدوار وخوش بین بود. می گفت ایران ظرفیت های طبیعی وانسانی بزرگی برای توسعه در اختیاردارد . به توانمندی های بالقوه فکری علمی و اخلاقی ملت ایران باور داشت. در نظر او کافی است تا امنیت اجتماعی معیشتی و سیاسی و روانی در سایه حاکمیت قانون و عدالت و احترام به حقوق خودی و اجتماعی فراهم گردد.وبه منافع ملی ومصالح عمومی دربرابر منفعت طلبی های شخصی وعلائق گروههای خاص ونیز ارباب قدرت وثروت اولویت داده شود. دراین صورت است که شاهد وقوع تغییرچشمگیر رفتارمردم وتحکیم دوباره همبستگی ملی واقبال ازکارمولد ومفید وهمکاری درمسیر توسعه وپیشرفت خواهیم بود.
 
منبع: ایران فردا
 

 نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.


ارسال به :