سه‌شنبه ۰۱ مرداد ۱۳۹۸ -
- 23 Jul 2019
19 ذو القعدة 1440 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
کاین قافله باید جرسی داشته باشد
آهنگ «جرس» یک نشانه است و یک فانوس. با همان موسیقی زنگ کاروان، می توان مسیر را در جهت پیمود، تا در گردنه ها، در دوراهی ها و در چندراهی ها همچنان با کاروان همراه باشی و همراه بمانی. 


قافله ها زنگی دارند و جرسی. زنگ ها، هم نشانه حرکت هستند و هم دعوت به حرکت. بانگ جرس، خود نشان از آغاز حرکت است. تا حرکتی نباشد آوای جرسی نیست. «جرس» نشان از آن حرکتی دارد که آغاز شده است: 

«ما همه نعره زنان زنگله همچون جرسی
نعره زنگله از جنبش اشتر باشد»( شمس).
آوای زنگ کاروان سه کارکرد دارد: «بیدارباش کاروان»، «آغاز حرکت» و «جهت یابی مسیر حرکت».


بیدارباش کاروان:
جرس و زنگ کاروان، بیدار می کند کاروان را و خفتگان در کاروان را. زنگ ها به صدا در می آید تا بیدار شوند قافله خسته و مسافران خفته.
زنگ کاروان، رسیدن فجر و هنگامه بیداری را نوید می دهد. بیداری، هوشیاری می آورد. خفتگان کاروان، در آرامشی خیالی، در عیش تصنعی خویش، رویاهای رنگانگ و رنگین می بینند. بانگ جرس، به توصیف حافظ ، پایانی بر آن وهم ها و توهم های جهان رویاهاست:
«مرا در منزل جانان چه امن عیش چون هر دم
جرس فریاد می‌دارد که بربندید محمل‌ها».


آغاز حرکت:
کاروانی که صبحگاهان بیدار شده است، نه تنها می تواند اندک اندک حرکت را آغاز کند، بلکه ناچار است حرکت کند، مجبور است که راه بیفتد. هستی و چیستی کاروان با ثبوت و یک جا بودن نمی سازد. کاروان باید برود، کاروان در گذر است. کاروانسراها اقامتگاه هایی موقتی هستند برای گذرکردن، نه برای رحل اقامت افکندن. کاروان ها نیز برای گذر به راه می افتند، نه برای یکجاماندن و درجازدن.
زنگ های کاروان که به صدای در می آیند، نُت موسیقی رقص بال پرستوهای مهاجر در فصل کوچ را نقاشی می کنند. مولوی در دیوان شمس، این آهنگ را چنین می سراید:
«ای عاشقان ای عاشقان، هنگام کوچ است از جهان
در گوش جانم می رسد، طبل رحیل از آسمان
نک ساربان برخاسته، قطارها آراسته
از ما حلالی خواسته، چه خفته‌اید ای کاروان
این بانگ‌ها از پیش و پس، بانگ رحیل است و جرس
هر لحظه‌ای نفس و نفس، سر می کشد در لامکان».


جهت یابی مسیر حرکت:
آنگاه که کاروان راه افتاد، نیاز به جرس و بانگ آن، تمام نمی شود. نیازها فقط تغییر شکل می دهند. باز جرسی لازم است. صدای زنگ و آوای زنگوله ها، جهت مسیر را نشان دهند.
«ای مطرب شیرین نفس، هر لحظه می‌جنبان جرس
ای عیش زین نه بر فرس، بر جان ما زن ای صبا»( شمس).
نیاز به جرس، فقط برای بیدار شدن نیست. بیدارشدن، لازم است ولی کافی نیست.
پس از بیداری، به راه افتادن لازم است.
پس از راه افتادن، حرکت و سفر کافی نیست. راه را نیز باید بشناسی تا بتوانی راهرو شوی.
همان بهتر که همسفر کاروان شوی تا مسیر را همراه کاروان بروی. تَک رَوی، تنهایی می آورد، تنهایی با همه دردها و رنج هایش.
تو آفریده نشدی تا تنها باشی و تنها بروی، نیازمند همراهی و همسفری هستی، سفارش شمس را فراموش مکن:
«سی پاره به کف در چله شدی
سی پاره منم ترک چله کن
مجهول مرو با غول مرو
زنهار سفر با قافله کن».
آفت های مسیر زیاد هستند و پُر خطر: «کج روی ها»، «کندروی ها» و «تندروی ها».
آهنگ جرس یک نشانه است و یک فانوس. با همان موسیقی زنگ کاروان، می توان مسیر را در جهت پیمود، تا در گردنه ها، در دوراهی ها و در چندراهی ها همچنان با کاروان همراه باشی و همراه بمانی.
با همان موسیقی آهنگ زنگ کاروان، شتاب قدمهایت را نیز می توانی تنظیم کنی تا «هم سرعت» با کاروان باشی، نه سابق باشی و نه لاحق.
«بانگ ما همچون جرس در کاروان
یا چو رعدی وقت سیران سحاب
ای مسافر دل منه بر منزلی
که شوی خسته به گاه اجتذاب»( شمس).
کاروان همچنان می رود، ولی شتاب حرکت متفاوت است. کاروان به جز رفتن، چاره ای ندارد.
کاروانسرا سخت تاریک شده است و دلگیر. کاروانیان نیز سخت دلتنگ سفر هستند. تا نَفَسی هست باید رفت. مِهر بیکرانه ها، به رفتن فرا می خواند.
باید رفت تا در بیکرانه افق آبی، رقص نور را در باریکه طلایی فجر صبحگاهان به آغوش کشید.
کاروان و کاروانسرا لبریز شده است از هوس سفر و شوق رفتن، سفر «به هر آن کجا که باشد، به جز این سرا، سرایم».
کاروان یک منزل هم که به پیش برود غنیمت است، کاروانسرا جای ماندن نیست، همان «یک منزل رفتن» را عشق است، باید همسفر شد با قافله, باید رفت.
در این سیر و سفرها و در پنجمین سالگرد زادروزش، همچنان می توان همنوا شد با فروغی بسطامی، که «این قافله باید جرسی داشته باشد»:
«هر کس که به جان دسترسی داشته باشد
باید که به دل مهر کسی داشته باشد
زان بر سر بیمار غمش پا نگذارد
ترسد که مبادا نفسی داشته باشد
دل ناله‌کنان رفت پی محمل دلدار
کاین قافله باید جرسی داشته باشد».
 

نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.


ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.