چهارشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۸ -
- 11 Dec 2019
13 ربيع الثاني 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
ادامه جنگ غزه به زیان اسرائیل و آمریکا است
جرس: مژگان مدرس علوم: باز بودن دست اسرائیل در حملات به اماکن غیر نظامی اوضاع نوار غزه را بیش از هر زمانی پیچیده کرده است. 

اقدامات و طرح‌های پیشنهادی کشورهای منطقه هم تاکنون مانع از ادامه جنگ نشده است و عدم وجود یک ابتکار موثر از سوی کشورهای میانجی هم نتوانسته نظام بین الملل را وادار به فشار آوردن به اسرائیل کند. از سوی دیگر، ناتوانی نظامی اسرائیل در مقابل حماس٬ نتانیاهو نخست وزیر اسراییل را به این باور رسانده که ادامه چنین وضعیتی اسرائیل را به اهداف و دستاوردهای سیاسی خود نخواهد رساند و این رژیم به دنبال راهی برای تجدید نظر در اهداف سیاسی خود است.
دکتر محمدعلی مهتدی کارشناس ارشد مسايل خاورمیانه معتقد است با توجه به ادامه این وضعیت و بالا بودن حساسیت افکار عمومی منطقه و جهان٬ احتمال دارد که درگیری‌ها در منطقه گسترش یابد و چه بسا در شرایط خاصی به یک جنگ منطقه‌ای منجر شود که به سود هیچکس نیست و قبل از هر چیز به زیان اسرائیل و ایالات متحده آمریکا خواهد بود.
متن کامل گفت‌و‌گو با  محمدعلی مهتدی در پی می‌آید:


آقای مهتدی، اسرائیل می‌گوید تا رسیدن به اهدافش حملات خود در نوار غزه را ادامه خواهد داد، حال جدای بحث در مورد انگیزه و هدف اسرائیل٬ آیا اسرائیل توان ادامه این جنگ را دارد؟

فلسطینی‌ها با توجه به قربانیانی که تا الان در این جنگ داده‌اند همچنان تحمل ادامه این وضعیت را دارند اما ادامه وضعیت برای اسرائیل مشکل خواهد بود زیرا اسرائیلی‌ها عادت ندارند در شرایط جنگی زندگی کنند. پرتاب موشک به شهر‌ها و فرودگاه‌ها بخصوص فرودگاه بنگوریان و ماندن مردم در پناهگاه‌ها و حالت هرج و مرج اداری و اختلافات سیاسی در داخل٬ وضعیتی را به وجود آورده که به نظر می‌رسد اسرائیلی‌ها مدت زیادی تحمل این وضعیت را نخواهند داشت و طرفی که باید تسلیم شود اسرائیل است. صهیونیست‌ها تصور می‌کردند می‌توانند طی چند روز حماس را خلع سلاح و نابود کنند اما مقاومت نشان داد که بسیار قوی است و با وجود تحمل سال‌ها محاصره نوار غزه٬ توانسته خود را به تجهیزات نظامی و دفاعی مجهز کند. برای سنجش قوای دو طرف نباید تنها بالا بودن تلفات انسانی در نوار غزه را در نظر گرفت زیرا این مسأله به تراکم جمعیتی نوار غزه برمی‌گردد نه به قدرت نظامی بالای صهیونیست‌ها، زیرا این مکان پرجمعیت‌ترین نقطه جهان است. مردم در منطقه‌ای با ۴۱ کیلومتر طول و در بخش‌هایی با ۱۲ کیلومتر عرض در بد‌ترین شرایط زندگی می‌کنند.


از سوی دیگر حمایت افکار عمومی جهان از فلسطینی‌ها را باید در نظر داشت. جنایاتی که از سوی ارتش اسرائیل در غزه و کشتار مردم و تخریب خانه و اماکنی مانند مدارس و بیمارستان ها رخ می‌دهد٬ افکار عمومی را در سطح بین المللی علیه اسرائیل تحریک کرده است. سالهاست که نواز غزه از هر سو در محاصره است و نزدیک به دو میلیون انسان در غزه محاصره شده‌اند و خواسته آن‌ها این است که این محاصره برداشته شود و این درخواست زیادی نیست و درخواستی انسانی و حق آنهاست و افکار عمومی جهان هم از این حق حمایت خواهد کرد و اسرائیل چاره‌ای جز پذیرفتن این حق را نخواهد داشت.


در هر حال اگرچه بنظر می‌رسد هر دو طرف در فشار هستند اما فلسطینی‌ها با توجه به اینکه چیزی ندارند از دست دهند و همچنان امکان تحمل این شرایط و فشار‌ها را دارند در حالی‌که برای اسرائیلی‌ها زمان تنگ‌تر می‌شود و ادامه این وضعیت به سود اسرائیل نیست. لذا در روزهای آینده احتمال دارد میانجیگری‌ها فعال‌تر شود و اسرائیل را وادار کنند که به شرایط مقاومت تن در دهد.


از زمان آغاز جنگ غزه مسئله میانجیگری کشورهای عربی چالش برانگیز بوده و حتی گفته می‌شود نتانیاهو قبل از حمله به غزه با برخی از سران کشورهای عربی مذاکره و موافقت آن‌ها را جلب کرده، با این اوصاف آیا میانجیگری کشورهای عربی و غربی نتیجه‌ای در بر خواهد داشت؟


متاسفانه جهان عرب بر روی این مساله نظر واحدی ندارد و حتی این احتمال وجود دارد که برخی از کشورهای عربی مانند مصر و عربستان و حتی امارات به نوعی برای نابود کردن جنبش مقاومت اسلامی در فلسطین یعنی حماس با اسرائیل تبانی کرده باشند. از همین رو موضعگیری و رفتارهای این کشور‌ها نشان می‌دهد که موضعشان به موضع اسرائیل بسیار نزدیک‌تر است. وقتی اخبار روزنامه‌های عربستان سعودی را دنبال می‌کنیم می‌بینیم که همچنان حماس را متهم می‌کنند که سه نوجوان اسرائیلی را ربوده و کشته و همین موضوع باعث حمله اسرائیل شده و اسرائیل را مقصر نمی‌دانند. مصر هم که تنها محل تنفس مردم غزه از طریق گذرگاه رفح است و همچنان بسته هست و حتی اجازه خروج مجروحان و زخمیان را به بیمارستان کشورهای منطقه را هم نمی‌دهند. اما باید توجه داشت که مصر به عنوان مهم‌ترین کشور جهان عرب که مرز مشترک با نوار غزه دارد از مهم‌ترین میانجی بین صهیونیست‌ها و مقاومت فلسطین به شمار می‌رود اما به خاطر مواضعش خواسته فلسطینی‌ها را برآورده نمی‌کند و مقاومت تنها زمانی میانجیگری مصر را می‌پذیرد که امتیازات مشخصی از جمله پایان دادن به محاصره غزه، بازکردن گذرگاه‌ها و کمک به ترمیم ویرانی‌های غزه را به دست آورد. یک محور میانجی هم ترکیه و قطر هستند که از حماس حمایت می‌کنند و خواهان قطع حملات اسرائیل هستند. اسرائیل هم این میانجیگری را نمی‌پذیرد و فقط میانجیگری مصر را قبول دارد. ابتکار عملی هم که مصر عنوان کرده صرفا آتش بس هست و بعد مذاکره، در حالیکه فلسطینی‌ها می‌خواهند قول برداشتن محاصره از نوار غزه داده شود. حال باید منتظر ماند تا دید آیا مصر ابتکار عملی را مطرح می‌کند که فلسطینی‌ها آن را بپذیرند و وارد مذاکره شوند. به نظر هم می‌رسد که مصر برای اینکه ابتکار عمل خود را توسعه دهد و درخواست‌های فلسطینی‌ها را در آن قرار دهد لازم است به نوعی تحت فشار قرار گیرد.


در میان صحبت‌هایتان به تحمل و مقاومت مردم فلسطین اشاره کردید همبستگی مردم فلسطین را در قبال اسرائیل نسبت به جنگ‌های سالهای قبل چطور ارزیابی می‌کنید؟


در سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ و ۲۰۱۲ هم که حملاتی مانند حملات کنونی در نواز غزه صورت گرفت و اسرائیل از بمب‌های فسفری و سلاح‌های کشتار هسته‌ای استفاده کرد باز همین وحدت را در میان مردم غزه شاهد بودیم. نوار غزه پرتراکمترین منطقه جهان است و این جمعیت چیزی برای از دست دادن ندارند. در این دور از حملات اسرائیل هم تاکنون ۱۶۰۰ قربانی و حدود هشت هزار زخمی داده‌اند و ویرانی اماکن مسکونی و عمومی هم از نظر روانی در موقعیتی قرار داده که خواهان اداره مقاومت هستند و مردم این احساس را دارند که بالا‌تر از سیاهی رنگی نیست و بد‌تر از این شرایط دیگر شرایطی وجود ندارد؛ این مسئله‌ای است که باعث وحدت آن‌ها شده چراکه تفرقه زمانی شروع می‌شود که دستاوردهایی باشد و برای دست یافتن به این دستاورد‌ها اعم از مالی و معنوی اختلاف نظر پیش آید. وقتی مسئله زنده بودن یا زنده نبودن مطرح است اختلاف نظری هم پدید نخواهد آمد و این راز وحدتی است که در میان مردم نوار غزه می‌بینیم. تظاهراتی هم که در کرانه باختری رود اردن صورت می‌گیرد برای اولین وحدتی در میان ملت فلسطین اعم بخش‌های غزه، کرانه باختری و همچنین در بخش اسرائیل در منطقه جلیل در شمال و یا حتی سکنه اردوگاههای فلسطینی در کشورهای عربی وجود دارد که همه یک درخواست مشترک دارند و آن این است که محاصره غزه برداشته شود.


آمار بالای کشته شدگان شهروندان غیرنظامی و هدف قرار دادن اماکن عمومی و حتی مدارس تحت پوشش سازمان ملل توسط اسرائیل یک نسل کشی و نقض آشکار کنوانسیون ژنو است اما تاکنون اقدام مهم و موثری از سوی شورای حقوق بشر و شورای امنیت سازمان ملل صورت نگرفته است علت چیست؟


ارتش اسرائیل مدتهاست که بانک هدف‌هایش تمام شده است یعنی هر هدفی را که تصور می‌کردند هدف نظامی است مورد حمله قرار داده‌اند و الان دیگر هدفی جز بمباران خانه‌ها و مدارس و مساجد برایشان باقی نمانده است. معمولا در چنین جنگ‌هایی که طولانی می‌شود طرف متجاوز دست به کشتار غیرنظامیان می‌زند و هدفهایی را مورد حمله قرار می‌دهد که نباید آن‌ها را بزند مانند مساجد و بیمارستان‌ها و.. تصور طرف مهاجم هم این است که با هدف قرار دادن غیرنظامیان آن‌ها را وادار به تسلیم می‌کند تا شرایط طرف مهاجم را بپذیرند؛ منتهی اشتباه اسرائیل این است که از این فرمول کلیشه‌ای استفاده می‌کند و متوجه نیست حتی اگر تعداد تلفات در غزه چند برابر هم شود باز ساکنان غزه و مقاومت در غزه حاضر به تسلیم نخواهند شد زیرا چیزی برای از دست دادن ندارند. به عبارت دیگر، در این گونه جنگ‌ها بخصوص جنگ‌های نامتقارن شاهد هستیم زمانی که طرف مقابل تسلیم نمی‌شود طرف متجاوز دست به کشتار غیر نظامیان می‌زند همانگونه که در جنگ ۸ ساله ایران و عراق شاهد بمباران شهر‌ها و شهروندان بودیم و حتی به نقطه‌ای رسید که هواپیمای غیر نظامی را روی خلیج فارس هدف قرار دادند. بنابراین علت هدف قرار دادن اماکن و شهروندان غیرنظامی فشار برای تسلیم طرف مقابل است. البته تا الان شورای حقوق بشر مواضع خوبی داشته و جنایات اسرائیل در نوار غزه را به عنوان جنایت علیه بشریت قابل پیگیری دانسته است اما کمیته حقوق بشر هیچ ادوات اجرایی ندارد و این ادوات اجرایی در شورای امنیت است. قاعدتا وقتی مدارسی که وابسته به سازمان ملل است مورد هدف قرار می‌گیرد و مردم بی‌پناه در این مدارس کشته می‌شود آقای‌بان کی مون و شورای امنیت باید موضع سختی را اتخاذ کنند؛ اما بنظر می‌رسد نفوذ آمریکا در این شورا و فشار آمریکا بر روی آقای‌ بان کی مون مانع از این می‌شود که دبیر کل سازمان ملل به وظایف خودش عمل کند. در این شرایط حمایت بی‌دریغ آمریکا از اسرائیل کاملا آشکار است و آمریکا می‌گوید اسرائیل از خود دفاع می‌کند و بر همین اساس اجازه نمی‌دهند که شورای امنیت و آقای‌بان کی مون طبق کنفوانسیون‌های ژنو و منشور ملل متحد طرف متجاوز را محکوم کنند و یا تصمیماتی را برای توقف این تجاوزات و تنبیه آن‌ها بگیرند.


دیپلماسی ایران در خصوص جنگ در غزه چگونه باید باشد؟


ایران تاکنون در چند محور عمل کرده است. یک محور دیپلماتیک که می‌توان به مواردی از جمله تماس‌های آقای دکتر ظریف با بسیاری از وزراء کشورهای منطقه، خالد مشعل و دکتر عبدالله رمضان مسئولان حماس و جهاد اسلامی، سید حسن نصرالله و وزیر امور خارجه لبنان اشاره کرد و همچنین تلاشی که آقای ظریف در سازمان همکاری اسلامی انجام داده و قرار است کمیته فلسطین جنبش عدم تعهد روز دوشنبه جلسه تشکیل دهند و در این باره تصمیم بگیرند. اما این اقدامات دیپلماتیک کافی نیست و فکر می‌کنم مواضع رهبری در مورد مسلح کردن کرانه باختری و تماس‌های آقای ظریف با مسئولان مقاومت این پیام را می‌رساند که اگر اسرائیل بخواهد به تجاوز‌ها و کشتارهای غیر انسانی خود ادامه دهد ممکن است دایره این زد و خورد‌ها گسترش پیدا کند و این احتمال وجود دارد که نیروهای مقاومت و سازمان‌های فلسطینی در لبنان وارد عمل شوند و اتفاقاتی در کرانه باختری بیفتد. در هر حال با توجه به ادامه این وضعیت و بالا بودن حساسیت افکار عمومی منطقه و جهان بر روی این مسئله احتمال دارد که درگیری‌ها در منطقه گسترش یابد و چه بسا در شرایط خاصی به یک جنگ منطقه‌ای منجر شود که به سود هیچکس نیست و قبل از هر چیز به زیان اسرائیل و ایالات متحده آمریکا خواهد بود. مجموعه این اقدامات و موضع گیری‌ها فکر کنم حداقل باعث شود که آمریکا اسرائیل را تحت فشار قرار دهد تا به این کشتار‌ها پایان دهد. 

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.