شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۸ -
- 21 Sep 2019
21 محرم 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
طالقاني؛ منادي دين رحماني
طالقاني توحيد را به معناي آزادي بشر و شرك را اسارت و تحقير انسان بدست نظامهاي خود كامه و مستبدين مي دانست 


 
سي و پنجمين سالگشت رحلت آيت الله طالقاني را كه سيماي اسلام مدارا و مروت، اسلام رحماني و انساني،اسلام آزادي و برابري،اسلام دموكراتيك و حقوق بشربود،به علاقه مندان و پيروان و همفكرانش تسليت مي گويم.گرامي داشت نام و راه و انديشه طالقاني نه يك امر تشريفاتي،بلكه ضرورتي انكار ناپذير است.در شرايطي كه منطقه خاورميانه و كشورهاي همسايه شرقي و غربي ايران در آتش خشونت و فرقه گرايي افراطيون و بنياد گرايان مذهبي طالبان،القاعده و داعشي هاي وحشي و ضد بشر و صهيونيستهاي غاصب اسرائيلي عليه مردم مظلوم فلسطين بنام دين مي سوزد،بازخواني اصول فكري و قرائت طالقاني از دين براي آشنايي بيشتر مردم با سيماي واقعي دين ضرورتي د وچندان مي يابدكه به بعضي از آنها اشاره اي گذرا مي نمايم.

۱-حق حاكميت مردم بر سرنوشت
:مشاركت و نقش مردم در اداره امور كشور از طريق انتخابات آزاد،عادلانه ودموكراتيك با حضور همه نيروهاي سياسي،قومي و مذهبي ،رجوع به آراء مردم در مسائل مختلف و مهم كشورو نيز نهادينه شدن شوراها در همه سطوح تصميم گيري از اساسي ترين مباني انديشه سياسي آيت الله طالقاني است.فرياد او براي شوراها وضرورت شركت همه سليقه‌ها در تشكيل مجلس خبرگان قانون اساسي در حافظه تاريخي ايرانيان هرگز فراموش نخواهد شد.

۲-آزادي:آزادي بيان،عقيده،مذهب،احزاب و گروههاي سياسي،مذهبي،اقوام،زنان و جوانان و بويژه آزادي منتقدان و مخالفان از تاكيدات هميشگي مفسر بزرگ قرآن بود.او به استناد آيه "لا اكراه في الدين" اعلام كرد"اسلامي كه ما مي شناسيم اسلامي كه از متن قرآن و سنت پيامبر سرچشمه گرفته هيچگونه آزادي را محدود نمي كند.هر جمعيتي كه بخواهد آزادي مردم را در انتقاد و بحث محدود كند اسلام را نشناخته است" او در دفاع از آزادي تحقيق و انديشه تا بدانجا پيش رفت كه محدود كنندگان آزادي پژوهش را ضد انسان مي دانست و مي گفت:"هر مذهبي و مكتبي كه بشر را در محدوده خودش نگهدارد و آزادي فكر و انديشه را از او بگيرد و محدودش كند اين مكتب ضد بشر است.آن مكتبي مكتب انسانيت و بشريت است كه به همه در فكر كردن در خارج از محدوده مذهب و مكتب آزادي بدهد." اكنون مقايسه كنيد نگاه مبلغان و مفسران رسمي دين را با نگاه ايشان از دين.ميان ماه من تا ماه گردون/تفاوت از زمين تا آسمان است .

۳-استبداد ستيزي:طالقاني را بايد از مصلحان ديني و اجتماعي-سياسي اي دانست كه بر خلاف آنانكه مستبد ستيزند،با استبداد تحت هر نامي به ستيز پرداخت او را بايد در تاريخ معاصر از قهرمانان مبارزه با "استبداد ديني"و استبداد سياسي"دانست.به باور طالقاني مبارزه با استبداد ديني به مراتب سخت تر از مبارزه با استبداد سياسي است بهمين جهت او ۶۰ سال پيش در پاورقي كتاب "تنبيه الامة و تنزيه الملة"علامه نائيني استبداد ديني را خطرناكترين نوع استبداد ناميد.(رك تنبيه الامة صص۲۱-۱۲۰) زنده ياد طالقاني در آخرين خطبه نماز جمعه‌اش در بهشت زهرا چند روز قبل از رحلتش نسبت به استبداد پشت پرده بنام دين هشدار داد و گفت: گروه گرايي و فرصت طلبي و تحميل عقيده و يا خداي نخواسته استبداد زير پرده دين را كنار بگذاريم و بيائيم با مردم،با دردمندها با رنج كشيده‌ها با محرومها همصدا شويم "

۴-تاكيد بر رهايي انسان از بندگي غير خدا و شخص پرستي:
طالقاني توحيد را به معناي آزادي بشر و شرك را اسارت و تحقير انسان بدست نظامهاي خود كامه و مستبدين مي دانست.در نگاه او عبادت صرفا انجام مناسك نيست بلكه روح و باطن عبادت رهايي و اخلاقي شدن انسان است او مي گويد:"عبادت و بندگي خدا يعني رستن از هر بندگي و شركها،و گرنه خدا بندي ندارد كه مردم را به بند بكشد.اين افراد بشر و مكتبها هستند كه با مريد و مراد بازي‌ها سعي مي كنند فكر و انديشه مردم را در بندهاي خود محدود نگهدارند.شخص پرستيهاست كه مي خواهند مردم را به بند بكشند.همه اينها شركند.قرآن مي گويد خدا را عبادت كنيد تا از بندگي هر بنده اي،هر پديده اي و هر قدرتي آزادشويد" ۵-جامعه سالم در پرتو تحول اخلاقي و اجتماعي مردم:در نگاه طالقاني تحول اجتماعي و نو سازي انسان مقدم بر تغيير نظام سياسي و مهمتر و تعيين كننده تر از آن است او در تفسير سوره عبس در اين مورد مبسوط سخن گفته است .در واقع به بيان امروزين استراتژي طالقاني براي ساختن جامعه سالم و به تعبير او جامعه مبتني بر قسط،معطوف به جامعه مدني است تا معطوف به نظام سياسي و اين نكته بسيار پند آموزي براي كنشگران فكري و سياسي اين برهه از تاريخ ايران مي باشد.نكته قابل توجه اين است كه طالقاني نه بعنوان يك مصلح سياسي بلكه عمدتا به عنوان يك عالم، مصلح و محيي ديني پس از آزادي از زندان در آبان ۵۷ بلافاصله به مسجد هدايت بر مي گردد و از تاريخ۲/۹/۵۷تا۲۸/۱۰/۵۷ طي شش جلسه تفسير آيه ۲۵ سوره حديد به تبيين هدف پيامبران مي پردازد وآزادي مردم و تحول روحي و اخلاقي آنها رامهمترين هدف مي داند و مي گويد"بگذاريد صداي ما به همه جا برسد.صداي ما آزادي انسانها و زدودن استبداد و استعمار و دنباله‌ها و عوارض و آنچه كه ناشي آن شده است مي باشد،يعني تزكيه روحي و فكري و اخلاقي و اجتماعي اين ملت"منش ،بينش و روش طالقاني و بويژه سعه صدر مثال زدني‌اش در تحمل دگر انديشان و رواداري و مداراي او در مواجهه با همه جريانات و سليقه‌ها الگوي زنده و زيبايي براي همه دينداران و سياست ورزان است. اميد كه اين شخصيت كم نظير را قدر بشناسيم و با عمل به روش نيكويش او را گرامي بداريم.روحش شاد و راهش پر رهرو باد

 

نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.


ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.