شنبه ۰۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ -
- 29 Apr 2017
02 شعبان 1438 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
در باب انسان وب
 فرد درون اینترنت، در کلماتی عریان متجلی است. خبری از چشمهای دیگران نیست؛ چشمهایی که خود به خود انسان را به شرم وادار می کند


دوستی نوشته بود کاربران اینترنت از آنچه در بیرون از این فضا هستند خشن ترند. نزاع هایی که در نت‌ها و کامنت هاست، کلماتی که می آید و می رود، تیز و ستیزگرند. آنچه من دیده‌ام این ادعا را تایید می کند.


داستان انسان در اینترنت، داستان شهروندان «کوری»ِ ساراماگو است. مردم کوریِ ساراماگو عوض نمی شوند، خودشان را نمایش می دهند. اجتماع و مناسبات اجتماعی، دیدارها و دیدن‌ها مانع بزرگی در عرضه خود و خود بودن و نمایش خویشتن خویش است. انسانها برای اینکه در اجتماع باقی بمانند، باید قوانینش را بپذیرند و همرنگ دیگران شوند و خود نباشند. چنانچه «خدا» می تواند عامل الزام آور قوانین اخلاقی باشد و انسان هایی اخلاق را نه به خاطر اخلاق، بلکه به دلیل خدا اجرا می کنند، اجتماع و بقاء آن نیز عامل الزام قوانین اخلاقی است.


وقتی این الزام برداشته شود، ضامنی برای اجرای آن از سوی انسان متفرد نیست. کوری ساراماگو از این جهت به سوی توحش می رود که دیگر هیچ ناظری نیست که انسان ضد قوانین را بپاید و جریمه کند و دست بند بزند. چشمها وقتی گرفته شوند، وقتی انسان فقط خودش، بیننده خود باشد، بازگشت به خویشتن می کند. دکتر آنگاه که گمان می کند زنش مثل همه نابینا است به او خیانت می کند؛ درست جلوی چشمانش؛ چشمانی که گمان می کند نمی بیند.


چشم‌های دیگران، انسان را محدود می کند و طغیان و عصیانش را مهار می زند. وقتی که «برادر بزرگ»ی نباشد که شهروندان را ببیند، طبیعی است که شهروندان رو به طغیان و تباهی و هرج و مرج بروند.


انسانِ میان دنیای وب، انسان داستان کوری است. انسان وب چشم ندارد، بدن ندارد، دست ندارد. انسان اینجا در واژه حلول کرده است. انسان تناسخ یافته در کلمات است. آنچه اینجا می آید و می رود، نگاه چشم‌ها نیست، لمس دست‌ها نیست، تنها و تنها کلمات و واژه‌ها هستند. کلماتی که چشم ندارند. چشمی نیست که انسان را به «شرم و حیا و رواداری» وادار کند. انسان وب به سادگی می تواند خویش باشد. طغیان کند و سرکشی کند و به دیگران هرچه دوست دارد بگوید.


فرد درون اینترنت، در کلماتی عریان متجلی است. خبری از چشمهای دیگران نیست؛ چشمهایی که خود به خود انسان را به شرم وادار می کند. تفاوت انسان در فضای مجازی با انسان بیرون از آن، در بدنی است که دارد. بدنی که نه گوشت دارد و نه چشم و نه حس. بدنی که از واژه‌های خشک است. واژه‌های دیگران نمی تواند مانعی محکم در برابر نمایش خویشتن خویش باشد. انسان‌ها اینجا بیشتر خویشتن ند و بیشتر خشن ترند و بیشتر وحشی تر.

«اینترنت آدمها را عوض نمی کند؛ آدمها را نشان می دهد»

 


منبع: فیس بووک نویسنده 

نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.


ارسال به :