شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۸ -
- 21 Sep 2019
21 محرم 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
رابطه دولت و سپاه؛ زبان تند روحانی و سهم بیشتر در بودجه
جرس: رابطه دولت و سپاه موضوع بحث رسانه‌ها در روزهای گذشته بوده است. آغاز بحث‌ها مربوط به اظهارات حسن روحانی رییس‌جمهوری ایران در همایش « مبارزه با فساد » بود. 

او در این همایش گفت که « اگر اطلاعات، تفنگ، پول، روزنامه، خبرگزاری و دیگر مظاهر قدرت در یک نهاد جمع شود، ابوذر و سلمان هم باشد، فاسد می‌شود.» سخنان روحانی از دید تحلیلگران در واقع کنایه‌ای به سپاه پاسداران بود که به واسطه نفوذ سیاسی‌ و قدرت نظامی‌اش هر روز به نقش خود در حیات اقتصادص ایران اضافه می‌کند و از هر گونه نظارتی هم مصون است. انتظار تحلیلگران این بود که سخنان روحانی با واکنشی جدی از سوی سپاه روبرو شود اما ماجرا به شکلی دیگر ادامه پیدا کرد.


رابطه‌مان خوب است

تنها یک روز پس از سخنان روحانی بود که ارقام و اعداد بودجه سال آینده اعلام شد. بودجه‌ای که طبق آن سهم پول دریافتی سپاه از دولت در سال ۱۳۹۴ نزدیک به ۵۰ درصد افزایش خواهد داشت. دولت همچنین ۳/۷ میلیارد دلار به قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه اختصاص داده که دو برابر بودجه سال جاری این سازمان است. افزایش بودجه سپاه در شرایطی صورت می‌گیرد که قیمت نفت طی ماه‌های اخیر مدام در حال کاهش بوده است و قیمت کنونی آن از قیمت پیش‌ بینی شده در بودجه سال آینده حدود ۱۰ دلار کمتر است. در حال حاضر قیمت هر بشکه نفت در حدود ۶۲ دلار است حال آن که دولت قیمت ۷۲ دلار را برای بودجه سال آینده در نظر گرفته است. پایین آمدن قیمت نفت به معنای کسری بودجه گزیرناپذیر سال آینده خواهد بود. در این حال افزایش بودجه سپاه٬ تضمینی به این نهاد است که اگر وضع اقتصادی از این هم آسیب‌پذیرتر شود آنها با مشکل چندانی روبرو نخواهد بود و مزیت‌های مالی کافی در اختیار خواهند داشت. «محمدعلی جعفری» فرمانده سپاه بعد از اطمینان از افزایش بودجه این نهاد با لحنی حاکی از همدلی نسبت به رابطه دولت و سپاه گفت که اشاره روحانی در همایش «مبارزه با فساد» به سپاه نبوده است. او تاکید کرد که رابطه سپاه و دولت « بسیار خوب و بر اساس حسن اعتماد متقابل» است و « دشمنان نظام و انقلاب به ویژه ضد انقلاب خارج نشین نمی‌توانند این رابطه را که از زمان جنگ تحمیلی برقرار شده، تخریب کنند.»


دفاع تمام عیار از سپاه


مقام‌های ارشد دولت هم در روزهای اخیر سخنانی حاکی از همراهی و تایید فعالیت‌های اقتصادی سپاه پاسداران به زبان آورده‌اند. محمد باقر نوبخت معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ایران با دفاعی قاطع از فعالیت‌‌های قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه پاسداران گفته که « بنده به عنوان مسئول برنامه‌ریزی کشور با آگاهی عرض می‌کنم به هیچ‌وجه قرارگاه رقیب بخش خصوصی نیست» و کسانی که این بخش را رقیب بخش خصوصی می دانند « یا ناآگاهند یا مغرض و می خواهند تحریک کنند.» او از این قرارگاه به عنوان محلی یاد کرده که "بدون داشتن رویکرد اقتصادی به طرح‌ها با نجابت به دنبال یاری رساندن به دولت است.» بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت نیز در سخنانی مشابه از فعالیت‌های اقتصادی سپاه تعریف و تمجید کرد و حتی خواهان آن شد که این نهاد سهم بیشتری از اقتصاد را در اختیار بگیرد و وارد حوزه‌های جدید شود. او روز چهارشنبه ۲۶ آذر ماه در همایش سراسری فرماندهان و مدیران قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء گفت که این قرارگاه « در راستای توسعه فعالیت های خود می بایست بازارهای جدید را مورد توجه قرار دهد» و « بازارهای وسیعی در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی در برخی کشورهای اطراف وجود دارد که می توان برای آینده کاری آنها را مورد توجه قرار داد.» زنگنه همچنین گفت که « اندازه و کیفیت فعالیت‌های قرارگاه فراتر از حد بخش خصوصی بوده و قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء(ص) هیچ‌گاه رقیب بخش خصوصی نیست.» دعوت سپاه به فعالیت اقتصادی بیشتر از سوی علی لاریجانی رییس مجلس شورای اسلامی هم انجام شد و او حوزه صنعت و معدن را به سپاهی‌ها پیشنهاد کرد. لاریجانی گفت که « شما می‌توانید برای برخی پروژه‌هایتان این معادن را تحویل بگیرید و به بهره برداری برسانید و احیاشان کنید زیرا احیای معادن می تواند زنجیره تولید را در کشور کامل کند.»


امتیازهای هدف‌دار؟

رد و بدل شدن پیام‌های حاکی از همراهی میان سپاه و دولت ابعادی هم دارد که به رسانه‌ها درز نمی‌کند. تحلیل وضعیت بدون دسترسی به این جنبه از ماجرا٬ کامل نخواهد بود. با این حال افزایش بودجه سپاه نشان می‌دهد که دولت روحانی نه فقط قصد درافتادن و رویارویی با این نهاد را ندارد بلکه حتی از دادن امتیازهای بیشتر هم دریغ نمی‌کند. چنین امتیازدادنی می‌تواند برای دولت هم امتیاز متقابلی به همراه بیاورد. دولت اکنون در دشوارترین ماه‌های مذاکرات اتمی قرار دارد و آخرین شانس‌ها برای رسیدن به توافق جامع با قدرت‌های جهانی در حال امتحان شدن است. در این سو نیز اصولگرایان تندرو به طور مداوم از مذاکرات انتقاد می‌کنند و علاقه‌ای برای دستیابی ایران به توافق ندارد. حالا دولت سهم سپاه را از بودجه سال آینده افزایش داده و به قرارگاه خاتم الانبیاء که بازوی اقتصادی این نهاد نظامی است نیز اطمینان داده که می‌تواند آزادانه به فعالیت‌هایش ادامه دهد. معنای این امتیاز‌دادن را شاید بتوان در چارچوب استراتژی هسته‌ای دولت تعریف کرد. استراتژی حاکی از این قرار که باید به سپاه امتیاز داد تا در مسیر دستیابی به توافق نهایی کارشکنی نکند.  

ارسال به :