شنبه ۰۵ فروردین ۱۳۹۶ -
- 25 Mar 2017
26 جمادى الثانية 1438 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
اصلاح فقه و نفی خشونت
مؤمنان بر دین رهبران دینی اند و تا نظر رهبران دینی تغییر نکند، نمیتوان مؤمنان را از خواسته های آنان جدا کرد. 


من خیال میکنم که یک راه عملی برای خشونت زایی از دامن شریعت، اصلاح فقه است. مؤمنان بر دین رهبران دینی اند و تا نظر رهبران دینی تغییر نکند، نمیتوان مؤمنان را از خواسته های آنان جدا کرد.

همه خشونت مسلمانان را نمیتوان به پای شریعت نهاد چنانچه نمیتوان همه را به تمامه از متن شریعت جدا دانست. یعنی «عیب مسلمانی گاهی به انسان برمیگردد و گاهی به متن شریعت». متن شریعت اعم از منابع اصلی -کتاب و سنت- و تفاسیر فقهی از آن. در کتب فقهی کلماتی دیده میشود، که به خشونت میانجامد. حتی اگر بشود آن را تاویل برد و توجیه کرد.

با این حال، ادعای من این است میتوان همین فقه را بدون اینکه نفی کامل کنیم، اصلاح کرد.این اصلاح گاهی در تغییر گزاره های فقهی است و گاهی در تضییق و تنگ کردن دایره فقه.

مثال می آورم: در قرآن، حکم به کشتن و جنگ محدود است به چند مورد. ۱. قتل نفس ۲. قتال و جنگ با کفار و محاربه

اگر این ایده را بپذیریم که آیات ۸ و ۹ سوره ممتحنه حاکم بر دیگر آیات جهاد و قتالند، بسیاری از خشونتهای ابتدایی نفی میشود. این آیات غیرمسلمانان را به دو گروه تقسیم میکند و گروهی که با مسلمین جنگ ندارند و گروهی که جنگ دارند. در مورد گروه نخست دعوت به نیکی و قسط میکند و تنها جنگ را با کسانی که با مسلمین جنگ دارند مجاز میداند. یعنی میتوان با نگاهی به این آیات، کل جهاد را به دفاع خلاصه کرد. در صورتی بجنگ که کسی با تو بجنگد و با کسی که کاری به تو ندارد، جنگ روا نیست.

این برداشت، آغاز جنگ از سوی مسلمین را نفی میکند. جنگ و کشتار ایزدیان را نفی میکند. جنگ برای مسلمان کردن دیگر بلاد را نفی میکند و ... تنها جنگ برای دفاع را تجویز میکند. با این ایده بسیاری از خشونت های گروهی مثل طالبان و القاعده نفی میشود.

به گمان من میتوان از طریق فقه و تغییر در آن، مومنان و جامعه مومنان را به سمت نفی خشونت برد.

نمونه تغییر اینکه تا پیش از حکم جواز شطرنج، در بسیاری از خانه های متدینان شطرنج نبود، اما پس از جواز آن، به خانه های آنان راه یافت. چون این جواز از سوی رهبران دینی بود. 

منبع: فیس بووک نویسنده 

نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.


ارسال به :