چهارشنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۸ -
- 16 Oct 2019
16 صفر 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
توهین به پیامبر اسلام؛ رمز دموکراسی؟!
آیا توهین به پیامبر اسلام جز ایجاد حس تنفر و فضای تندروی در میان گروه های جهادی ثمر دیگری هم دارد؟ 


انگیزه نگارش این مختصر، پرونده سهیل عربی بود. همو که بنا به ادعای سیستم قضایی متهم به توهین به پیامبر اسلام است. هرچند نگارنده شدیداً نسبت به واقعیت این ادعا مشکوک است اما این ادعا بهانه ای شد برای پرداختن به موضوع توهین به پیامبر اسلام. اتفاق اخیر پاریس، نگرانی ها را در سطحی بین المللی مطرح کرد و به نظر لازم می رسد بار دیگر درباره این موضوع بحث و گفتگو شود و نظرات مختلف در این باب درمعرکه آرا مطرح شود تا بتوان به راهکاری پایدار دست یافت. پرسشهایی که در سطور پیش رو مطرح می شود در دو بُعد داخلی و خارجی کارکرد دارد و هر پاسخی خواهد توانست به عنوان رویکری کلی در فضای بین الملل نیز مورد توجه قرار گیرد.

بحث فلسفي درباره نسبت آزادي بيان و توهين به مقدسات گروهي از مردم بحث كهنه ايست و قصدم اتخاذ موضع و يا رد يك نظر خاص نيست. پرسش اصلي من راجع به نتايج و كاركردهاي احتمالي اتخاذ شيوه توهين به مقدسات گروهي از مردم ( عزل نظر ازینکه امر مقدس چیست و هر گروهی از مردم چه چیزی را مقدس می دانند) به مثابه راهكار يا راهبرد سياسي است. چند سال پيش سيدعلي خامنه اي در سفرش به سيستان و بلوچستان ضمن سخنراني ايي نكته درستي را مطرح كرد. كسي با توهين به عمر شيعه نشده و كسي با توهين به علي سني نشده است. (نقل به مضمون)

احتمال آنکه بسیاری از خوانندگان اين سطورمانند نگارنده  از مخالفان رهبر جمهوری اسلامی باشند کم نیست؛ اما اين بدان معنا نيست كه كلام درست او را ناديده بگيريم. مخالفت شديد ما و طايفه همفكر ما با مراسمي مانند "عمركُشان" يا "عيدالزهرا" ناظر به قبح نفس عمل از يكسو و از سوي ديگر اتخاذ آن به مثابه روشي اعتراضي است. حال در سالهاي اخير به مدد گسترش شبكه هاي مجازي، داستان توهين به پيامبر اسلام و ائمه شيعه بازتاب بيشتري يافته است. (نمي خواهم داوري كنم كه گسترش شبكه هاي اجتماعي منجر به گسترش توهين شده است بل انتشار بيشتري را باعث شده است) پرسش اصلي من اين است كه اين شيوه با چه هدفي است؟ آيا توهين كنندگان قصدشان و يا تصورشان اين است كه علاقمندان و مسلمانان به دلیل مسلمان بودن و احترام گذاشتن به پیامبر اسلام است که با مشکلات و مصائب اقتصادی، سیاسی و بین المللی روبرویند و پس از دست شستن از این باور و آیین، جمله مشكلاتشان حل خواهد شد؟! كدام تحقيق جامعه شناسيك و يا سياسي فرهنگي ثابت كرده است ارادت مردمان به محمد ابن عبدالله باعث مشكلات سياسي و اقتصادي و فرهنگي آنهاست؟ آيا مگر ارادت مردم مالزي يا تركيه يا امارات متحده به پيامبر اسلام كمتر از مردم ايران است؟ (فرض اين است كه مشكلات سياسي و اقتصادي كمتري از ايران دارند؛ هرچند كم و بيش بودن مشكلات آنها، خللي به پروبلماتيك بحث من وارد نخواهد كرد) اين نسبت مستقيم و خام و يك خطي ميان ارادت به پيامبر و يا اساساً مسلمان بودن مردم و مشكلات امروز مسلمانان و مردم ایران در سطوح مختلف بر اساس كدام نظريه جامعه شناسيكي تببين و توجيه شده است؟

وانگهي؛ بر فرض اينكه مشكلات مسلمانان و مردم ايران به دليل ارادت و باور به اسلام باشد، آيا توهين به پيامبر اسلام باعث مي شود مسلمانان دست از باور خود بردارند و دين و آيين جديدي اختيار كنند؟! يا اينكه آنها را به جزميت و تدافع بيشتر وادار و وارد مي كند؟ بر اساس كدام تئوري در روش مبارزات سياسي و يا تغييرات فرهنگي، شيوه توهين به باورهاي عده ايي از مردم مؤدي به نتيجه خواهد بود؟

ما جملگی می دانیم واقعه هولوکاست برای یهودیان امریست بسیار حساس و مخالفت با آن و یا پرسشگری از آن در بسیاری کشورهای اروپایی جرم است و برای یهودیان مایه ناراحتی و نوعی انکار جنایاتی است که بر قوم یهود رفته است. ناظران منصف بگویند انکار هولوکاست توسط رییس هتاک دولت نهم و دهم در ایران جز خدمت به تندروان دولت اسرائیل و همپیمانان نئومحافظه کار، سودی دیگر داشت؟ چرا درباره مسلمانان همین تحلیل را به کار نبندیم؟! آیا توهین به پیامبر اسلام جز ایجاد حس تنفر و فضای تندروی در میان گروههای جهادی ثمری دیگر می تواند داشته باشد؟ آیا قاطبه مسلمانان را نسبت به دستآوردهای تمدنی غرب با انکار و سرخوردگی مواجه نمی کند؟ آیا تاکید بر دموکراسی را در کشورهای مسلمان با پرسشهای بیشتر روبرو نمی کند؟ در فضای داخل ایران، توهین به مقدسات راه را برای تبلیغات حکومتی که مخالفان خود را مخالف مقدسات مردم معرفی می کند و خود را تنها حافظ دین و مقدسات مردم جا می زند، هموار نمی کند؟

در مقام تلخيص، اين رفتار حداقل با دو پرسش اصلي روبروست:

نخست) ميان مشكلات امروز مسلمانان و باورشان به اسلام دقيقاً چه نسبت و پيوندي برقرار است؟

دوم) بر فرض اينكه ميان مشكلات و باورهاي مردم نسبت تأثير و تأثر يا علت و معلول برقرار باشد، آيا توهين به مقدسات آنها منجر به دست كشيدن از باورها و مآلاً حل مشكلات آنها خواهد شد؟

پاسخ به هريك از اين پرسشها، قطعاً باعث خواهد شد درك بهتري داشته باشيم از دلايل انتخاب اين روش به مثابه روشي در فضای داخلی و بین المللی.
 

نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.


ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.