شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۸ -
- 21 Sep 2019
21 محرم 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
هشدار اوباما به کنگره٬ خط و نشان تندروها برای ظریف
جرس: نطق سالیانه رییس‌جمهور آمریکا در جمع نمایندگان کنگره و سنای این کشور حاوی هشداری صریح مبنی بر وتوی هرگونه طرح تحریم علیه ایران بود.         

باراک اوباما در این سخنرانی تاکید کرد که تصویب‌ تحریم‌های تازه در موعد فعلی که مذاکرات با ایران در جریان است به معنای تضمین شکست دیپلماسی خواهد بود. سخنان او هنوز واکنشی را از سوی ایران به همراه نداشته است اما به نظر می‌رسد این سخنان برای دیپلمات‌های جمهوری اسلامی کاملا خوشایند باشند. تیم دیپلماسی ایران از سوی محافظه‌کاران به شدت تحت فشار است و محمدجواد ظریف وزیر‌امور خارجه نیز به طور روزافزونی در سیبل حملات تندروها قرار گرفته است.


تعیین تکلیف اوباما با جمهوری‌خواهان

وقتی جمهوری‌خواهان در انتخابات میان دوره‌ای کنگره موفق شدند که اکثریت مجلس را از آن خود کنند زنگ‌های خطر برای مذاکرات اتمی به صدا درآمد. جمهوری‌خواهان پیشتر موفق به کسب اکثریت در مجلس سنا نیز شده بودند و اکنون با در اختیار داشتن نبض دو مجلس در آمریکا از توان مضاعفی برای فشار بر دولت دموکرات باراک اوباما برخوردارند. آنها رویکرد کنونی کاخ سفید در مذاکره با تهران را برنمی‌تابند و از تشدید تحریم‌ها علیه ایران دفاع می‌کنند. اوباما در سخنرانی سالیانه خود اما به دفاع از دیدگاهش در قبال جمهوری اسلامی پرداخت و گفت که: « برای اولین بار ظرف یک دهه، ‌ پیشرفت برنامه اتمی این کشور را متوقف کرده‌ایم و ذخایر مواد اتمی این کشور را کاهش داده‌ایم. از حالا تا بهار، ‌ شانسی برای مذاکره بر سر یک موافقتنامه جامع که مانع مسلح شدن این کشور به سلاح اتمی خواهد شد داریم؛ توافقی که آمریکا و متحدان ما را ایمن می‌کند - از جمله اسرائیل را؛ درحالی که همچنین مانع پرهیز از مناقشه دیگری در خاورمیانه می‌شود. » او نسبت به خطر تحریم‌های تازه بر روند مذاکرات هشدار داد و گفت که:« تحریم‌های تازه‌ای که در این کنگره، و در این مقطع زمانی، تصویب شود شکست دیپلماسی را تقریبا تضمین خواهد کرد - آمریکا را از متحدانش منزوی خواهد کرد؛ و حتما باعث می‌شود که ایران برنامه اتمی‌اش را (به شدت سابق) از سر بگیرد. این معنی ندارد. برای همین است که هر طرح تحریمی که این پیشرفت را تهدید کند وتو خواهم کرد. مردم آمریکا انتظار دارند تنها به عنوان آخرین راه چاره به جنگ برویم، و من قصد دارم این رویکرد عاقلانه را حفظ کنم.» طرحی که رییس‌جمهوری آمریکا نسبت به آن هشدار داده است توسط « مارک کرک» جمهوری‌خواه و « رابرت منندز» دموکرات آماده شده و قرار است که به زودی در صحن سنا مورد بررسی قرار بگیرد. بر اساس این طرح چنانچه مذاکرات با ایران تا ماه ژوئن ( خردادماه) به نتیجه نرسد تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران به تصویب خواهد رسید.


ظریف در سیبل تندروها

مذاکره‌کنندگان ایرانی نیز در معرض فشارهای فزاینده‌ای از سوی تندروها هستند. محمدرضا نقدی فرمانده سازمان بسیج در حملاتی تازه علیه وزیر‌امورخارجه گفته است که بعضی از « اشتباه‌های» وی « دیگر قابل تحمل نیست». اشاره او به سفر اخیر محمدجواد ظریف به پاریس برای گفتگوهای اتمی و همچنین قدم زدن با جان کری همتای آمریکایی‌اش در جریان مذاکرات ژنو بوده است. فرمانده بسیج گفته که «قدم زدن ظریف با وزیر خارجه آمریکا زیر پا گذاشتن خون شهدا بود» و افزوده: «کار خیلی زشت‌تر و غیر قابل بخشش‌تر، سفر به پاریس در‌‌ همان روزی است که نخست وزیر فرانسه کاریکاتور توهین آمیز به پیامبر اسلام را جلوی دوربین‌ها در دست گرفته و نمایش می‌دهد.» حملات علیه تیم دیپلماسی ایران به قم هم سرایت کرده و برخی از مراجع تقلید نزدیک به حکومت از سفر ظریف به پاریس ابراز نارضایتی کرده اند. حسین نوری همدانی سفر ظریف را اقدامی « نابجا» خوانده و محمد حسن نبوی معاون تبلیغ و آموزش‌های کاربردی حوزه علیمه قم نیز گفته تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران دست «گدایی» به سوی غرب دراز کرده و ظریف در این شرایط حتی برای ادامه مذاکرات نباید به پاریس سفر می‌کرد. علاوه بر اینها جواد کریمی قدوسی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست‌خارجی مجلس نیز با انتقاد از عملکرد تیم دیپلماسی ایران گفته که آقای خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی بزرگترین منتقد مذاکرات است. او گفته که رهبری به دلیل « اصرار» مقام‌های دولت حاضر شده که مذاکرات با غرب را بپذیرد. 

هنوز برای قضاوت زود است

زمان به سرعت در حال سپری شدن است و مذاکره‌کنندگان ایرانی و آمریکایی برای رسیدن به توافق باید از زمان نه چندان طولانی پیش رو استفاده کنند. برخی دیپلمات‌های خوشبین‌ می‌گویند که احتمالا دو طرف تا ماه مارس ( اسفندماه) به یک توافق سیاسی خواهند رسید که زمینه را برای رسیدن به توافق نهایی شامل همه جزییات سیاسی و فنی آماده می‌کند. دستیابی به توافق سیاسی می‌تواند مسیر پیش روی دیپلمات‌ها را هموارتر کند و به آنها جرات بیشتری در پیشبرد مذاکرات دهد. با این حال نتیجه آخرین مذاکرات میان ظریف و کری چندان رضایت بخش نبوده است. «عباس عراقچی» مذاکره کننده ارشد ایران بعد از این مذاکرات به خبرنگاران گفت  «اینکه آیا توافقی که هریک از طرف‌ها می‌خواهد به آن برسد مورد توافق دیگری هم باشد، کار سختی است و هنوز با آن فاصله داریم، با اینهمه، تلاش‌ها ادامه دارد و هنوز برای قضاوت در باره نتایج مذاکرات زود است.»  

ارسال به :