سه‌شنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۸ -
- 19 Nov 2019
21 ربيع الأول 1441 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
علی مطهری: چالش اصلی نظام، واهمه بیجا از اظهارنظر مخالف است
جرس: علی مطهری معتقد است چالش کنونی انقلاب اسلامی نوع برخورد با مخالفان است و می گوید: واهمه بی‌جایی از اظهارنظر مخالف در بخشی از مسئولان امنیتی و اطلاعاتی کشور وجود دارد که همین باعث برخورد غلط در برخی حوادث و وارد آمدن آسیب به نظام شده است.

 

علی مطهری نماینده اصولگرای تهران در آستانه سی ششمین سالگرد انقلاب در مورد نقش پدرش شهید مرتضی مطهری در انقلاب ایران سخن گفته است. 

 

به گزارش آنا، نام شهيد آيت‌الله مرتضي مطهري با انقلاب گره خورده است. بسياري از همراهي‌ها با انقلاب در اثر تصويري بود که مطهري و همفکرانش از چشم‌انداز بعد از سقوط رژيم پهلوي ترسيم کردند. اينکه "امروز نظام اسلامي از نظر ميزان دستيابي به آن آرمان‌ها در کجا ايستاده است؟" و "مهمترين چالش‌هاي پيش روي نظام در آستانه 40 سالگي چيست؟"، سؤالاتي هستند که علي مطهري، فرزند استاد شهيد مرتضي مطهري در گفت‌وگو با خبرنگار آنا، به آنها پاسخ داده است.

 

متن اين گفت‌وگو را در ادامه مي‌خوانيد:

 

آنا: استاد مطهري بعد از امام خميني(ره) به عنوان تئوريسين انقلاب اسلامي و جمهوري اسلامي مطرح بودند و بسياري از انقلابيون هم با تبييني که امثال شهيد مطهري از حکومت اسلامي ارائه مي‌دادند، به نهضت پيوستند. با اين حال، به نظر مي‌رسد گاه قرائتي از حکومت ديني که ترويج مي‌شود با برخي سخنان ايشان بسيار فاصله دارد؛‌ مثلا درباره حقوق مردم، آزادي بيان و ...؛ علت چيست و چه بايد کرد؟

 

مطهري: پس از مدت کوتاهي از پيروزي انقلاب اسلامي، هشت سال جنگ عراق بر ما تحميل شد. هر انقلابي تا نظام ايده‌آل خود را مستقر کند، دو سه سال وقت مي‌خواهد. هنوز نظام جمهوري اسلامي مستقر نشده بود که جنگ بر ما تحميل شد. بنابراين حدود 10 سال از انقلاب ما در شرايط نامتعادل اجتماعي و شرايط اضطراري گذشت. دوره رهبري امام خميني هم منطبق بر همين دوره است. در چنين شرايطي برخي آزادي‌ها محدود و برخي قوانين موقتا تعطيل و تصميمات ويژه اتخاذ مي‌شود. مثلا در دوره جنگ با يک اشاره امام (ره) چند روزنامه که پشت جبهه را تضعيف مي‌کردند، توقيف شدند يا سؤال 8 نماينده مجلس درباره ماجراي مک فارلين مسکوت گذاشته شد يا درباره ادامه نخست‌وزيري آقاي موسوي، امام دخالت کردند، همه به خاطر اينکه جبهه‌هاي جنگ آسيب‌ نبينند و ضعيف نشوند.

اين رفتارها همه به خاطر شرايط استقرار نظام و جنگ قابل توجيه است. مشکل از اينجا شروع شد که ما خواستيم اين رفتارها را به شرايط عادي سرايت دهيم، يعني مثلا با همان شدتي که بعضي روزنامه‌ها در زمان جنگ توقيف مي‌شد، روزنامه‌ها را توقيف و به طور کلي آزادي بيان را محدود کنيم و با منتقد و مخالف همان رفتاري را داشته باشيم که در زمان جنگ داشتيم. اين در حالي است که خود امام در اواخر زمان جنگ در پاسخ به نامه چند تن از نمايندگان مجلس به اين موضوع اشاره کرده و فرمودند کارهاي فراقانوني که در اين سال‌ها انجام شد از اين پس انجام نخواهد شد و مطابق قانون رفتار خواهيم کرد (نقل به مضمون).
شهيد مطهري در همان روزهاي اول پيروزي انقلاب مي‌گويند من به جوانان توصيه مي‌کنم که خيال نکنند راه دفاع از انقلاب اسلامي جلوگيري از مطرح شدن افکار مخالف است. از اسلام فقط با يک نيرو مي‌توان دفاع کرد و آن آزادي دادن به افکار مخالف و آنگاه پاسخگويي به آنهاست. يا در جاي ديگر مي‌گويند بعضي از اين جوانان پاسدار مي‌گويند حيف گلوله براي سران رژيم شاه، در حالي که ما حق آسيب رساندن به يک مجرم را هم نداريم. مجازات يک مجرم همان چيزي است که دادگاه صالح براي او تعيين مي‌کند نه بيشتر. در آستانه پيروزي انقلاب هم استاد مطهري گفته‌اند در حکومت جمهوري اسلامي از کاناليزه کردن افکار و انديشه‌ها خبري نخواهد بود و حتي احزاب غيراسلامي هم مي‌توانند فعاليت کنند مشروط به اينکه با تابلوي خودشان فعاليت کنند نه با تابلوي اسلام و فريب و نيرنگ و نفاق در آنها نباشد.
همچنين ايشان به سيره ائمه اطهار(ع) در برخورد با مخالفان و معاندان و کافران و خصوصا نوع برخورد اميرالمؤمنين علي عليه‌السلام با خوارج اشاره مي‌کنند که تا زماني که دست به سلاح نبرده بودند، از حقوق اجتماعي برخوردار بودند و حقوقشان از بيت‌المال قطع نشد و آزادي بيان در حد اعلي داشتند، به طوري که رو در روي امام علي عليه‌السلام انتقاد مي‌کردند.
شما اين رفتار را با رفتار امروز ما با منتقدان و مخالفان مقايسه کنيد که گاهي يک منتقد را به روز سياه مي‌نشانيم و از زندگي ساقط مي‌کنيم، اگر در دانشگاه است، از دانشگاه اخراجش مي‌کنيم و حتي براي فرزندانش تضييقاتي ايجاد مي‌کنيم و اگر کار ديگري دارد باز آن قدر فشار مي‌آوريم تا از نظر اقتصادي در مضيقه قرار گيرد. اين رفتارها بايد اصلاح شود و يکي از عوامل مؤثر در اين اصلاح اين است که نگاه ما به مسئله حفظ نظام بايد تغيير کند و فکر نکنيم که براي حفظ نظام هر کاري مي‌توانيم بکنيم. بايد بدانيم که براي يک کار مقدس از وسيله نامقدس نمي‌توان استفاده کرد.

 

آنا: به نظر شما کساني در جامعه هستند که خلأ وجودي شهيد مطهري را پر کنند؟

 

مطهري: به نظر من کساني داريم که از يک يا چند جنبه شباهتي به ايشان دارند. خود رهبر انقلاب از نظر نوع نگاه به دنياي اسلام و مسئله وحدت اسلامي و مسائل فرهنگي مثل سبک زندگي اسلامي و مسائل مربوط به فرهنگ عمومي به نظر من شباهتي به ايشان دارند. يا آقاي هاشمي از نظر تيزبيني در مسائل سياسي و باز نوع نگاه به دنياي اسلام و مسئله وحدت اسلامي شباهتي دارند. همين طور آقاي مصباح يزدي از نظر سبک بيان فلسفي از جهت روان‌گويي و روان‌نويسي شباهتي دارند. اما آن جامعيت و دقت نظرهاي شهيد مطهري چه در مسائل علمي و چه در مسائل اجتماعي، مخصوص خود ايشان است و ايشان را از اين نظر فقط با امام مي‌توان قياس کرد. مخصوصا شجاعت و صراحتي که ايشان در مبارزه با نقاط ضعف جامعه داشت و با خرافات و رفتارهاي غلط جامعه مبارزه مي‌کرد، ويژه خود ايشان است و امروز کسي را شبيه ايشان نداريم و اکثر علما از کنار اين مسائل مي‌گذرند. خود شهيد مطهري مي‌گويد مصلح واقعي کسي است که با نقاط ضعف جامعه خودش مبارزه کند اگرچه موجب کاهش محبوبيت او شود. يا مي‌گويند يک مصلح اجتماعي در مقابل توهين‌هايي که به شخص او مي‌شود کرخ و بي‌حس است و در مقابل پايمال شدن حقوق مردم حساس است. همين‌طور آن ميزان حساسيت و اهميتي که ايشان براي آزادي تفکر و آزادي بيان قائل بود، امروز در ميان علماي ما يافت نمي‌شود. البته در طبقه روحانيون جوان، افرادي ظهور کرده‌اند که انديشه شهيد مطهري را دنبال مي‌کنند مثل آقاي سروش محلاتي، که اميدوارم تعداد اين افراد افزايش يابد.

 

آنا: آرمان‌هاي انقلاب اسلامي در حوزه فرهنگي و سياسي کدام بود و اکنون بعد از 36 سال، کدام بيشتر محقق شده است؟

 

مطهري: در حوزه فرهنگي مهمترين آرمان انقلاب اسلامي، استقلال فرهنگي به معني عدم خودباختگي و خودکم‌بيني فرهنگي در مقابل فرهنگ‌ها و مکتب‌هاي بيگانه است و به عبارت کامل‌تر استقلال مکتبي است که خود را بي‌نياز از مکاتب غير اسلام بدانيم، ضمن تعامل و داد و ستدي که با ساير فرهنگ‌ها و مکتب‌ها داريم. به اين معني که نقاط مثبت آنها را بگيريم و نقاط منفي را دفع ‌کنيم؛ مثل تغذيه يک موجود زنده که مواد مفيد را جذب و مواد مضر را دفع مي‌کند. خلاصه اينکه به مکتب و فرهنگ و سبک زندگي خودمان اعتماد داشته باشيم و در واقع شخصيت اسلامي و ملي ما زنده باشد تا ملت‌هاي ديگر نتوانند ما را استعمار فرهنگي کنند که به دنبال خود استعمار اقتصادي و استعمار سياسي را دارد. اين آرمان به طور نسبي محقق شده است، اگرچه ايده‌آل نيست و رگه‌هايي از غربزدگي همچنان در جامعه ما وجود دارد.
آرمان انقلاب در حوزه سياسي هم در درجه اول، استقلال سياسي است، به اين معني که خودمان براي اداره کشورمان تصميم بگيريم نه سفير آمريکا، انگليس يا روسيه. در اين زمينه بايد بگوييم کاملا موفق بوده‌ايم. اما در آرمان‌هاي ديگر سياسي خود مانند ايجاد احزاب قوي و آزادي بيان و در خدمت بودن سياست براي دين و نه برعکس، و حفظ استقلال روحانيت از حکومت، توفيق چنداني نداشته‌ايم.

 

آنا: چالش اصلي نظام را در 36 سالگي چه مي‌دانيد؟

 

مطهري: چالش اصلي امروز، نوع برخورد با منتقدان است که دچار سخت‌گيري بي‌جا و غيرضروري شده است و واهمه بي‌جايي از اظهارنظر مخالف در بخشي از مسئولان امنيتي و اطلاعاتي کشور وجود دارد که همين باعث برخورد غلط در برخي حوادث و وارد آمدن آسيب به نظام شده است. ريشه اين موضوع هم برداشت غلط از اصل مؤثر و مترقي ولايت‌فقيه و نيز مسئله حفظ نظام است. بايد تلاش کرد تا اين آسيب برطرف شود.

 

آنا: يکي از ويژگي‌هاي مهم جمهوري اسلامي، تلفيق دين و سياست بود؛‌ با اين هدف که سياست ديني شود. در حال حاضر شرايط فرهنگي جوانان نسل سه و چهار انقلاب، از منظر گرايش آنها به ارزش‌هاي ديني را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟

 

مطهري: شرايط فرهنگي جوانان در مجموع خوب است. ظاهر برخي از آنها ملاک نيست. جوانان ما در مجموع ديندار هستند و در شرايط خطر به دفاع از انقلاب اسلامي خواهند پرداخت. منتها بايد دين را آنگونه که هست به آنها ارائه کرد نه صرفا پوسته‌اي از دين را. راه حل مشکلات روحي، رواني و جنسي جوانان در اسلام هست ولي کمتر عالمي اين مسائل را براي آنها بيان مي‌کند. جواناني که انقلاب کردند اين طور نبود که همه نماز شب‌خوان بودند،‌ بسياري از آنها همين جوان‌هاي معمولي بودند که به خاطر فطرت پاک عدالت‌جويي و حق‌طلبي‌شان وارد ميدان و برخي از آنها شهيد شدند. اگر دوباره همان شرايط يا شرايط جنگ پديد آيد همان فداکاري‌ها و رشادت‌ها ظهور خواهد کرد. 

 

ارسال به :