سه‌شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۶ -
- 22 Aug 2017
29 ذو القعدة 1438 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
ریزگردهای موذی ؛ کاری از دست دولت ساخته است؟
ریزگردهای موذی ؛ کاری از دست دولت ساخته است؟
جرس: شهر غبار گرفته اهواز در کنار کارونی که این روزها ‌آبی گل‌الودتر از همیشه دارد و ساکنانی که برای تنفس مجبور به استفاده از ماسک اکسیژن شده است. شهری در معرض هجوم ریزگردها و طوفان خاک. 

تمام پیکره شهر را خاک گرفته است و شعاع طوفان به قدری وسیع شده که استان‌های همجوار را هم بی نصیب نگذاشته است. در پایتخت صحبت از همدلی با اهوازی‌ها است. دولت می‌گوید که کمیته ویژه تشکیل داده و ماسک و شیر رایگان بین مردم توزیع می‌‌کند اما آیا نگرانی‌ها با وعده‌های دولت رفع می‌شود؟


سه منشاء برای ریزگردها

هنوز حتی در منشاء ریزگردها هم اتفاق نظر وجود ندارد. برخی می‌گویند که منشاء را باید در تالاب‌ها و بیابان‌های خشک جنوب ایران جستجو کرد. تالاب هورالعظیم یکی از مناطقی است که به عنوان منشاء ریزگردها در نظر گرفته می‌شود. معصومه ابتکار رییس سازمان محیط زیست هم به تاثیر این مناطق بر وقوع ریزگرد اعتقاد دارد و گفته که احیا تالاب‌ها می‌تواند باعث جلوگیری از وقوع طوفان خاک شود. موضوع اما در چشم برخی از زمین‌شناسان و محققان محیط زیست٬ ابعادی به مراتب وسیع‌تر دارد. آنها خبر از یک تغییر اقلیمی پایدار می‌دهند که چاره خاصی هم برای آن وجود ندارد و در نهایت مردم منطقه باید با آن سازگار شوند. ناصر کرمی روزنامه‌نگار محیط زیست از جمله قائلان به این فرضیه است. او معتقد است که ریزگردها منشاء سه گانه دارد. « بخشی از مناطق خیلی دوردست می آید. مثل صحرای آفریقا و بیابان های محدوده شاخ آفریقا و صحرای عربستان..بخشی از کشورهای همسایه می آیند، به ویژه عراق و سوریه .. بخشی منشا داخلی دارد. یعنی بیابان های جنوب ایران و تالاب ها و دشت های خشکیده این حوزه» او به تحقیقی اشاره می‌کند که بر اساس آن سهم بخش داخلی در وقوع پدیده ریزگرد حدود ۵ درصد است و بنابراین با فرض رسیدگی کامل داخلی باز نمی‌توان جلوی این پدیده را گرفت.

 

راه حل یک شبه وجود ندارد

ریزگردها طی سالهای گذشته هم چهره شهرهای جنوبی ایران به ویژه اهواز را خاک آلود کرده‌اند هر چند که امسال ابعاد به مراتب وسیع‌تری پیدا کرد. در دولت احمدی‌نژاد توافقی با عراق به دست آمد تا از طریق مالچ پاشی در بیابان‌های نواحی مرزی ایران٬ جلوی هجوم طوفان گرفته شود. توافقی که هیچ گاه عملیاتی نشد و حالا وضع از هر جهت بدتر شده است. بخشی از بیابان‌های این کشور حالا در تصرف گروه دولت اسلامی است و بنابراین اجرایی کردن آن عملیات در حال حاضر میسر نیست. ایران برای آن بخش از ریزگردها که مسیر طولانی صحرای آفریقا را طی می‌کند نیز کار چندانی از دست‌اش ساخته نیست بنابراین در حال حاضر تنها می‌تواند در حوزه نفوذ خود دست به کارهایی برای کاهش بحران بزند. رییس سازمان محیط زیست گفته که دولت یازدهم به فکر ریزگردها بوده اما « هیچ‌کدام از برنامه‌های مورد نظر؛ یک شبه، یک ماهه و یکساله به ثمر نمی‌رسد، بلکه این برنامه‌ها بلند مدت و میان مدت هستند. در کوتاه مدت تنها کاری که می‌شود، انجام داد؛ واکنش سریع است.» منتقدان سازمان محیط زیست این وعده‌ها را باور ندارند. ‌گرچه انتخاب حضور معصومه ابتکار در راس این سازمان خوشبینی‌هایی را پیرامون توجه دولت روحانی به محیط زیست ایجاد کرد اما بعد از گذشت نزدیک به دو سال حالا دیگر خبر چندانی از آن خوشبینی‌ها نیست. برخی اقدام‌ها نظیر تلاش برای واگذاری منطقه‌ آشوراده٬ مجوز ایجاد جاده در پارک ملی گلستان ٬ انتقال آب حوضه به حوضه٬ تدوام قطع درختان جنگل‌های شمال و ادامه روند شکار گونه‌های در حال انقراض همگی اجزای روندی است که روی هم معنایی جز در معرض نابودی قرار گرفتن محیط زیست ندارد. برخی فعالان محیط زیست هشدار جدی می‌دهند که ادامه این روند اقلیم ایران را شبیه سودان و سومالی خواهد کرد.

 

 

 

جلب توجه به لطف شبکه‌های اجتماعی

شاید به لطف گسترش شبکه‌های اجتماعی این بار صدای شهروندانی که حیات و سلامتی‌شان در معرض خطر جدی قرار گرفته بیشتر از گذشته شنیده شود. شهروندان اهوازی در روزهای اخیر خاک نوشته‌های خود را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند که مضمون اکثر آنها درخواست توجه از دولت بود. حسن روحانی رییس‌جمهوری ایران هم ترجیح داد که این موج اجتماعی را از طریق شبکه‌های اجتماعی پاسخ دهد. در صفحه اینستاگرام منصوب به او زیر تصویری از پیرمردی خسته در کناره رود گل آلود کارون به اقدام‌های دولت برای رفع مشکل اشاره شده و آمده بود که : « کرگروه رفع آلودگی هوا در دولت، به ریاست رییس سازمان محیط زیست و حضور تعدادی از وزرا، لحظه به لحظه پیگیر کاهش آلودگی هوا و ارائه گزارش اقدام‌ها در این زمینه هستند. از استاندار خوزستان خواسته‌ام ضمن مشارکت همه دستگاه‌ها و صاحبنظران، با کارگروه دولت در تماس و همکاری باشند و پیشنهادهای عملی ارائه کنند. از وزیر بهداشت هم خواسته‌ام که به بیماران عزیز و آسیب‌دیدگان رسیدگی ویژه کنند. سازمان مدیریت و برنامه ریزی هم موظف شده اعتبارات ویژه را تخصیص دهد. برای پاکیزگی هوا، عزمی تازه لازم است. با هم همت کنیم تا فضای تنفس بگسترانیم.» حالا نه فقط اهوازی‌ها بلکه بسیاری از ساکنان دیگر شهرهای ایران هم منتظرند تا ببیند که دولت تا چه حد به وعده‌هایش برای حفاظت از سلامت اهوازی ها پایبند است و چه برنامه‌های عملی و واقعی برای کاهش آسیب‌های ناشی از طوفان ریزگردی دارد. 

ارسال به :