چهارشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۵ -
- 18 Jan 2017
19 ربيع الثاني 1438 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
خرید شب عید؛ سنجشی برای قدرت مالی مردم
خرید شب عید؛ سنجشی برای قدرت مالی مردم
جرس: خرید میوه، آجیل و پوشاک نو بخشی جدا نشدنی از سنت‌های نوروزی و پیام آور شادی و خوش‌یمنی در خانه‌ محسوب‌ می‌شود اما هم‌زمان اسباب نگرانی بسیاری از ایرانی‌ها در هفته‌های منتهی به عید هم هست. 

هر سال، شب عید در ایران شاهد جنب و جوش مردم برای خانه تکانی، خرید لباس نو، ماهی، میوه، شیرینی و آجیل شب عید بوده‌ایم اما این اشتیاق هر سال با افزایش نرخ تورم و کوچک شدن سفره خانواده‌ها با نگاه‌های حسرت بار پدران و مادرانی همراه بوده است که با دستان خالی به خانه بازگشته‌اند.


محمدرضا، روزنامه نگار ساکن تهران با بیان اینکه شکاف طبقاتی افزایش پیدا کرده است به جرس می‌گوید:«مردم هفته آخر سال تصمیم می‌گیرند از حراجی‌ها خرید کنند. البته بازار که الان راکد هست و هیچ نشانه خاصی از نزدیک بودن شب عید تا الان دیده نمی‌شود تا دقیقه نود.»


به گفته وی، درحال حاضر توان مالی طبقه متوسط کم رنگ شده ولی طبقه مرفه غنی‌تر و طبقه فرودست بیشتر تهیدست شده است. در این شرایط، قشر مرفه به جای خرید آجیل به فکر تور خارج و گردش است یا در ‌‌نهایت خرید ماشین و لوازم لوکس.
این روزنامه نگار توضیح می‌دهد که قشر متوسط به بازارهای عرضه مستقیم کالا چشم دوخته و قشر تهدیدست به فکر قرض یا استفاده از پس انداز است تا بتواند خود را در حد قشر متوسط به نمایش بگذارد که این امر در شهرستان‌ها مشهود‌تر است.
گرانی بیداد می‌کند.


در اسفندماه، حراج‌های پایان سال بیشتر فروشگاه‌های بزرگ برقرار می‌شود و جنس‌‌ها تا ۷۰درصد زیر قیمت برای فروش گذاشته می‌شوند. این روز‌ها قیمت پوشاک بسیاری از مغازه‌ها آنقدر گران شده است که رهگذران کم درآمد فقط لباس‌ها و قیمت‌ها را با حسرت از ویترین نگاه می‌کنند.


راحله و افشین یک زوج ایرانی‌ هستند که یک پسر ۹ ساله و یک دختر دو ساله دارند. افشین کار می‌کند و راضیه خانه دار است. آن‌ها چند سالی ست که در منطقه تهران پارس یک آپارتمان کوچک خریده‌اند.


راحله می‌گوید: «الان که شب عید شده مرغ هر روز دارد گران‌تر می‌شود، خب هر کسی توان مالی‌اش فرق می‌کند. بعضی‌ها مثل ریگ پول خرج می‌کنند. خدا رو شکر اطرافیان ما تقریباً همه دستشان به دهانشان می‌رسد اما هستند کسانی که واقعاً از پس دخل و خرج زندگیشان بر نمی‌آیند. چون گرانی بیداد می‌کند.»


وی می‌افزاید: «یک دست لباس عید آبرومندانه برای من که از جاهای مناسب بخرم حداقل. ۳۰۰ هزار تومان است. قیمت یک مانتو در حراج ۵۰ درصد با قیمت بدون حراج‌‌ همان مانتو در فصل قبلی تفاوت چندانی ندارد. لباس بچگانه که خیلی گران‌تر است.»
راحله در ادامه از افزایش اقلام خوراکی در شب عید می‌گوید: «مرغ قبلاً ۵ هزار و ۶۰۰ تومان بود ولی الان شده ۸ هزار تومان. حالا هم می‌گویند مرغ یخی داریم پخش می‌کنیم اما شوهر خواهرم که مرغ فروشی دارد گفته که این مرغ‌های یخی برای یک سال پیش و مانده هستند.»


آن‌ها هنوز سراغ خرید آجیل نرفته‌اند ولی حتم دارند که قیمتش بالا رفته. راضیه می‌گوید:«شاید در نمایشگاه‌ها آجیل ارزان‌تر بفروشند اما آجیل تازه نیست.»


راحله می‌گوید: «من که دخترم کم سن است ولی خانواده‌هایی که دختران بزرگ‌تر دارند باید پول خرید ِ شال، روسری، مانتو، پیراهن، شلوار، کفش و لباس زیر دخترانشان را تامین کنند. البته هزینه آرایشگاه خانم‌های خانه را نباید از قلم بیندازید.»


وی می‌افزاید: «اگر بخواهید روی مد باشید که قیمت لباس‌ها سر به فلک گذاشته ولی اگر بخواهید در نمایشگاه‌ها بگردید می‌شود چیزی خرید.»


مردم پاساژگردی می‌کنند


آشفتگی بازار مواد غذایی پیش از عید نوروز به اوج خود می‌رسد. فروشندگان، شب عید هر سال، توجهی به مصوبات دولت برای پیشگیری از افزایش قیمت‌ها ندارند.


به گفته راحله، قیمت میوه بسیار بالاست. قیمت یک کیلو پرتقال معمولی بین ۵ هزار تا ده هزارتومن است. با این حساب، قیمت یک عدد پرتقال بین ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ تومان٬ نارنگی درجه یک که اصلاً در بازار نیست.


مرجان، کارمند یکی از شرکت‌های دولتی در تهران و متاهل است. او ساکن شهر کرج است و هر روز با مترو از کرج به تهران رفت و آمد می‌کند. درآمد وی حدود یک میلیون تومان در ماه است.


او که خرید عید را مهم‌ترین اتفاق سال نمی‌داند به جرس می‌گوید: «با اینکه گرانی ست اما مردم همچنان در مراکز خرید هستند. البته بیشتر برای اینکه تفریح نیست، پاساژ گردی می‌کنند. خرید هم کم و بیش می‌کنند اما نه مثل سال‌های قبل، همه دنبال حراجی و ارزانی هستند دیگر مرغوب بودن جنس برای مشتری‌ها مهم نیست.»


به گفته مرجان، من امسال فقط می‌خواهم یک مانتو بخرم اما با عیدی ۶۰۰ هزار تومانی چه می‌شود کرد.
محبوبه ۳۰ ساله و پرستار ساکن خیابان ستارخان تهران است. او که یک سال پیش از همسرش جدا شد و با دختر یک ساله‌اش زندگی می‌کند به جرس می‌گوید: «من قبلاً برای خرید فقط به پاساژهای تیراژه و میلاد نور می‌رفتم. امسال که رفتم دیدم قیمت‌ها بالا و جنس‌ها بنجل هستند.»


هرچند وعده دولت یازدهم مبنی بر کاهش نرخ تورم تحقق پیدا کرد و نرخ تورم سالانه به ۱۵ و ۸ دهم درصد رسید اما این مساله برتوان مالی اقشاری که به دلیل فقر و پایین بودن توانایی مالی به خرید لباس‌های دست دوم و تاناکارو روی می‌آورند اضافه نکرده است.


زوبین، ۳۳ ساله ساکن تهران صاحب یک بوتیک لباس در خیابان شریعتی تهران است. وی در گفتگو با جرس معتقد است پرداختن به موضوع خرید شب عید رفتن به یک مسیر انحرافی ست. تا وقتی شما بخش اعظمی از جامعه‌ات زیر خط فقر زندگی می‌کند پیگیری موضوع قدرت خرید مردم در شب عید خیلی اتفاق مهمی نیست.


پولی نیست مردم خرید کنند
آسو احمدیان، ۳۲ ساله ساکن کشور اتریش است وی که یک سال پیش از ایران خارج شده است با اشاره به کمبود نقدینگی در بازار ایران به جرس می‌گوید: «زمانی که من در ایران بودم تورم به این شدتی که الان هست نبود. الان بیکاری زیاد شده و پولی نیست کسی چیزی بخرد.»


وی با اشاره به اینکه برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های ایرانی ورشکست شده‌اند می‌افزاید: «پول و نقدینگی در بازار نیست. در بازار سرمایه باید یک چیزی زیر قیمت بدهید یا با چند چیز معاوضه کنید تا بتوانید نقدینگی داشته باشید.»
به گفته احمدیان، در حالی که قیمت یک تی شرت ساده مردانه بین ۵۰تا ۶۰ هزار تومان است یک کارگر چطور می‌تواند سمت خرید این اقلام برود؟


ایمان که ساکن منطقه شهرک غرب تهران است و تازه پس از پایان تحصیلاتش از امریکا به ایران بازگشته به جرس می‌گوید: «چند شب پیش با دوست دخترم بیرون بودیم یک دفعه او هوس آجیل کرد شاید اندازه دو مشت برنداشت اما‌‌ همان دو مشت شد ۲۰ هزار تومان.»


به گفته وی، وقتی قیمت یک پیتزا با دو تکه مرغ سوخاری ۳۵ هزارتومان می‌شود انتظار دارید بقیه اقلام گران نباشند؟ ولی مساله‌ای که بسیار محسوس هست این است که بازار بسیار راکد است و مردم پول ندارند خرج کنند که البته این مساله برمی گردد به سیاست انقباضی دولت که برای کنترل تورم قصد دارد حجم پول در گردش را کم کند.


اما هیاهوی مردم برای خرید شب عید در شهرستان‌ها امسال همانند سال گذشته نبوده است. محمد که عکاس ساکن اصفهان است به جرس می‌گوید:«به قول آقایان اهل اقتصاد، بمب کنار جاده‌ای احمدی‌نژاد، هر چه جلو‌تر می‌رویم، بیشتر قربانی می‌گیرد.»


وی می‌افزاید: «بوی عید؟! اصلاً خبری نیست. خودم باورم نمی‌شود. مغازه دار‌ها مانند آدم‌های علاف، دم در مغازه‌ها نشسته‌اند و با حسرت به عبور و مرور مردم نگاه می‌کنند. آدم احساس می‌کند که مغازه داران امروز همانند گدایان، چشمشان به قدم کسی است که به سویشان برداشته می‌شود.»


مهران، دانشجوی ۳۰ ساله دانشگاه آزاد در شهر کرمان است. او می‌گوید: «متاسفانه کرمان، مناطق حاشیه نشین زیادی دارد. مشکلات این حاشیه نشین‌ها نه تنها در شب عید بلکه در کل سال وجود دارد. امسال به نسبت قبل مغازه‌ها خلوت ترند.»
وی می‌افزاید: «فراهم کردن میوه برای خود من بیست هزار تومن آب می‌خورد که الان دو ماهه قید خرید میوه را زده‌ام.»
مهران با بیان اینکه حجم خرید مردم در کرمان کم شده می‌افزاید: «بعضی کالا‌ها هم کلا از سبد خرید خارج شده‌اند. وقتی این سفره‌ها کوچک‌تر شده‌اند بهانه زیادی برای خوش بودن باقی نمی‌ماند.»


این دانشجو تاکید می‌کند: «شاید باورتان نشود پریروز رفتم خرید پنیر ساده، چند دانه گردو، یه ذره عدس، پودر لباس شویی و یک بسته چای روی هم شد سی هزار تومان، مغزم سوت کشید. به این‌ها اضافه کنید هزینه وحشتناک رفت و آمد را که هر مسیر تاکسی دست کم هفتصد تومان آب می‌خورد. من روزی دست کم چهارمسیر جابه جایی دارم.»


به پایان سال ۱۳۹۳ خورشیدی نزدیک می‌شویم. یک سال دیگر گذشت و مردم با مشکلات اقتصادی بسیاری دست و پنجه نرم کردند آن‌ها امیدوارند تا با آغاز سال جدید اوضاع تغییر کند و زندگی بهتری نسبت به سال گذشته داشته باشند.
 

ارسال به :