دوشنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۸ -
- 19 Aug 2019
17 ذو الحجة 1440 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۴:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
جنبش سبز، «ندا»ها و «آتنا»ها
ندا و آتنا نمادهایی از وجهی از جنبش سبزند؛ بخشی از جامعه ی جوان و تغییرخواه ایران و جنبش زنان که قابل حذف و سانسور نیستند

 


جنبش سبز که برآمد، به تعبیری مشهور «از گوگوش تا سروش» را در بر گرفت. اعتراض به تقلب فاحش و دستبرد معنادار در انتخابات ۱۳۸۸، و درخواست انتخابات آزاد و سالم، لایه‌های اجتماعی گوناگون را شامل شد. معترضان تنها کسانی نبودند که در انتخابات شرکت کرده بودند؛ پرشمار بودند شهروندانی که رأی ندادند اما در کنار آنانی ایستادند که می‌پرسیدند: «رأی من کو؟»

 


"ندا آقاسلطان" یکی از این گروه اخیر بود. آنکه جان باختن‌اش در ۳۰ خرداد و در برابر موبایل‌ها، خود به بمبی خبری در متن اعتراض‌های پس از انتخابات تبدیل شد. او نمونه‌ای مهم از طیفی از کنشگران طبقه متوسط فرهنگی در ایران بود؛ کسانی که به تفکیک نهاد دین از نهاد دولت باور دارند، سبک زندگی مستقل از روایت و نگاه دستوری و ایدئولوژیک حاکم را می‌جویند، و در پی تحقق انتخابات آزاد، سالم و عادلانه‌اند.


میرحسین موسوی و مهدی کروبی که از جایگاه دو نامزد معترض به نتایج انتخابات، به موقعیت رهبران نمادین جنبش سبز ارتقاء منزلت یافته بودند، به‌گونه‌ای خردمندانه و مدبرانه، و نیز از زاویه‌ای ملی و دموکراتیک، تکثر و تنوع و رنگارنگی و گونه‌گونی همراهان جنبش را فهم کردند و تأیید و بازتولید. چنان‌که بعدتر و در آیینی برای بزرگداشت قربانیان جنبش سبز، با وجود موانع و تهدیدها و محدودیت‌ها، در بهشت زهرا و در مزار ندا آقاسلطان حضور یافتند.


زهرا رهنورد نیز در دیدار با خانواده‌ی ندا، ضمن همدردی و دلجویی و تقدیر، ندا را «دختری فکور، آزادی‌خواه و مردم‌دوست« توصیف کرد که «وقتی با وضع غیرعادی جریان انتخابات روبرو شد پا به صحنه گذاشت و از حق مردم و در دفاع از رأی‌شان، پشتیبانی کرد.»


جنبش اعتراضی با وجود حبس خانگی کروبی و موسوی و رهنورد، و نیز خشونت و سرکوب و تهدید پیوسته‌، زیر پوست جامعه‌ی تحول‌خواه و تغییرجوی ایران جاری ‌ماند و به شکل‌های گوناگون و در مقاطع مختلف، خود را بروز داد. "آتنا فرقدانی" یکی از کنشگرانی است که این وضع را ـ به روایت خود و به قدر بضاعت‌اش ـ تداوم می‌بخشد و مستند می‌کند.


این کنشگر سبز که در اعتراض به نقض حقوق اولیه‌ی وی به‌عنوان «زندانی سیاسی»، از ۱۸ روز پیش در اعتصاب غذا بسر می‌برد، به نوعی همان بخش "ندا"یی جنبش سبز را بازخوانی و فریاد می‌کند. دختر هنرمندی که متعلق به طبقه متوسط فرهنگی است، دغدغه‌های اجتماعی دارد، در جامعه مدنی کنشگری متعهدانه می‌کند، و سبک زندگی متمایزی با مطلوب اقتدارگرایان دارد. او البته از ادامه‌ی تحصیل به‌خاطر دیدگاه‌های سیاسی‌اش محروم مانده و منع شده است. آتنا به‌دلیل تحرک اجتماعی و فعالیت همدلانه‌اش در متن جنبش سبز و کنار خانواده زندانیان سیاسی، هدف خشونت و بازداشت غیرقانونی قرار گرفت.


او تعارف و ترس و پرده‌پوشی را در ابراز دیدگاه‌هایش کنار گذاشت. آتنا در سویی از جنبش سبز ایستاده که رهبر جمهوری اسلامی را به صراحت مورد انتقاد و مواخذه قرار می‌دهند. چنان‌که دفاعیه‌ی نمادین‌اش را خطاب به آیت‌الله خامنه‌ای نوشت. وی در این متن تاکید کرد که «دفاعیات من نه شجاعت است و نه حماقت؛ تنها بغض صداقتی‌ است که در آخرین نگاه ندا به خون نشست، تنها بغض صداقتی‌ است که در زیر چرخ‌های خودرویی دولتی در عاشورای ۸۸، با ترسی وهم‌گونه به‌گونه‌ای دیگر به خون گریست.»


آتنا که هم‌سن ندا آقاسلطان است پیش از بازداشت غیرقانونی اخیر و انتقال ظالمانه‌ی وی به زندان قرچک ورامین، نوشت: «حتی اگر بارها و بارها مرا در انفرادی‌ها محبوس کنید، فریادم کوتاه‌تر که نخواهد شد هیچ، همچون خروسی در تابلوهای نقاشی‌ام سحر را به زنان سرزمینم ندا خواهم داد و ظلمی که در طی ۳۶ سال در جمهوری اسلامی ایران بر آنان رفته است، هرگز مرا از پای نخواهد نشاند... حتی اگر سحر نزدیک نباشد یقین دارم که هیچ شبی بدون سحر نرسیده است و چه در آن روزگار باشم و چه دیگر نباشم با صدای خروسی به‌نام سحر در نهایت شب به‌سر می‌رسد.»


با وجود سرکوب خشن و پیوسته‌ی دستگاه‌های امنیتی ـ اطلاعاتی جمهوری اسلامی، رگه‌های پررنگ و برجسته‌ی مقاومت در جامعه مدنی و در حوزه‌ی گفتمانی جنبش سبز، محسوس است. آتنا فرقدانی تنها یک شاهد این ادعاست؛ دختر هنرمندی که از پیگیری حقوق کودکان و حقوق زنان، پا فراتر نهاده و دغدغه‌دار حقوق تمام ایرانیان ـ صرف‌نظر از آیین و باور و مذهب آنان ـ شده است.


آنچه آتنا این روزها می‌گوید، به تعبیری همان است که ندا باور داشت و افزون بر پنج سال پیش پیگیرش شد و با سیمایی خونین و چشمانی باز در برابر وجدان جهانیان، برایش جان باخت. اینک آتنا نیز جامعه‌ی خاموش را خطاب قرار می‌دهد و می‌نویسد: «فردای روزگار، پاسخگوی اعمالمان هیچ‌کسی نخواهد بود جز وجدان بیدار خویش...»


ندا و آتنا نمادهایی از وجهی از جنبش سبزند؛ "ندا"ها و "آتنا"ها بخش مهمی از جامعه‌ی جوان و تغییرخواه ایران و جنبش زنان محسوب می‌شوند که نه قابل حذف و سانسورند، و نه سرکوب‌ ایشان نسبتی با حقوق بشر و دموکراسی و منافع ملی برقرار می‌کند.

 


نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.

 

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.