جمعه ۰۸ اردیبهشت ۱۳۹۶ -
- 28 Apr 2017
01 شعبان 1438 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
نگاهی به آخرین سخنرانی آیت الله طالقانی در ۱۴ اسفند
یکی از موضوعاتی  که مرحوم طالقانی به آن اشاره میکند خصلت "زود خواستن" و"زیاد خواستن" است 


سخنرانی مرحوم طالقانی در آرامگاه دکتر مصدق که به فاصله اندکی بعد از پیروزی انقلاب و استقرار دولت موقت بیان شده شاید جزو آخرین سخنرانیهای ایشان می باشد.یکی از ویژه گیهای این مراسم حضور پرشماراکثر جریانات سیاسی و اقشار مختلف مردم بود.حضوری که قلعه احمد آباد هرگز به خود ندیده بود و بعد از آن هم هیچگاه تکرار نشد.


لحن سخنان طالقانی درآن سخنرانی برخلاف بسیاری از انقلابیون آن دوران، چندان تند و آتشین نیست. هر چند خود او اصل انقلاب را قبول داشت .لحن او بیشتر تذکر گونه و انتقادیست .انتقاد از خطاها و اشتباهات دوران نهضت ملی شدن، البته کمی خسته گی و صراحت لهجه و نوعی نگرانی نسبت به آینده انقلاب را هم میتوان در محتوای سخنرانی مشاهده کرد.


محور اصلی سخنان او هشدار نسبت به ایجاد انحراف در روند انقلاب بود :"من اعلام خطری پیش بینی میکنم همه ما در شرایط ۲۸ مرداد و حتی بدتر از آن هستیم دندانهای آنها(عوامل استعمار و استبداد) تیزتر و عقده هاشان بیشتر شده است سراپا علیه ما خشمند با همه دسیسه‌ها و وسائل نظامی و غیر نظامی در کمین ما نشسته اند"


مرحوم طالقانی ضمن اشاره به تجربه نهضت ملی به رهبری دکتر مصدق، یکی از عوامل اصلی آن پیروزی را همدلی و همراستا بودن گروههای ملی و دینی در شروع حرکت میداند و عوامل شکست آنرا هم ناشی از گروه گرایی،سهم خواهیهای افراد و جریانات و غلبه نفسانیات و مهمتر از همه نفوذ دستگاههای جاسوسی کشورهای خارجی در صفوف مبارزان میداند. او معتقد است که نهضت ملی پیش از آنکه با وقوع کودتای ۲۸ مرداد از بین برود از درون دچار فروپاشی و گروه گرایی و سهم خواهی شده بود و نیروی خارجی تنها زمانی توانست کودتا را به پیش برد که زمینه‌های داخلی آن آماده شده بود. خود او در این باره چنین می گوید:"پیش از ضربه خارجی ضربه از درون خود خوردیم.همانطور که انواع میکروبها پیرامون انسان موجود است ولی همین که بدن علیل شد و زخم و جراحتی پیش آمد از همانجا بیماری نفوذ پیدا میکند.در روحیات و افکار انسان هم به همین شکل است."

 

همچنین در جای دیگری از سخنرانی میگوید:" عوامل استعمار و استبداد داخلی و جاسوسان اطراف این قدرتها شروع به تفحص کردند و نقطه ضعف‌ها را یافتند.به فدائیان اسلام گفتند شما بودید که این نهضت را پیش بردید فدائیان می گفتند ما حکومت تامه اسلامی میخواهیم به آنها گفتند دکتر مصدق بی‌دین است یا به دین توجهی ندارد و خواسته‌های شما را نمیخواهد انجام دهد انها به دکتر مصدق می گفتند فدائیان اسلام جوانانی پرشور و تروریست هستند باید از آنها بپرهیزید.دوباره آمدند سراغ مرحوم آیت الله کاشانی با از راه نفسانیات که این نهضت از آن توست دکتر مصدق چکاره است؟ تمام دنیا بدست توست و جاسوسانی را که ما از نزدیک میشناختیم دور آن پیرمرد را گرفتند و او را از مصدق جدا کردند."


با نگاهی به نحوه نفوذ دستگاههای امنیتی- اطلاعاتی کشورهای خارجی در ایران درمی یابیم که نحوه دخالت و نفوذ آنها در ایران بیشتر از آنکه به صورت مداخله آشکار در تصمیم گیریها و حضور فیزیکی باشد،همانند نقشی که بریتانیا در هند داشت ، بیشتر به صورت غیر مستقیم و نامرئی بوده است. این نوع روشهای مداخله دلائل متعدد جامعه شناسانه و تاریخی دارد که امکان طرح آن در این مجال فراهم نیست.حال با این فرض کمی ساده انگارانه خواهد بود اگر نفوذ سرویسهای امنیتی بعد از انقلاب را خاتمه یافته تلقی نمائیم. در این زمینه میتوان به نقش حزب توده که بیشتر حافظ منافع و سیاستهای شوروی در ایران بود اشاره نمود.یکی از تئوریها و یا سناریوهایی که حزب توده در ایران بعد از انقلاب به جد دنبال میکرد تئوری"خیزش لنینی" است. درتعریف لنینی از انقلاب، کمونیست‌ها انقلاب نمی‌کنند. جهش یا انقلاب وقتی صورت می‌گیرد که اوضاع و احوال درونی جامعه و نابسامانی و نارضایتی به حدی برسد که نیروهای حاکم دیگر نتوانند بر مردم حکمرانی کنند و مردم حاضر نباشند، یعنی نتوانند که دیگر حکم حاکم را بشنوند و اجرا کنند. در چنین شرایطی تغییر انقلابی رخ خواهد داد و حزب کمونیست باید آماده بوده باشد تا وارد صحنه شده و با یک خیزش رهبری انقلاب را در دست بگیرد.


موضوع بعدی که مرحوم طالقانی به آن اشاره میکند خصلت "زود خواستن" و"زیاد خواستن" است در این مورد هم ضمن اشاره به ملی شدن صنعت نفت در ایران می گوید:" نفت به روی استعمار بسته شد، اما همان کارگران و کارمندانی که در دوره تسلط انگلیسی‌ها سربه‌زیر بودند، تحریک شدند. پول نداشتیم اما حقوق‌شان داده می‌شد ولی هر روز بهانه‌ای داشتند که ما مسکن، تأمین بهداشت و چه و چه می‌خواهیم. آقا بگذارید قدری نفس بکشیم؟ در مقابل غول استعمار بگذارید ما حواسمان جمع باشد، این ملت از آن شماست. نفت مال شماست"


یکی ازمشکلات اصلی جوامع انقلابی، افزایش سریع سقف مطالبات مردم و انتظار عملکرد سریع ، قاطع و خلق الساعه از دولت مستقر بعد از انقلاب می باشد. یکی از مسائلی که دولت موقت هم با آن درگیر بود لفظ عدم قاطعیت از طرف مردم و اکثریت انقلابیون بود.تعبیر مهندس بازرگان از دولت خود به "فولکوس واگن" در جواب کسانی بود که معتقد بودند دولت به اندازه کافی قاطع و انقلابی عمل نمیکند. بر خلاف دیدگاه مرحوم مهندس بازرگان که معتقد به حرکت گام به گام بود، شماری از مارکسیستها و از جمله لنین بعد از انقلاب اکتبر در روسیه معتقد بودند که پس از انقلاب ، پیش از هر چیز باید توده‌های مردم را آرام کرد و به خواسته‌های آنها پاسخ مثبت داد و پس از محکم شدن پایه‌های حکومت میتوان در آنها تجدید نظر کرد.سیاست اقتصادی نپ (یک گام به پیش- دو گام به پس) همان سیاست تجدید نظر طلبی بود که لنین پس از اتمام دوره کمونیسم جنگی در روسیه پیاده نمود.


یکی دیگر از محورهای سخنرانی طالقانی اشاره به چپ روی هاست ایشان ضمن اشاره به دوران دکتر مصدق می گوید:" با عده‌ای جوانان ناپخته آلت دستشان و شعار پشت سر شعار، چه شعارهایی مصدق را متهم کردند که طرفدار آمریکا و امپریالیسم است. او را متهم کردند که اهل سازش است. آیا این اتهامات به مصدق، به این شخصیتی که در تاریخ امتحان خود را داده و ۵۰-۶۰ سال در مبارزه بوده است، می‌چسبید؟ فراخور مصدق و نهضت ملی بود؟


ردپای این نوع عملکردها و انگ زنی‌ها را هم میتوان بوضوح در زمان استقرار دولت موقت مشاهده نمود.هر چند که برخی از افراد و جریاناتی که سوابق روشن مبارزات ملی در کارنامه خود داشتند هم به ورطه این نوع ادبیات که عمدتا نشات گرفته از تفکرات حزب توده بود غلتیدند.الفاظی نظیر جاده صاف کن امپریالیست ،لیبرال،بورژوا و... در زمان استقرار دولت موقت سکه رایج روز بود و حزب توده بدان دامن میزد.


با نتیجه گیری از آخرین هشدارهای آیت الله طالقانی در سخنرانی احمد آباد میتوان دریافت که اکثر گفته‌های ایشان هیچگاه او بدرستی از طرف افراد و گروههای سیاسی مورد تامل واقع نشدو اگر اینچنین میشد بدون شک وضعیت مملکت و گروههای سیاسی الان به گونه دیگری بود.

 

نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.

 

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.