یکشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۶ -
- 22 Oct 2017
01 صفر 1439 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
ریاست محمد یزدی؛ دو قطبی در مجلس خبرگان
ریاست محمد یزدی؛ دو قطبی در مجلس خبرگان
جرس: اکبر هاشمی‌رفسنجانی در رقابت برای رسیدن به پست ریاست مجلس خبرگان رهبری٬ در انتخاباتی دو مرحله‌ای از محمد یزدی٬ دبیر جامعه مدرسین حوزه علمیه قم٬ شکست خورد. 

به این ترتیب محمد یزدی تا پایان دوره چهارم مجلس خبرگان و برگزاری انتخابات این مجلس - اسفندماه سال ۹۴ - جانشین محمدرضا مهدوی‌کنی٬ رییس متوفای این مجلس خواهد بود.

 

رقابت برای کسب ریاست مجلس خبرگان البته در ابتدا ۴ کاندیدا داشت. علاوه بر هاشمی‌رفسنجانی و یزدی٬ محمد مومن و محمود هاشمی‌شاهرودی - دو عضو شورای نگهبان - نیز وارد این رقابت شدند. هاشمی‌شاهرودی پیش از آغاز رای‌گیری اما از کاندیداتوری انصراف داد و در نهایت یزدی ۳۵ رای٬ هاشمی‌رفسنجانی ۲۵ و مومن ۱۳ رای کسب کردند. در دوم نیز یزدی با کسب ۴۷ رای - در مقابل ۲۴ رای هاشمی‌‌رفسنجانی و دو رای باطله - موفق شد رییس جدید مجلس خبرگان شود.

 

این برای دومین بار بود که هاشمی‌رفسنجانی و یزدی بر سر تصاحب این پست با یک‌دیگر رقابت می‌کردند. اسفندماه سال ۸۷ هر دوی این افراد کاندیدای کسب پست ریاست مجلس خبرگان بودند که آن زمان هاشمی‌رفسنجانی با کسب ۵۱ رای - مقابل ۲۶ رای یزدی - رییس مجلس خبرگان شده بود. سمتی که تا سال ۸۹ آن را حفظ کرد.

 

برای انتخاب دیگر اعضای هیت‌رییسه مجلس خبرگان نیز رای‌گیری برگزار شد که در نهایت محمود هاشمی شاهرودی با ۴۲ رای و محمدعلی موحدی کرمانی با ۲۹ رای به عنوان نواب رییس اول و دوم و قربان‌علی دری نجف‌آبادی با ۴۵ رای و احمد خاتمی با ۳۴ رای به عنوان منشی‌های هیات‌رییسه انتخاب شدند.

 

هفته گذشته وب‌سایت تابناک - نزدیک به محسن رضایی٬ دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظان - نوشته بود که «تعداد قابل توجهی از اعضای مجلس خبرگان» در نامه‌ای به هاشمی‌رفسنجانی خواستار حضور او در رقابت برای کسب پست ریاست مجلس خبرگان شده بودند. همان‌طور که هاشم هاشم‌زاده هریسی٬ از اعضای مجلس خبرگان٬ نیز با اشاره به این‌که هاشمی‌رفسنجانی «زمینه رای بالایی برای ریاست خواهد داشت»، گفته بود: «آن‌هایی که حمایت نمی‌کنند و ساکت نشسته‌اند در دل‌شان با آیت‌الله هاشمی هستند».


رییس جدید خبرگان کیست؟


یزدی از ابتدای انقلاب در پست‌های مختلفی حضور داشته٬ اما مهم‌ترین سمت او در جمهوری‌اسلامی ریاست ده ساله بر قوه‌قضاییه است. او چند ماه پس از انتخاب شدن آقای خامنه‌ای به سمت رهبر جمهوری‌اسلامی و بازنگری در قانون اساسی٬ برای ده سال - و تا سال ۷۸ - رییس این قوه بود و سپس جای خود را به محمود هاشمی‌شاهرودی داد. هاشمی‌شاهرودی در ابتدای به دست گرفتن سکان قوه‌قضاییه٬ درباره وضعیت قوه پس از ده سال ریاست یزدی بر آن٬ گفته بود: «امروز قوه قضاييه ويرانه‌ای بيش نيست».

 

وی در سال‌های گذشته - و به خصوص پس از اعتراض‌ها به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۸۸ - تبدیل به یکی از منتقدان هاشمی رفسنجانی شد. او پس از برگزاری تظاهرات روز ۹ دی گفته بود که نمی‌داند هاشمی‌رفسنجانی تا چه زمانی قرار است «با روش‌های دو پهلو و سه پهلو حرف زدن در برابر تصریحات رهبری» عمل کند و مشخص نیست «چند بار باید رهبری آغوش باز کند و بگوید آقای هاشمی بیا به طرف انقلاب»٬ اما هاشمی‌رفسنجانی «دوباره یک مطلبی را بیان می‌کند و به جای این‌که یک قدم به جلو بیاید در افکار عمومی یک قدم عقب‌تر می‌رود».

او همچنین به نوعی رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تهدید کرده بود: «ما دل‌مان نمی‌خواهد وضعیتی که برای آقای منتظری پیش آمد برای شما هم پیش بیاید، نظام با کسی تعارف و شوخی ندارد».

هاشمی‌رفسنجانی اما در پاسخ به یزدی گفته بود که تا پیش از این پاسخ او به «سخنان توام با عصبانيت و غرض‌آلود ايشان سلام بوده»٬ اما اضافه کرده بود که از برخی سخنان او «بوی توطئه» به مشام می‌رسید و به همین دلیل وی قصد داشت «درباره مسایل ايشان در زمان امام راحل و در جلسه انتخاب رهبری بعد از ارتحال امام و در قوه قضاييه به صورت کتبی مطالبی را گوشزد خواهم کرد».

این درگیری میان یزدی و هاشمی‌رفسنجانی و تهدید به افشاگری٬ در نهایت با وساطت احمد خاتمی٬ امام جمعه موقت تهران و از اعضای مجلس خبرگان به پایان رسیده بود.

نام محمد یزدی اما چند سال پیش از این نیز خبرساز شده بود. اردیبهشت ماه سال ۸۷ عباس پالیزدار٬ عضو هیات تحقیق و تفحص مجلس هفتم از قوه‌قضاییه٬ در چند سخن‌رانی برخی مقام‌های جمهوری‌اسلامی را به فساد مالی محکوم کرده بود. او محمد یزدی را متهم کرده بود که در چند مورد از پرونده‌های فساد مالی دست داشته است. پالیزدار بعدها توسط دادگاه به حبس محکوم شد. آن زمان برخی نزدیکان او گفته بودند که تمام شاکیان این پرونده٬ شکایت خود را پس گرفتند٬ اما تنها محمد یزدی حاضر به این کار نشد و «مکرر با اجرای احکام تماس می‌گیرد و اصرار دارد که آقای پالیزدار دستگیر شود که این در واقع یک کینه شخصی است».

 

یزدی پس از رسیدن به مقام ریاست مجلس خبرگان گفت که پیش از آغاز جلسه خبرگان با کسی درباره حضور خود در این انتخابات صبحتی نکرده و به عقیده او هاشمی‌شاهرودی نیز به نفع هاشمی‌رفسنجانی از رقابت کنار کشیده است.

انصراف هاشمی‌شاهرودی از رقابت برای کسب ریاست مجلس خبرگان٬ از جمله اتفاق‌های سوال‌برانگیز این انتخابات بود. این مساله از آن جهت مورد توجه قرار گفت که در روزهای گذشته نام وی به عنوان شانس نخست کسب ریاست مجلس خبرگان از سوی اصول‌گرایان مطرح می‌شد. از هاشمی‌رفسنجانی نیز نقل شده بود که در صورت حضور هاشمی‌شاهرودی یا واعظ طبسی به عنوان کاندیدا٬ او وارد عرصه انتخابات نخواهد شد.

با این حال هاشمی‌شاهرودی در نهایت حاضر به باقی ماندن در این رقابت نشد. مساله‌ای که گرچه از سوی رییس جدید مجلس خبرگان کناره‌گیری به نفع هاشمی‌رفسنجانی تفسیر شد٬ اما ساعاتی پس از برگزای انتخابات٬ یک عضو دیگر مجلس خبرگان٬ دلیل این کناره‌گیری را تعدد کاندیداها دانست.

 

عباس کعبی٬ عضو مجلس خبرگان٬ در این‌باره گفته بود: «آیت‌الله هاشمی شاهرودی انصراف دادند چون تعدد کاندیدا را صلاح نمی‌دانستند. لذا به‌خلاف آنچه برخی شایعه کرده‌اند، ایشان به‌نفع هاشمی انصراف نداده‌اند». هنوز هاشمی‌شاهرودی یا نزدیکان وی توضیحی درباره دلایل انصراف وی از این رقابت نداده‌اند.

با این حال نباید فراموش کرد که از هفته گذشته برخی رسانه‌های اصول‌گرا به رابطه هاشمی‌شاهرودی با «جریان انحرافی» اشاره کرده بودند. او یک سال پس از آزادی محمدشریف ملک‌زاده - از نزدیکان اسفندیار رحیم‌مشایی - او را به سمت مشاور اجرايی خود در بنياد فقه و معارف اهل بيت منصوب کرد. انتصابی که با انتقاد اصول‌گرایان - از جمله روزنامه کیهان - و صادق لاریجانی٬ رییس قوه‌قضاییه٬ روبه‌رو شده بود.

 

هفته‌نامه «صدا» نیز در آخرین شماره خود خبر از رسیدگی به پرونده فساد مالی «یکی از مقامات عالی‌رتبه قوای سه گانه در دوره احمدی‌نژاد» داد که «۱۵ میلیارد تومان… اختیار این شخص جهت مصارف فرهنگی درعتبات عالیات» قرار گرفته بود٬ اما تاکنون تنها «حدود ۴۰۰ میلیون تومان اسناد مصرف این مبلغ از سوی این شخص ارائه شده است». برخی رسانه‌ها نوشته بودند که این شخص٬ کسی نیست جز هاشمی‌شاهرودی که از سوی نهادهای نظارتی در مظان اتهام قرار گرفته است.

خبرگان و انتخاب رهبر آینده


انتخابات آینده مجلس خبرگان - و مجلس دهم - هفتم اسفندماه سال آینده - ۱۳۹۴ - برگزار خواهد شد. انتخاباتی که از چند ماه پیش اظهارنظرهای مختلفی پیرامون آن صورت گرفته. یکیاز دلایل مهم این مساله٬ مطرح شدن بحث احتمال انتخاب رهبر بعدی جمهوری‌اسلامی در این مجلس است. انتخاب رییس فعلی مجلس خبرگان نیز از آن جهت اهمیت داشت که به نوعی نشان‌دهنده‌ی دیدگاه‌های سیاسی اعضای فعلی این مجلس است که انتظار نمی‌رود تغییر چندانی در دوره‌ی بعدی در آن رخ دهد.

 

رهبر جمهوری‌اسلامی متولد سال ۱۳۱۸ است و در حال حاضر ۷۵ سال سن دارد. در پایان دورهٔ پنجم مجلس خبرگان او در صورت حیات حدود ۸۴ سال سن خواهد داشت. علاوه بر آن بستری شدن آقای خامنه‌ای در بیمارستان به دلیل بیماری نیز باعث شد به این بحث‌ها دامن زده شود.

 

تاکنون چند تن از اعضای مجلس خبرگان - نظیر دری‌ نجف‌آبادی و موحدی کرمانی - به صراحت گفته‌اند که این مجلس باید به فکر رهبر بعد از آقای خامنه‌ای نیز باشد. مساله‌ای که حتی مورد اشاره احمد خاتمی هم قرار گرفته بود: «بعضی‌ها در این دوره یک حساسیت بیشتری دارند و با این انگیزه می‌آیند که این دوره شانس انتخاب رهبر بیشتر است. چون می‌گویند آقا الان ۷۴ ساله است و تا ۸ سال ۸۲ ساله می‌شود و خیلی‌ها یک خیالاتی به سرشان آمده که چه بسا خبرگان پنجم مسوولیت انتخاب رهبر را داشته باشد». مجموعه این عوامل باعث شد که انتخاب رییس جدید مجلس خبرگان٬ حساسیت پیدا کند.

 

هاشمی‌رفسنجانی اما در گفت‌وگویی با روزنامه شرق - که در روز نخست برگزاری اجلاس خبرگان منتشر شد - گفت که کار هیات‌رییسه مجلس خبرگان «فقط یک وقت» حساس می‌شود که ممکن است «در ۲۰ یا ۳۰ سال و کمتر و بیشتر یک‌ بار اتفاق بیفتد»٬ اما «آن لحظه حساس، مهم است» که در آن «حتما لازم نیست رییس باشم، کافی است عضو خبرگان باشم. انسان در خبرگان می‌تواند صحبت کند و نظرش را بدهد و اگر بخواهم، تاثیرگذار هم خواهم بود».

 

به نظر می‌رسد هاشمی‌رفسنجانی نیم‌نگاهی به تاثیر سخنان خود در «لحظه حساس» جمهوری‌اسلامی در سال ۶۸ دارد. زمانی که نقل خاطراتی از آیت‌الله خمینی٬ باعث شد تا اعضای مجلس خبرگان آقای خامنه‌ای را به سمت رهبری جمهوری‌اسلامی برگزینند. باید منتظر ماند و دید که آیا هاشمی‌رفسنجانی این‌بار نیز می‌تواند در «لحظه حساس» جمهوری‌اسلامی٬ نقش‌آفرین باشد؟  

ارسال به :