پنج‌شنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۶ -
- 19 Oct 2017
28 محرم 1439 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
چهارشنبه سوری سنتی از پس هزاره ها
 محدود کنندگان بدون توجه به تعریف فرهنگ ، در صدد از بین بردن سنت هایی شدند که کمترین تضاد را با سنن دینی داشت 



چهارشنبه سوری سنتی باستانی است که در شب چهارشنبه آخر هرسال یا به عبارتی عصر سه شنبه اخر سال برگزار می شود .سنتی که برخی را باور بر آن است ، که در ان زشتی ها و پلشتی ها به دست اتش ،که سوزانده ناپاکی هاست سپرده می شود وبا پریدن از اتش جسم و روح در استانه بهار تطهیر می گردد.این سنت باستانی ظرفیت بالایی برای جمع کردن مردم به گرد یکدیگر و نشاط بخشیدن و ایجاد همدلی در بین آنها را دارد.

در دو سه دهه ی گذشته این سنت دیرین که از پس هزاره ها با کمترین تغییرات بدست ما رسید است ، تغییرات زیادی را به خود دیده است، از جمله جایگزین شدن ترقه و مواد انفجاری به جای آتشی که از هیزم و خار و خاشاک با شور و نشاط جمع آوری میشد و مقدماتی شاید پرشورتر از خود را رقم میزد، در این مقال در پی یافتن علت های این تغییرات در طی چند دهه اخیر در این سنت چند هزار ساله هستیم که شکل و ماهیت ان بکلی در حال دگر گونی است و کم کم به پدیده ای نازیبا و برهم زننده ارامش تبدیل می شود.

بنظر می رسد اولین دلیل نگاه برخی مذهبیون به این سنت باستانی است که ان را خرافه و حتی برخی احمقانه خونده اند، صاحبان این نگاه بدون توجه به شادی افزایی و همدل سازی این پدیده، در پی از بین بردن ان هستند تا مبادا برای سنت ها و مراسم دینی و مذهبی رقیبی ایجاد شود ، اینان غافل از این موضوع هستند که اگر چنین بود در طی قرون گذشته این اتفاق افتاده بود.نکته دیگر در نقد این نگاه آن است که منتقدین این سنت بدون توجه به این نکته که کمتر مراسم و سنت های باقی مانده از گذشته چه دینی -مذهبی و چه ملی را می توان یافت که توجیه عقلانی داشته باشد . این گروه بدون در نظر گرفتن این موضوع که با رد این سنت ، سنت های دینی و مذهبی هم که خود مروج آن هستند زیر سوال خواهد رفت، کمر به رد ان بسته اند.

دلیل دیگر ،ایجاد محدویت در برگزاری این سنت در سال های اول انقلاب است که باعث شد برای بروز دوباره ،خود را به شکل های دیگری نمایان کند، اگر در پیش از ان جنبه جمعی داشت ، استفاده ازترقه آن را به حالت فردی تبدیل کرد و به نوعی اعتراض از آن محدودیت جلوه گر شد ، محدود کنندگان بدون توجه به تعریف فرهنگ که شامل سنن و اداب و رسوم مذهبی و ملی میشود در صدد از بین بردن سنت هایی شدند که کمترین تضاد را با سنن دینی داشت، شاید این گروه می پنداشتند هر انچه یک ملت را با گذشته خویش پیوند دهند، عاملی برای ایجاد یک بازگشت مجدد خواهد بود ، بازگشتی که باورمندان به این تفکر دیگر در ان جایی نخواهند داشت.

از دیگر عوامل که می توان برای این موضع برشمرد(تغییر شکل چهارشنبه سوری) حرکت جامعه از سنت به مدرنیته است، سنن و رسوم فرهنگی گذشتگان بیشتر جمع محور بود ، حتی نگاه به انسان ، حقوق بشروعدالت ، اما امروز بیشتر مسایل جنبه فردی پیدا کرده است ودر سایه این تغییرات مراسم و سنن جمعی هم از این قاعده مستثنی نیست، امروزه افراد با انکه در مراسمات جمعی شرکت می کنند ،اما رفتارهای فردی دارند و کمتر کارهایی صورت می گیرد که جنبه گروهی داشته باشد.اگر در گذشته افراد با همکاری یکدیگردر فضایی دوستانه و پر مهر اتشی فراهم و از روی آن می پریدند ، امروز با پرتاب یک ترقه و ایجاد صدای ناهنجار، غریزه خود نمایی خود را ارضاء می کنند.

در پایان ذکر این نکته ضروری است که از بین بردن مراسم ها و سنن فرهنگی نه کاری بخردانه است و نه موجب تقویت یا تعضیف دیگر باورها می گردد، بجای از بین بردن این سنن که جزیی از هویت و فرهنگ جامعه است ، باید آن را با جهان جدید و باورهای جدید سازگار کرد.

 نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه جرس نیست.

ارسال به :


نظرات
ارسال نظر
مشخصات فردی من را به خاطر داشته باش

*نظرات حاوی کلمات و عبارات رکیک و غیر اخلاقی و همچنین توهین و افترا منتشر نخواهد شد .
**از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
***از اینجا فینگلیش را به فارسی تبدیل کنید.