دوشنبه ۰۲ اسفند ۱۳۹۵ -
- 20 Feb 2017
23 جمادى الأولى 1438 آخرین به روز رسانی : ساعت ۱۸:۱۷ به وقت ایران
جنبش راه سبز - جرس
نگاهی به موقعیت رییس مجمع تشخیص مصلحت؛ سال بد هاشمی
نگاهی به موقعیت رییس مجمع تشخیص مصلحت؛ سال بد هاشمی
جرس: سال برای علی اکبر هاشمی رفسنجانی به خوشی تمام نشد. او یک شکست انتخاباتی دیگر را در کارنامه‌اش ثبت کرد و پسرش مهدی نیز از سوی دادگاه به تحمل حبسی طویل المدت محکوم شد. 

 

هاشمی ۸۰ ساله مهم‌ترین حامی حسن روحانی رییس‌جمهور ایران است که هنوز در قدرت حضور دارد هر چند که درباره قدرت واقعی او تردیدها جدی‌تر از همیشه شده است.

کرسی دور از دسترس

شکست هاشمی در انتخابات برای کسب کرسی ریاست خبرگان را می‌توان به معنای تضعیف موقعیت روحانی نیز تلقی کرد. انتظار می‌رود که هاشمی در انتخابات سال آینده این نهاد نیز کاندیدا شود و بار دیگر بخت خود را برای ریاست بیازماید. او یک روز پیش از شکست در انتخابات هیات رییسه خبرگان به روزنامه شرق گفته بود که حتی اگر رییس خبرگان هم نباشد برای آن مقطع حساس یعنی انتخاب جانشین آقای خامنه‌ای می‌تواند تاثیر گذار باشد. اهمیت خبرگان در دور آینده هم بیش از همه معطوف به این تحلیل است که احتمال دارد آنها انتخاب کننده جانشین رهبر کنونی جمهوری اسلامی باشند. آقای خامنه‌ای اکنون ۷۵ ساله است و در پایان دور آینده خبرگان اگر در قید حیات باشد ۸۴ ساله خواهد بود. با توجه به شایعاتی که درباره وخامت وضع جسمانی وی وجود دارد نگاه‌ها نسبت به خبرگان به عنوان مرجع‌ تعیین‌کننده جانشین آینده جدی‌تر از همیشه است.

هاشمی رفسنجانی که خود در تعیین آقای خامنه‌ای به عنوان جانشین آیت‌الله خمینی نقشی تعیین کننده ایفا کرد نسبت به اهمیت تعیین رهبر آینده آگاه است اما او حالا در خبرگان در محاصره حلقه‌ای از تندروهاست که چندان اعتباری برایش قائل نیستند. رییس کنونی خبرگان یعنی محمد یزدی هم از جمله مهم‌ترین مخالفان هاشمی است و انتخاب او اساسا به معنای نمایش قدرت جبهه ضد هاشمی در خبرگان بود. بنابراین مشخص نیست که هاشمی بر اساس کدام ارزیابی گفته بود در شرایط انتخاب جانشین رهبری می‌تواند تاثیر گذار باشد. تنها اتکای او به این است که ترکیب خبرگان در انتخابات سال آینده تغییر کند و کسانی به این مجلس راه یابند که با خط فکری او همسویی داشته باشند و در نتیجه شانس برکشیدن وی به سمت ریاست بار دیگر به وجود بیاید. او در آن صورت با ۸۲ سال سن٬ سمت ریاست را از آن خود خواهد کرد اما کهولت سن خللی برای این جایگاه نخواهد بود. رییس کنونی یعنی محمد یزدی هم ۸۳ ساله است و سالهاست که از بیماری رنج می‌برد و در جلسات خبرگان هم با ویلچر حاضر می‌شود.


فرصتی برای دوباره برخواستن باقی است؟

مجمع تشخیص مصلحت نظام تنها نهادی است که هاشمی سالهاست با فراغ بال بر آن تکیه زده است. نهادی که به مرور زمان جنبه تشریفاتی بیشتری پیدا کرده است. هاشمی اگر در جریان اعتراض‌های پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ در مسیر دلخواه اصولگرایان حرکت می‌کرد امروز بدون هیچ دردسری دوباره کرسی ریاست خبرگان را از آن خود کرده بود. او اما قدم‌هایی در حمایت از معترضان برداشت که عوارض‌اش نه فقط متوجه خودش بود بلکه خانواده‌اش را هم در معرض فشارهای امنیتی و قضایی قرار داد. فائزه هاشمی دختر وی از سوی قوه قضاییه به دلیل حمایت از جنبش سبز به زندان رفت و حالا گزارشها حکایت از حکم زندان ۱۵ ساله برای مهدی هاشمی دارد. حکمی که هنوز به طور رسمی از سوی مراجع قضایی اعلام نشده اما رسانه‌های نزدیک به حکومت آن را فاش کرده‌اند. مهدی هاشمی ۲۰ روز پس از ابلاغ حکم فرصت دارد که به آن اعتراض کند و بنابراین تا زمان برگزاری دادگاه تجدیدنظر و صدور حکم نهایی وی احتمالا آزاد خواهد بود اما زندان رفتن او را باید قطعی تلقی کرد.

هاشمی رفسنجانی ۵ روز قبل از صدور حکم پسرش گفته بود که اگر وی جرمی انجام داده٬ مشکلی با مجازات‌ او ندارد اما در عین حال خطاب به قوه قضاییه هم یادآور شده بود: « همه حرف من با همه اینها این است که از بالا دستور ندهید و اگر از بالا دستور دادید، خلاف موازین قضایی و شرع است.» زندانی شدن مهدی هاشمی طبعا تردیدها درباره قدرت واقعی هاشمی رفسنجانی را دو چندان خواهد کرد. او که زمانی تصور می‌شد قدرتمند‌ترین فرد در جمهوری اسلامی است و درباره ثروت‌ خانوادگی‌اش داستان‌هایی گاه شبیه افسانه‌ رواج داشت اکنون در حاشیه قدرت قرار گرفته است. برخی تحلیل‌گران هنوز برای هاشمی این قدرت را قائل هستند که بر مصائب کنونی فائق شود و با کسب جایگاه ریاست خبرگان در سال آینده به مخالفانش درس سیاست بدهد. او بعد از ۸ سال تحمل فشارهای بی‌امان در دوره محمود احمدی‌نژاد در جلب حمایت‌ها به نفع حسن روحانی برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ موفق بود و انتظارها برای قدرت‌یابی دوباره وی ناشی از سابقه عملکرد اوست. با این حال نباید این را هم نادیده گرفت که اصولگرایان هم پس از تجربه انتخابات سال ۹۲ هوشیار از گذشته شده‌اند و بازی پیچیده‌ای که در انتخابات هیات رییسه مجلس خبرگان برای به کرسی نشاندن محمد یزدی انجام دادند نشانه‌ای از این هوشیاری است.

ارسال به :